Wyrok WSA z dnia 23 września 2025, sygn. VI SA/Wa 1093/25

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2025 r., Skarżący zaskarżył decyzję Prezesa NFZ z 8 stycznia 2025 r.

Skarżący podniósł, że nie zgadzam się z w/w decyzją gdyż nie uwzględnia praworządności Umowy UE nr. 883/2004 i obowiązkowych wymogów prawa członkostwa w Unii Europejskiej (UE), obowiązujących wszystkie państwa członkowskie UE, w tym Polskę, w kwestii opłacanie ubezpieczenia zdrowotnego dla emerytów mieszkających w jednym z państw członkowskich UE i pobierających emeryturę państwową z co najmniej jednego innego państwa członkowskiego UE.

Skarżący dodał, że prawo UE dotyczące płatności ubezpieczenia zdrowotnego przez/dla emerytów jest bardzo skomplikowane i zależy od dokładnych okoliczności każdego indywidualnego przypadku. Skarżący nie uważa, aby NFZ prawidłowo zinterpretował te obowiązujące przepisy UE, podejmując zaskarżoną decyzję. Prawo UE na temat emerytur jest przekazane w Sekcji 2 - "Emeryci i renciści oraz członkowie ich rodzin", (Akta 23 do 30) Rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego Rady nr. 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. Umowa Brexit Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Północnej Irlandii z UE obejmuje dokładnie te prawa wytyczone w w/w rozporządzeniu nr. 883/2004.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z obowiązującym w tej sprawie prawem UE w przypadku Skarżącego nie obowiązują dodatkowe składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie wskazanym przez NFZ - tj. od 10 października 2023 r. do 16 grudnia 2024 r.

Skarżący dodatkowo argumentuje że w/w. okres podany przez NFZ jest bez sprawny. Skarżący zbył udziały w spółce 30 lipca 2024r. kiedy zwrócono Jemu całkowity wpłacony kapitał i udział jako wspólnika w [...]Sp. z o.o. w likwidacji się zakończył.

Zdaniem Skarżącego składki zdrowotne są pobierane aby pokryć koszt usługi świadczenia zdrowotnego dla potrzeby tej konkretnej osoby, jako ubezpieczenie zdrowotne, dla tej osoby do której to świadczenie będzie konkretnie świadczone.Skoro w sytuacji Skarżącego składki za świadczenie zdrowotne są całkowicie pokryte przez Umowę nr. [...]między Zjednoczone Królestwo Brexit i UE, w której koszty świadczenie zdrowotnego są ściśle ustalone miedzy dwoma stronami, i w sytuacji Skarżącego są zapłacone przez Zjednoczone Królestwo i objęte według ścisłej umowy z wspólnotą UE.

Skarżący dodał, że według rozporządzenia nr [...], w rozumienia iż każda osoba jest traktowana indywidualnie i w sytuacji Skarżącego, który nie jest osobą kiedykolwiek pracującą w Polsce, świadczenie zdrowotne Skarżącego jest oparte na umowie nr. [...]która ściśle reguluje iż składka zdrowotna już zapłacona przez Zjednoczone Królestwo ("Z.K.") dla konkretnej osoby nie może być ponownie żądana przez kraj UE. W sytuacji sporu umowa nr. [...], dotycząca umowy [...], reguluje iż decyzja kraju UE nie może być wydana na nie korzyść naruszając prawa

tej osoby konkretnie ubezpieczonej przez składki zdrowotne pokryte w Z.K. i próby NFZ unikania prawo umowy obowiązującej UE nr. [...]i nr. [...]. Składki zdrowotne tylko mogą być żądane, pobrane i zapłacone jednorazowo dla konkretnej osoby. Decyzja NFZ świadczy o obejścia / ominięcia umowy i praworządności kraju UE przez Polskę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

W niniejszej sprawie Prezes NFZ uznał, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 10 października 2023 r. do 16 grudnia 2024 r. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1lit. c ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (...) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.

W myśl z kolei art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, użyte w niej określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą - oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 6pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 350, dalej: "ustawa systemowa"), za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Z kolei w myśl art. 13 pkt 4a ustawy systemowej, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreśleni spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.

Z powyższej regulacji wynika, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością istnieje co do zasady od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów

w spółce. Oznacza to, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie, w którym posiada status wspólnika tej spółki. Jak wynika z art. 165 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 z późn. zm., dalej: "K.s.h."), do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga się wpisu do rejestru. Zgodnie natomiast z art. 272 K.s.h., rozwiązanie spółki następuje

po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru.

Z cyt. regulacji prawnej można wywieść, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiada status wspólnika tej spółki w okresie kiedy spółka jest wpisana do rejestru i w tym też okresie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik – w niniejszej sprawie, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ponadto z regulacji tej wynika, że sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przesądza o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę w okresie, w którym spółka jest wpisana do rejestru i niezależnie od uzyskiwania z tej działalności przychodów, a więc również niezależnie od faktu prowadzonej likwidacji tej spółki, która w okresie likwidacji dalej istnieje w obrocie prawnym z dodatkowym zapisem "w likwidacji". Ustawodawca przyjął bowiem rozwiązanie, zgodnie z którym o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika, w niniejszej sprawie, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, rozstrzyga w istocie sam fakt istnienia spółki, który zamyka się w okresie od momentu wpisania spółki do rejestru do momentu jej wykreślenia z rejestru.

Sąd Najwyższy w wyroku z 3 marca 2020 r., II UK 295/18, OSNP 2021 Nr 4, poz. 43 (wydanym pod rządami art. 13 pkt 4 sprzed nowelizacji) przyjął, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega ubezpieczeniom społecznym, choćby spółka nie prowadziła działalności gospodarczej (art. 8 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej). O objęciu ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wspólników spółek osobowych: spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej tworzonych na podstawie Kodeksu spółek handlowych - oraz wspólników jednej tylko ze spółek kapitałowych, to jest jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o których stanowi art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, decyduje zatem prowadzenie przez nich działalności pozarolniczej, której zakres pojęciowy nie pokrywa się ściśle z definicjami działalności gospodarczej. Jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu określonego w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. Z treści tego przepisu wynika, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością decyduje o podleganiu przez niego ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (zob. również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2021 r., I USKP 1/21, OSNP 2021 Nr 12, poz. 136).

Zatem - jak zostało stwierdzone w orzecznictwie - podleganie przez wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania - należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w tej spółce, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw (por. wyroki SN z: 7 grudnia 2012 r. sygn. II UK 121/12; 3 lutego 2011 r. sygn. II UK 271/10, także wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 10 kwietnia 2015 r. sygn. III AUa 1455/14).

Pogląd, zgodnie z którym wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy prowadzi działalność gospodarczą, gdyż obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego, aprobują sądy administracyjne (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2018 r. sygn. II GSK 3852/16; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podziela go również Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie Prezes NFZ ustalił, że z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS z 7 stycznia 2025 r. dostępnego poprzez stronę internetową Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że Skarżący od 10 października 2023 r. do 16 grudnia 2024 r. figurowała jako jedyny wspólnik spółki [...]Sp. z o.o. (od 5 października 2007 r. do 22 stycznia 2024 r. - [...]Sp. z o.o.), która posiadała 100 % udziałów w kapitale zakładowym tej spółki (17 grudnia 2024 r. spółka została wykreślona z ww. rejestru).

W świetle przytoczonych powyżej przepisów prawa oraz poglądów orzecznictwa organ prawidłowo stwierdził zatem, że Skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. – od 10 października 2023 r. do 16 grudnia 2024 r. Jak bowiem przedstawiono powyżej, o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu decyduje jedynie posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Wyjaśnienia wymaga, że powyższych ustaleń organu nie zmieniają okoliczności podnoszone przez Skarżącego, a więc fakt, że Skarżący jest emerytem z Wielkiej Brytanii i otrzymuje świadczenie emerytalne i zdrowotne z Wielkiej Brytanii, że nigdy nie był zatrudniona w Polsce, obecnie ma 73 lata, urodził się w Wielkiej Brytanii i ma obywatelstwo brytyjskie od urodzenia. Skarżący otrzymuje emeryturę państwową z Wielkiej Brytanii i jest uprawniony do bezpłatnej opieki zdrowotnej w Polsce złożył bowiem formularz SI certyfikat SI otrzymany od dostawcy opieki zdrowotnej w Wielkiej Brytanii "National Health Service" w NFZ i otrzymał certyfikat, że jest uprawniony do "PEŁNEGO ZAKRESU ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH" w sieci NFZ - Certyfikat nr [...], wydany przez [...]Oddział Wojewódzki NFZ. Ponieważ jednak Skarżący pod koniec 2018 r. przystąpił do organizowania przeprowadzki do Polski i mieszka w Polsce gdzie uzyskał polski numer PESEL, zarejestrował swój pobyt w Polsce pod wskazanym adresem w J. i zarejestrował się do celów rezydencji podatkowej/płatności w odpowiednim okręgowym urzędzie skarbowym w O., Skarżący podlega polskim przepisom prawa w tym cyt. powyżej przepisom ustawy o świadczeniach oraz ustawy systemowej w zakresie prowadzenia na terytorium Polski pozarolniczej działalności jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Regulacja ta nie koliduje z uzyskanymi przez Skarżącego uprawnieniami emerytalnymi w Wielkiej Brytanii, ani z uprawnieniami Skarżącego do bezpłatnej opieki zdrowotnej w Polsce w związku z uzyskanym certyfikatem uprawniającym do "PEŁNEGO ZAKRESU ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH" w sieci NFZ - Certyfikat nr [...]. Podjęcie na terytorium Polski działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, po przeprowadzce do Polski stanowi odrębny tytuł objęcia Skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego wynikający z przytoczonej powyżej regulacji prawnej mającej zastosowanie do Skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy. Słusznie wskazał Prezes NFZ w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z treścią Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Skarżący podlega ustawodawstwu z zakresu ubezpieczeń społecznych i jest zobowiązany płacić składki na ubezpieczenia społeczne tylko w jednym państwie członkowskim w tym samym czasie. Ponieważ Skarżący w spornym okresie tj. od 10 października 2023 r. do 16 grudnia 2024 r., prowadzi interesy życiowe w Polsce, nie w Wielkiej Brytanii, Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu we wskazanym okresie.

Jak bowiem wynika z art. 4 ust. 1 Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, postanowienia niniejszej Umowy i przepisy prawa Unii mające zastosowanie na mocy tej umowy wywołują takie same skutki prawne w odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie, jakie wywołują w Unii i w jej państwach członkowskich. Jak wynika zaś art. 31 w związku z art. 30 ust. 1 lit b tej umowy, m.in. do obywateli Zjednoczonego Królestwa podlegających ustawodawstwu państwa członkowskiego w dniu zakończenia okresu przejściowego (czyli 31 grudnia 2020 r.), zastosowanie mają zasady i cele określone m.in. w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 oraz w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009.

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Ustawodawstwo takie określane jest zgodnie z przepisami niniejszego tytułu. W myśl ust. 3 lit. a tego artykułu, zgodnie z przepisami art. 12 do 16, osoba wykonująca w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego Państwa Członkowskiego.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że Prezes NFZ prawidłowo ustalił zarówno fakt objęcia Skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jak również okres podlegania temu ubezpieczeniu. Ustalenia dokonane przez organ odpowiadają standardom postępowania administracyjnego, w tym wynikającym z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935), oddalił skargę.

Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.