Niniejsza sprawy dotyczy towaru w postaci sklejki objętego zgłoszeniem celnym nr [...], który znajdował się na środku transportu o numerach rejestracyjnych [...]
Pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. strona skarżąca wniosła replikę na odpowiedź na skargę. W treści pisma podniesiono przede wszystkim, że brak przepisu określającego termin zakończenia kontroli nie oznacza, że kontrola nie powinna zostać zakończona w rozsądnym terminie oraz że oczekiwanie na decyzję innego organu nie oznacza, że organ nie działa przewlekle. W ocenie skarżącej działania organu opierają się wyłącznie na hipotetycznym i nieskonkretyzowanym zagrożeniu, bez jakichkolwiek formalnych podstaw faktycznych czy prawnych.
W odpowiedzi na powyższe, organ w piśmie z dnia 8 września 2025 r. podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w sprawie. Organ wyjaśnił również, że towar objęty zgłoszeniem celnym nr [...] wraz ze środkiem transportu został w dniu 26 maja 2025 r, zwolniony do wnioskowanej procedury celnej niezwłocznie po uzyskaniu przez organ informacji, iż Prokuratora Okręgowa w G. nie jest zainteresowana procedowaniem importu towaru w postaci sklejki z drzew liściastych pochodzącego z Ukrainy (pismo P. Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia 21 maja 2025 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W doktrynie i judykaturze wskazuje się, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej zasadniczo ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Inaczej mówiąc, organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu w przedmiocie zwolnienia towaru w postaci sklejki z drzew liściastych zaklasyfikowanego do kodu CN 4412331084, objętego zgłoszeniem celnym nr [...] dnia 18 marca 2025 r., który znajdował się na środku transportu o numerach rejestracyjnych [...]
Zgodnie z art. 5 pkt 26 UKC zwolnienie towarów oznacza czynność podjętą przez organy celne, umożliwiającą użycie towarów do celów określonych dla procedury celnej, którą zostały objęte.
Skarżąca zasadniczo zarzuca, że organ od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (tj. 18 marca 2025 r.) do dnia sporządzenia skargi (tj. do dnia 8 maja 2025 r.) nie podejmował jakichkolwiek czynności kontrolnych zmierzających do weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu celnym i podważających złożone do zgłoszenia dokumenty, w tym dotyczące pochodzenia towaru.
Skarżąca podnosi również, że wypełniła obowiązek z art. 14d ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zgodnie z którym osoba lub podmiot, które dokonują przywozu towarów klasyfikowanych do działu 44 Nomenklatury Scalonej (CN) zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, objętych środkami ograniczającymi Unii Europejskiej ustanowionymi w związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę z państw, co do których istnieje ryzyko, że biorą udział w obchodzeniu środków ograniczających, przedkładają organowi celnemu dowody potwierdzające państwo pozyskania drewna lub państwo pozyskania drewna wykorzystanego do wytworzenia produktu drewnianego, zawierające informację o regionie pozyskania drewna w danym państwie, dane dostawcy drewna lub dane wytwórcy produktu drewnianego. Natomiast organ, mimo że nie żądał od skarżącej żadnych innych dokumentów ponad te, które zostały złożone przez jej przedstawiciela, ani też nie podejmował czynności związanych z ich podważeniem, nie zwolnił towaru znajdującego się na wskazanym środku transportu do wnioskowanej procedury, narażając skarżącą na dodatkowe koszty związane z brakiem możliwości wywiązania się z zawartych umów.
W związku z opisanym przedmiotem skargi wskazać należy po pierwsze, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną wywołującą skutki prawne, która nie przesądza jednak o prawidłowości danych w nim zwartych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2025 r., sygn. I GSK 110/22 oraz powołane tam orzecznictwo i poglądy doktryny). Osoba składająca zgłoszenie celne zobowiązana jest do podania prawidłowych i kompletnych danych przy dołożeniu należytej staranności, a obowiązek ten odnosi się zarówno do importera, jak i przedstawiciela celnego, i to bez względu na formę przedstawicielstwa (art. 15 ust. 2 UKC).
Po drugie, czynności weryfikacyjne podjęte przez organ celny na skutek złożonego przez skarżącą w dniu 18 marca 2025 r. zgłoszenia celnego były prowadzone w ramach umocowania wynikającego z art. 188 UKC (okoliczność bezsporna). Zgodnie z tym przepisem organy celne, w celu zweryfikowania prawidłowości danych zawartych w przyjętym zgłoszeniu celnym, mogą: skontrolować zgłoszenie i dokumenty załączane do zgłoszenia; zażądać od zgłaszającego dostarczenia innych dokumentów; przeprowadzić rewizję towarów; pobrać próbki w celu dokonania ich analizy lub dokładniejszej rewizji towarów.
Z kolei zgodnie z art. 191 ust. 1 i 3 UKC, wyniki weryfikacji zgłoszenia celnego wykorzystuje się do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą towary zostały objęte. Wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez organy celne mają jednakową moc wiążącą na całym obszarze celnym Unii.
W świetle art. 188 oraz art. 191 UKC oczywistym jest, że dokonanie weryfikacji zgłoszenia celnego leży w zakresie uprawnień właściwego organu.
Trafnie zwraca przy tym uwagę organ na regulacje art. 54 ust. 1 pkt 2 i art. 63 ust. 1 i 3 ustawy o KAS. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, kontroli celno-skarbowej podlega przestrzeganie przepisów prawa celnego oraz innych przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów w obrocie między obszarem celnym Unii Europejskiej a państwami trzecimi, w szczególności przepisów dotyczących towarów objętych ograniczeniami lub zakazami. Powyższe unormowanie w pełni koresponduje z definicją zawartą w art. 5 pkt 3 UKC, zgodnie z którą kontrole celne oznaczają określone czynności wykonywane przez organy celne w celu zapewnienia zgodności z przepisami prawa celnego oraz innymi przepisami regulującymi wprowadzanie, wyprowadzanie, tranzyt, przemieszczanie, składowanie i końcowe przeznaczenie towarów przemieszczanych między obszarem celnym Unii a krajami lub terytoriami spoza tego obszaru oraz obecność i przemieszczanie w ramach obszaru celnego Unii towarów nieunijnych i towarów objętych procedurą końcowego przeznaczenia.
Zgodnie natomiast z art. 63 ust. 1 ustawy o KAS, kontrola celno-skarbowa powinna być zakończona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej wszczęcia. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania w przypadku, gdy kontrola celno-skarbowa jest wykonywana na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej albo na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej (ust. 3).
W świetle powyższego zgodzić się należy z organem, że dla tego rodzaju czynności jakie stanowi kontrola celno-skarbowa w rozumieniu przepisów UKC, ustawodawca nie przewidział terminów jej zakończenia wyznaczonych jednostkami czasu. Do tych czynności nie mają zastosowania ani przepisy rozdziału 4, działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111), dotyczące załatwiania spraw w określonym terminie, ani przepisy dotyczące kontroli podatkowej, o której mowa dziale VI Ordynacji podatkowej.
Nie oznacza to jednak, na co zwracają uwagę obie strony, że organ może w nieograniczonym czasie prowadzić swoje czynności w ramach weryfikacji danego zgłoszenia celnego, skutkujące dla strony brakiem dokonania zwolnienia towaru do danej procedury, to jest, że organ nie jest związany żadnym terminem.
Zgodnie bowiem z art. 194 ust. 1 UKC, jeżeli spełnione są warunki do objęcia towarów daną procedurą i towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń, organy celne zwalniają towary po weryfikacji danych w zgłoszeniu celnym lub po przyjęciu ich bez weryfikacji.
Akapit pierwszy stosuje się również, gdy weryfikacja, o której mowa w art. 188, nie może zostać zakończona w rozsądnym terminie, a obecność towarów do celów weryfikacji nie jest już konieczna.
Zgodnie z ust. 2 art. 194 UKC wszystkie towary objęte tym samym zgłoszeniem są zwalniane jednocześnie.
Do celów akapitu pierwszego, jeżeli zgłoszenie celne obejmuje towary, które podlegają dwóm lub większej liczbie pozycji, dane dotyczące towarów podlegających poszczególnym pozycjom uznaje się za odrębne zgłoszenie celne.
Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że ustawodawca unijny zakreślił dla czynności weryfikacji zgłoszenia celnego po jego przyjęciu i przed zwolnieniem towarów do określonej procedury, "rozsądny termin" jej zakończenia.
Zauważyć przy tym należy, że taki stan sprawy istotnie różni się od czynności weryfikacji zgłoszenia celnego dokonywanych w oparciu o ramy prawne art. 48 UKC, a więc już po zwolnieniu towarów do określonej procedury, z którą to sytuacją w tej sprawie nie mamy do czynienia.
Ustawodawca posługuje się terminologią "rozsądnego terminu" nie tylko w UKC, ale także w innych aktach normatywnych, w tym powoływanej przez skarżącą Karcie Praw Podstawowych UE, czy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Nie sposób jednak, co oczywiste, znaleźć definicji "rozsądnego terminu", gdyż rozsądny termin postępowania organu musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy. Znaczenie w tym przypadku będzie miała nie tylko złożoność danej sprawy czy nawet postawa samego skarżącego i właściwego organu, ale również na przykład charakter importowanego towaru, co w okolicznościach analizowanej sprawy nie mogło pozostać obojętne, a o czym będzie mowa poniżej.
W ocenie Sądu analiza akt sprawy i dokonanych przez organ czynności prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. Przede wszystkim nie sposób podzielić wyrażonego w skardze stanowiska, że skoro organ nie żądał od strony czy jej przedstawiciela dodatkowych dokumentów ponad te, które zostały dołączone do zgłoszenia celnego, jak też nie pobrał próbki towaru, to pozostawał w bezczynności.
Z powołanego wyżej art. 188 UKC wprost bowiem wynika, że w celu zweryfikowania prawidłowości danych zawartych w przyjętym zgłoszeniu celnym organ może, a więc nie musi, zażądać od zgłaszającego dostarczenia innych dokumentów; przeprowadzić rewizję towarów; pobrać próbki w celu dokonania ich analizy lub dokładniejszej rewizji towarów.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, wbrew stanowisku skarżącej, że organ podejmował czynności zmierzające do ustalenia (potwierdzenia) statusu towaru. Skarżąca w istocie skutecznie tego nie podważyła.
Skarżąca nie kwestionowała okoliczności wskazywanych przez organ, a mianowicie że po przyjęciu zgłoszeń celnych, w tym też zgłoszenia z dnia 18 marca 2025 r. i uzyskaniu stosownych dokumentów w postaci m.in. faktur, kontraktów, oświadczenia o pochodzeniu produktu drewnianego, świadectw EUR.1 wystawionych na Ukrainie, listów przewozowych CMR oraz specyfikacji, uzyskana dokumentacja była sukcesywnie (w kolejności przyjmowanych zgłoszeń) w dniach od 15 marca 2025 r. do 1 kwietnia 2025 r. przesyłana do specjalnego zespołu analitycznego P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. . Zespół ten, jak wyjaśnił organ, został powołany decyzją Ministerstwa Finansów na potrzeby Naczelników Urzędów Celno-Skarbowych, do prowadzenia analiz związanych z importem sklejki. Już z tych niezakwestionowanych przez stronę czynności wynika, że organ podejmował je niezwłocznie.
Jak wskazał też organ, czynności kontrolne przeprowadzone przez Oddział Celny w C., w którym towar został przedstawiony, były dokumentowane w systemie AIS-Import. Zgodnie z wydanym przez KAS Informatorem dla podmiotów zaangażowanych w przywozowe procesy celne realizowane drogą elektroniczną dotyczącym systemu AIS/IMPORT (dostępnym na stronie https://puesc.gov.pl/uslugi/uslugi-sieciowe-informacje-i-specyfikacje/system-ais), rejestracja zgłoszenia celnego ma na celu przekazanie do systemu AIS/IMPORT zgłoszenia celnego, które jest poprawne pod względem technicznym (komunikat zawiera poprawną strukturę) i biznesowym (komunikat zawiera komplet danych, dopuszczalne wartości, odwołania do właściwych dokumentów, dane zgodne z danymi wymaganych pozwoleń), a tym samym możliwe jest jego przetwarzanie przez systemy celne. W walidację zgłoszenia celnego oprócz systemu AIS/IMPORT zaangażowany jest również system ECIP/SEAP, AES/Walidator, ISZTAR4 oraz PDR PL/UE. Jak wskazano dalej w przedmiotowym informatorze, zakwalifikowanie zgłoszenia celnego do kontroli wynika z zakwalifikowania do kontroli co najmniej jednej jego pozycji towarowej. W przypadku, gdy komunikacja z podmiotem realizowana jest w postaci elektronicznej, podmiot zostanie poinformowany o zleconej kontroli komunikatem elektronicznym [ZC261]. Komunikat ten może informować zarówno o fizycznej kontroli towaru, jak i o kontroli dokumentów związanych ze zgłoszeniem (str. 12 i 17 informatora).
Jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, a co nie jest przez stronę kwestionowane, dla każdego z przyjętych zgłoszeń celnych przedstawiciel strony otrzymał komunikat ZC261 w systemie AIS Import, który jest elektroniczną informacją o zleconej kontroli. Zgłoszenia były weryfikowane pod kątem zgodności dokumentów oraz informacji systemowych. Przeprowadzono również rewizję celną towaru w celu potwierdzenia zadeklarowanej tożsamości towaru.
Taki stan sprawy już przeczy stanowisku skarżącej o bezczynności organu.
W okolicznościach niniejszej sprawy współpraca z innym organem i potrzeba dokonania analizy, czy w okolicznościach danej sprawy nie występuje ryzyko obejścia sankcji nałożonych na Rosję i Białoruś w związku z wojną na Ukrainie i czy nie powinien mieć zastosowania szczególny akt prawny, była w pełni uzasadniona. Jak wskazał organ, w związku z agresją Rosji na Ukrainę, Unia Europejska rozporządzeniem Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącym środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (dalej "rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006") wprowadziła sankcje na Rosję i Białoruś m.in. w zakresie gospodarczym. Zgodnie z art. 1o przedmiotowego rozporządzenia zakazuje się: a) przywozu do Unii, bezpośrednio lub pośrednio, produktów drzewnych wymienionych w załączniku X (a więc drewna i artykułów z drewna; węgla drzewnego, kod Nomenklatury Scalonej 44) jeżeli: (i)pochodzą z Białorusi; lub (ii) są przedmiotem wywozu z Białorusi; b) nabywania, bezpośrednio lub pośrednio, produktów drzewnych wymienionych w załączniku X, które znajdują się na Białorusi lub pochodzą z Białorusi; c) transportu produktów drzewnych wymienionych w załączniku X, jeżeli pochodzą one z Białorusi lub są wywożone z Białorusi do jakiegokolwiek innego kraju; d) świadczenia pomocy technicznej i usług pośrednictwa, zapewniania finansowania lub pomocy finansowej, w tym pochodnych instrumentów finansowych, a także ubezpieczenia i reasekuracji, bezpośrednio lub pośrednio, mających związek z zakazami ustanowionymi w lit. a), b) i c).
Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia zamraża się wszystkie fundusze i zasoby gospodarcze będące własnością, pozostające w posiadaniu, we faktycznym władaniu lub pod kontrolą osób fizycznych lub prawnych, podmiotów i organów określonych w załączniku I (ust. 1) oraz nie udostępnia się, bezpośrednio ani pośrednio, żadnych funduszy ani zasobów gospodarczych wymienionym w załączniku I osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom i organom ani na ich rzecz (ust. 2).
Zgodnie z kolei z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji (Dz. Urz. UE L nr 394 z dnia 9 listopada 2021 r., str. 7), Komisja Europejska nałożyła ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji.
Podkreślić również należy, że nie ma automatyzmu w przyjmowaniu zgłoszeń i ich akceptacji, zwłaszcza, gdy przedmiotem importu jest towar potencjalnie objęty zakazem, co uzasadnia, a nawet w świetle powołanych przepisów wskazuje na konieczność weryfikacji jego statusu.
Z akt sprawy wynika, że w związku z brakiem odpowiedzi organu celnego w [...] odnośnie wysyłanych sukcesywne zgłoszeń i możliwości zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury, organ w dniu 15 kwietnia 2025 r. zwrócił się drogą mailową do zespołu analitycznego P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. o pilne zajęcie stanowiska w zakresie możliwości dopuszczenia do obrotu towarów importowanych przez skarżącą. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 16 kwietnia 2025 r. Naczelnik Wydziału Analizy Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przesłał odpowiedź, iż dalsze działania należy uzgodnić z Izbą Administracji Skarbowej w G. oraz Prokuraturą w kontekście śledztwa nr [...]
Po uzyskaniu przedmiotowej informacji organ w dniu 15 maja 2025 r. (a więc w terminie miesiąca) wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. o udzielenie informacji i przekazanie dokumentów świadczących o ryzyku obejścia środków, o których mowa w art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 oraz ustalenie czy towar objęty zgłoszeniami celnymi jest w zainteresowaniu Prokuratury Okręgowej w G. w związku z toczącym się śledztwem nr [...] Odpowiedź w tym zakresie organ uzyskał już po wniesieniu skargi. W piśmie z dnia 21 maja 2025 r. Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w G. poinformował, że import przedmiotowego towaru nie jest w zainteresowaniu Prokuratury Okręgowej w G.. Po uzyskaniu przez organ tej informacji towar został niezwłocznie, bowiem już w dniu w dniu 26 maja 2025 r. zwolniony do wnioskowanej procedury, tj. dopuszczenia do obrotu. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w dokumentach dołączonych do pisma organu z dnia 8 września 2025 r. złożonego na etapie postępowania sądowego.
W tych okolicznościach od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego tj. 18 marca 2025 r. do dnia zwolnienia towaru, tj. 26 maja 2025 r. upłynęło nieco ponad dwa miesiące, a do dnia złożenia skargi jedynie ponad miesiąc, co zauważa sama skarżąca. W konsekwencji nie można w ocenie Sądu uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w której z uwagi na rodzaj importowanego towaru zachodziła konieczność współpracy z innymi organami, celem potwierdzenia statusu sprowadzonej sklejki, doszło do przekroczenia rozsądnego terminu, o jakim mowa w art. 194 ust. 1 UKC.
Jeszcze raz zwrócić należy uwagę na treść powołanego wyżej art. 194 ust. 1 UKC, w świetle którego rozsądny termin zwolnienia towarów po weryfikacji zgłoszenia celnego uzależniony jest między innymi od tego czy towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń, oraz od tego, czy obecność towarów do celów weryfikacji nie jest już konieczna.
Taka redakcja przepisu wprost uzasadnia podejmowane w niniejszej sprawie przez organ, przy współpracy z innymi organami, czynności zmierzające do ustalenia statusu importowanego towaru, właśnie w celu wyeliminowania ryzyka obejścia nałożonych przez ustawodawcę sankcji. Wprawdzie nie można odmówić racji skarżącej, że oczekiwanie na decyzję innego organu nie może mieć charakteru prejudykatu, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy były to ustalenia istotne dla podjęcia czynności zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury. Skarżąca jako profesjonalny przedsiębiorca i importer tego rodzaju towaru nie może oczekiwać przyjęcia zgłoszenia celnego bez jego weryfikacji i jako profesjonalista powinna czynności związane z możliwością kontroli zgłoszenia celnego, a więc i niezbędny dla tych czynności czas, po którym dopiero nastąpi zwolnienie towaru, uwzględnić w swoich kontraktach handlowych.
Ponadto, jak wynika z akt sprawy, a czego skarżąca nie podważała, strona już w dniu 24 marca 2025 r. skierowała do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej Oddział Celny w Chełmie drogą mailową i tradycyjną pismo z wnioskiem o wgląd w akta sprawy i podanie przyczyn braku zwolnienia towaru. Pismo to zostało przesłane do Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej i wpłynęło do organu w dniu 9 kwietnia 2025 r. Pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. organ wyjaśnił stronie, że wszelkie przedłożone przez stronę dokumenty są poddawane analizie oraz że organ celny w związku z przeprowadzoną rewizją stwierdził rodzaj towaru, jak również że ustalenie czy tożsamość towaru jest zgodna ze zgłoszeniami celnym i załączonymi do niego dokumentami, między innymi świadectwem pochodzenia, jest przedmiotem kontroli. Następne pismo skarżącej zawierające wniosek o zwolnienie towarów – z dnia 7 kwietnia 2025 r. (a więc sporządzone w terminie niespełna tygodnia od przejęcia w dniu 1 kwietnia 2025 r. ostatniego z kontrolowanych zgłoszeń, którego dotyczy sprawa o sygn. akt III SAB/Lu 20/25), wpłynęło do Oddziału Celnego w Chełmie w dniu 14 kwietnia 2025 r. i zostało przekazane do Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej w dniu 7 maja 2025 r. W tym samym dniu do Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej zostało przekazane kolejne pismo skarżącej z dnia 11 kwietnia 2025 r. Następnie już w dniu 15 kwietnia 2025 r. drogą elektroniczną i tradycyjną skarżąca wystosowała do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej Oddział Celny w Chełmie pismo ponaglające rozpoznanie złożonych wniosków. Pismo to zostało przekazane do Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej w dniu 7 maja 2025 r. Kolejne pismo ponaglające, wprost do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej Oddział Celny w Białej Podlaskiej skarżąca przesłała także drogą elektroniczną i tradycyjną w dniu 24 kwietnia 2025 r. W przedmiotowym piśmie skonkretyzowano numery środków transportu, na których towar się znajduje. Dodatkowo w sprawie przewlekłych postępowań prowadzonych przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej skarżąca złożyła pismo z dnia 28 kwietnia 2025 r. do Ministerstwa Finansów (data wpływu 5 maja 2025 r.). Jak wynika z akt, pismo to zostało zgodnie z właściwością przesłane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, który pismem z dnia 19 maja 2025 r. ustosunkował się do stanowiska skarżącej.
Przypomnieć należy, że przedmiotem zarzutów skargi jest pozostawanie organu w stanie bezczynności, co świetle przedstawionego wyżej stanu sprawy jest twierdzeniem nieuzasadnionym. W ocenie Sądu organ podejmował działania zmierzające do zwolnienia towaru bez zbędnej zwłoki i w rozsądnym, prawem przewidzianym terminie.
Jak już wyjaśniono, nie ma automatyzmu w przyjmowaniu zgłoszeń celnych, a z przytoczonych wyżej przepisów prawa wynika, że organ dokonując weryfikacji danego zgłoszenia celnego i podejmując w następstwie tej weryfikacji czynność zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury ma działać w rozsądnym terminie, który w okolicznościach niniejszej sprawy nie został przekroczony.
Każda kontrola zgłoszenia celnego ma charakter indywidualny, a rozsądny termin to termin racjonalny i właściwy w okolicznościach konkretnego przypadku. Pojęcie "rozsądnego terminu" jest klauzulą generalną i ocena, czy wystąpiła bezczynność, jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy. Jak słusznie zauważył organ w piśmie z dnia 8 września 2025 r., kontrola celna musi być przeprowadzona wnikliwie i okoliczność tę należy uwzględnić oceniając szybkość postępowania w danej sprawie. Sam okres trwania kontroli zgłoszenia celnego nie może być podstawową przesłanką do uznania, że organ działał w przewlekłości, a tym bardziej, że pozostawał bezczynnym.
Podsumowując, w świetle przedstawionego wyżej stanu sprawy i mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skargi ani co do tego, że organ nie podejmował żadnych czynności, ani co do tego, że skarżąca nie była o stanie sprawy, w tym o przyczynie braku zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury, informowana.
Nie można przy tym nie dostrzec, że skarżąca w piśmie z dnia 8 sierpnia 2025 r., stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę, w pełni podtrzymywała swoje zarzuty co do bezczynności organu akcentując, że kontrola jest prowadzona od wielu miesięcy. Tymczasem kontrola została już zakończona i towar został zwolniony już w dniu 26 maja 2025 r. Taka postawa strony skarżącej pozostaje oczywiście bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, jednakże świadczy o nierzetelnym i całkowicie nieuprawnionym stanowisku skarżącej co do stanu sprawy.
W ocenie Sądu brak było również normatywnej podstawy do uwzględnienia zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest zatem możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki, a mianowicie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Potrzeba wyjaśnienia istotnych wątpliwości musi być oceniana na tle konkretnej, rozpatrywanej sprawy i w aspekcie okoliczności, które mają wpływ na treść jej rozstrzygnięcia. W okolicznościach niniejszej sprawy materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia i nie wystąpiły istotne wątpliwości uzasadniające dopuszczenie wnioskowanych przez stronę dowodów, które zresztą w znacznej części i kompletnej dla rozstrzygnięcia znajdują się w aktach administracyjnych.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.