W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że Skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności: 1) w ramach spółki cywilnej zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2001 r., 2) w ramach spółki cywilnej [...]S.C. zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 marca 2001 r., 3) zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]: a) "[...]w okresie od 2 czerwca 2004 r. do 31 grudnia 2013 r., b) "[...]w okresie od 9 marca 2007 r. do 30 czerwca 2017 r. oraz 4) w ramach spółki jawnej "[...] w okresie od 9 maja 2001 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji.
Organy natomiast nie wyjaśniły w wyczerpujący sposób, czy Skarżący prowadził pozarolniczą działalność w formie indywidualnej [...] zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 10 sierpnia 2017 r., a więc nie ustalił w dostateczny sposób, czy Skarżący w całym wskazanym okresie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu.
Wyjaśnienia wymaga, że Prezes NFZ słusznie wskazał, że w okresach objętych zaskarżoną decyzją zastosowanie miały przepisy trzech kolejnych ustaw, tj.: art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm., dalej: "ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym"), obowiązującej do 31 marca 2003 r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm., dalej: "ustawa o ubezpieczeniu w NFZ"), obowiązującej do 30 września 2004 r., zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi"; a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2008 r. do 29 kwietnia 2018 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, z późn. zm., dalej: "ustawa o swobodzie"), a od 30 kwietnia 2018 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r., Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, z późn. zm.), lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego unormowany powyższymi przepisami, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, co regulują odpowiednio przepisy w art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach.
Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2024 r., poz. 497 z późn. zm., dalej: "ustawa systemowa", w brzmieniu obowiązującym do 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2008 r. do 29 kwietnia 2018 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy o swobodzie; a w brzmieniu obowiązującym od 30 kwietnia 2018 r. – z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa tej ustawy oraz przepisów Prawa przedsiębiorców.
Wskazania ponadto wymaga, że zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach użyte w tej ustawie określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą - oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Odpowiednik tego przepisu w ustawie o ubezpieczeniu zdrowotnym stanowił art. 7 pkt 18, a w ustawie o ubezpieczeniu w NFZ art. 5 pkt 18.
Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów (...). Z przepisu tego wyodrębniono nowelizacją, która weszła w życie 1 stycznia 2003 r., wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, dodając pkt 4 w tym przepisie. Zgodnie zatem z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
Należy przy tym zauważyć, iż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego tytułu. Podobnie kwestię tę regulował art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ.
Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły że Skarżący prowadził pozarolniczą działalność w ramach spółki cywilnej zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2001 r. oraz w ramach spółki cywilnej [...] S.C. zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 marca 2001 r.
Z "Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" wydanego przez Urząd Miasta Z. 24 maja 1990 r. wynika, iż Skarżący 1 czerwca 1990 r. rozpoczął prowadzenie działalności pozarolniczej w ramach spółki cywilnej zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]. Urząd Miasta Z. ponadto, w piśmie znak [...]z 30 listopada 2018 r. przekazał informację, że wpis numer [...]nie został przeniesiony do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z powodu braków formalnych (brak m.in. NIP, PESEL przedsiębiorcy) jak również nie został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. Dyrektor [...]OW NFZ słusznie jednak uznał, co prawidłowo zaakceptował Prezes NFZ, że pomimo braku wykreślenia ww. działalności była ona prowadzona do 31 marca 2001 r. Dyrektor [...]OW NFZ prawidłowo wskazał na art. 1a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.), zgodnie z którym osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000 r. wykonywały działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych, były obowiązane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie prawa działalności gospodarczej dostosować formę wykonywanej działalności do wymagań tej ustawy. Prawo działalności gospodarczej weszło w życie, jak wynika z art. 100, z dniem 1 stycznia 2001 r. Biorąc pod uwagę powyższe, od 1 kwietnia 2001 r. przepisy nakładały na wspólników spółki cywilnej obowiązek indywidualnej rejestracji w miejscu zamieszkania. Strona nie dopełniła obowiązków wynikających z ww. przepisów, tak więc wykreślenie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej, powinno nastąpić z dniem 31 marca 2001 r. w trybie art. 88i ustawy prawo działalności gospodarczej.
Zgodnie natomiast z "Rejestrem-wykreślonym" wydanym przez Urząd Miejski w G. 25 lipca 2018 r., Skarżący w okresie od 1 marca 1996 r. do 30 marca
2001 r. (wykreślenie 31 marca 2001 r.) prowadził działalność pozarolniczą w ramach spółki cywilnej [...]S.C. zarejestrowaną pod numerem wpisu [...].
Organ prawidłowo ustalił że Skarżący prowadził pozarolniczą działalność w ramach zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]: a) "[...] w okresie od 2 czerwca 2004 r. do 31 grudnia 2013 r., b) "[...] w okresie od 9 marca 2007 r. do 30 czerwca 2017 r..
Zgodnie z "Zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" wydanym przez Prezydenta Miasta Z. 7 czerwca 2004 r., Skarżący 2 czerwca 2004 r. rozpoczął prowadzenie działalności pozarolniczej w ramach spółki cywilnej [...]zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]. Skarżący 9 marca 2007 r. dokonał zmian w ww. wpisie poprzez dopisanie działalności "[...]. Informacja o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Skarżącego została przeniesiona 31 grudnia 2011 r. z gminnej ewidencji Urzędu Miasta Z. do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Skarżący nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia ww. działalności pozarolniczej zgodnie z zapisem art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dalej Skarżący 31 grudnia 2013 r. dokonał zmiany poprzez wykreślenie działalności "[...], a następnie 5 lipca 2017 r. dokonał wykreślenia działalności "[...], wskazując datę zaprzestania jej prowadzenia 30 czerwca 2017 r.
Skarżący w istocie nie kwestionuje powyższych ustaleń organów obu instancji w swoich wyjaśnieniach zawartych w piśmie z 25 maja 2024 r., wskazując między innymi, że firma "[...], działała do 30 czerwca 2017 r.
Skarżący jednak podkreślił, że od 1 lipca 2017 r., żadna działalność nie jest przez Skarżącego prowadzona. Oznacza to, że Skarżący kwestionuje ustalenia organów obu instancji dotyczące pozarolniczej działalności w ramach spółki jawnej [...] w okresie od 9 maja 2001 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto Skarżący w piśmie z 25 maja 2024 r., podkreślił, że w 2017 r. podczas wykreślania działalności [...]dowiedział się, że firma [...]nie została wykreślona z ewidencji choć zakończyła działalność 1 marca 1996 r., stąd została wykreślona z datą bieżącą. Skarżący zakwestionował zatem również ustalenia organów co do okresu prowadzenia pozarolniczej działalności w ramach firmy [...].
Sąd stwierdza, że stanowisko Skarżącego iż nie prowadzi żadnej działalności od 1 lipca 2017 r., nie może stanowić skutecznego zarzutu odnośnie ustaleń organów co do okresu funkcjonowania spółki jawnej [...]. Jak wynika z uzasadnień decyzji obu instancji i co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy – o "Odpis Pełny" z Rejestru Przedsiębiorców nr KRS [...] (stan na 3 września 2018 r., jak i na 8 sierpnia 2024 r.), Skarżący od 9 maja 2001 r. widnieje jako wspólnik spółki "[...]. Zgodnie z treścią tego odpisu z KRS, brak jest wpisów świadczących o zawieszeniu oraz likwidacji ww. spółki. Skarżący natomiast wyjaśnił w piśmie z 25 maja 2024 r., że spółka "[...]z uwagi na zadłużenie, nie mogła zostać zamknięta.
Z przytoczonej na wstępie regulacji prawnej wynika, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako m.in. wspólnik spółki jawnej istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania. Oznacza to, że wspólnik spółki jawnej jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie, w którym posiada status wspólnika spółki jawnej. Jak wynika z art. 25(1) § 1 K.s.h., spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Zgodnie natomiast z art. 84 § 2 K.s.h., rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Z cyt. regulacji prawnej można wywieść, że wspólnik spółki jawnej posiada status wspólnika spółki jawnej w okresie kiedy spółka jawna jest wpisana do rejestru i w tym też okresie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej. Ponadto z regulacji tej wynika, że sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem spółki jawnej przesądza o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę w okresie, w którym spółka jawna jest wpisana do rejestru, a więc również niezależnie od faktu prowadzonej likwidacji tej spółki. Wyklucza to zatem stanowisko Skarżącego, które wynika z wyjaśnień Skarżącego złożonych w postępowaniu administracyjnym jak i wyrażone w lakoniczny sposób w skardze, że ocena wypełnienia przesłanki prowadzenia działalności pozarolniczej powinna się sprowadzać do samego stwierdzenia faktycznego jej prowadzenia w ramach spółki jawnej, a nie samego posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Ustawodawca przyjął bowiem rozwiązanie, zgodnie z którym o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej, rozstrzyga w istocie sam fakt istnienia spółki jawnej, który zamyka się w okresie od momentu wpisania spółki do rejestru do momentu jej wykreślenia z rejestru. W niniejszej sprawie natomiast, jak zostało to już skazane Skarżący widnieje w KRS jako wspólnik spółki "[...] od 9 maja 2001 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji.
Organy obu instancji prawidłowo uznał zatem w niniejszej sprawie, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w ww. okresie z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej przyjmując, że podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej jest fakt posiadania statusu wspólnika tej spółki, niezależnie od tego, czy spółka prowadzi faktyczną działalność. Stanowisko, że prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika w spółce jest zgodne z orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12).
W świetle wszystkich powyższych wyjaśnień, Sąd stwierdza, że w zakresie ustaleń dotyczących prowadzenia przez Skarżącego pozarolniczej działalności: 1) w ramach spółki cywilnej zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2001 r., 2) w ramach spółki cywilnej [...]S.C. zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 marca 2001 r., 3) zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]: a) "[...] w okresie od 2 czerwca 2004 r. do 31 grudnia 2013 r., b) "[...]w okresie od 9 marca 2007 r. do 30 czerwca 2017 r. oraz 4) w ramach spółki jawnej "[...]w okresie od 9 maja 2001 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia procedury przez organ, która mogłaby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) oparł się w tym zakresie na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, dokonał jego merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w K.p.a i prawidłowo ustalił stan faktyczny, a następnie dokonał jego prawidłowej subsumcji prawnej. Organy podjęły zatem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). We wskazanym zakresie, organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dochodząc do wniosku, że materiał ten potwierdza (art. 80 K.p.a.), że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wskazanych pozarolniczych działalności we wskazanych okresach, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.
Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził – we wskazanym zakresie – uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza natomiast, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie ustaleń dotyczących prowadzenia przez Skarżącego pozarolniczej działalności w formie indywidualnej [...]zarejestrowanej pod numerem wpisu [...]w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 10 sierpnia 2017 r.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 obowiązującej do 31 grudnia 2000 r. ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. nr 41, poz. 324 z późn. zm.), podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne wymagało zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Z kolei w myśl art. 18 i art. 19 ust. 1 tej ustawy - przedsiębiorca był obowiązany zgłaszać do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni, zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do przedsiębiorcy i działalności gospodarczej, powstałe po wpisie do ewidencji i objęte stanem zawartym w zgłoszeniu. Wpis do ewidencji podlegał natomiast wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zgłaszając we wniosku o wpis do ewidencji datę rozpoczęcia działalności. Przedsiębiorca był obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej (art. 88a ust. 1, art. 88d i art. 88e ust. 1 pkt 1, a od 1 stycznia 2004 r. - art. 7b ust. 2 pkt 4 i art. 7d ust. 1 tej ustawy).
Podobnie regulował tę kwestię art. 14 ust 1 i 2 ustawy o swobodzie, zgodnie z którym przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 33 ust 1 pkt 2 tej ustawy był on obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.
W świetle powyższych przepisów, wykonywanie indywidualnej działalności gospodarczej, a w konsekwencji określenie granic czasowych przymusu ubezpieczenia zdrowotnego, jest pojmowane formalnie, co oznacza, że istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza wprawdzie o faktycznym prowadzeniu tej działalności, ale prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt III AUa 685/12, Lex nr 1282580, wyrok SN z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt I UK 252/13, Lex nr 1460649). Należy zauważyć, że okres objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z okresem faktycznego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Na przedsiębiorcy natomiast oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej, ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian, zarówno prawnych, jak i faktycznych. Oznacza to, że również faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności, nawet czasowe, powinno być zgłoszone i wpisane do ewidencji.
Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Prowadzenie działalności gospodarczej zatem stanowią wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód. Przy czym, przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy (przez cały rok, miesiąc, tydzień lub dzień), lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności w odróżnieniu od ich przypadkowości, jednorazowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się więc, że działalność gospodarcza z założenia ma być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego.
Skoro zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze, na stałe lub okresowo, ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie faktyczne, wynikające z faktu zarejestrowania działalności gospodarczej, może być obalone, możliwe jest zatem ustalenie zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, mimo nie wykreślenia jej z ewidencji działalności gospodarczej, i w konsekwencji, uchylenie obowiązku ubezpieczenia. Domniemanie to może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi. Przeprowadzenie przeciwdowodu natomiast obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża zatem tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia.
Podkreślenia wymaga, że zaistnienie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej musi być rzeczywiste, co oznacza, że ubezpieczonego obciąża obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności niezwiązanych z warunkami wykonywania działalności gospodarczej. W rezultacie okoliczności takie, jak zły stan zdrowia, nie stanowią przesłanki uzasadniającej uznanie istnienia przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Oznacza to, że przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej, powodująca ustanie obowiązku ubezpieczenia musi być usprawiedliwiona i udokumentowana (wykazana), a nie uzależniona wyłącznie od woli ubezpieczonego, sprowadzającej się do zamiaru czasowego wyłączenia ciążącego na nim obowiązku ubezpieczenia.
W niniejszej sprawie Skarżący w piśmie z 25 maja 2024 r. wyjaśniła m.in., iż firmę [...]otworzył 15 lutego 1995 r., a 1 marca 1996 r. została ona przekształcona w [...]. Skarżący wskazał, że do 10 sierpnia 2017 r. nie był świadomy, że ta pierwsza działalność nie została wykreślona z ewidencji przez księgowość obsługującą firmę. Firma [...]działała od 1 marca 1996 r. do 31 marca 2001 r., ponieważ została przekształcona na mocy obowiązujących przepisów w [...], która kontynuowała działalność do 31 grudnia 2012 r. Skarżący wyjaśnił, że w 2017 r. podczas wykreślania działalności [...] dowiedział się, że firma [...]nie została wykreślona z ewidencji, choć zakończyła działalność 1 marca 1996 r., stąd została wykreślona z datą bieżącą.
Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dwa zeznania podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 i 2013 (PIT-36L). W załącznikach PIT/B do powyższych zeznań zawierających informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej, brak jest wskazania dochodu z działalności [...]. W 2012 r., jak wynika z powyższych dokumentów, Skarżący osiągnął stratę z działalności Hurtowa i detaliczna sprzedaż art. spożywczych oraz dochód z działalności [...], a także [...], w 2013 r. natomiast – dochód z działalności Hurtowa i detaliczna sprzedaż art. spożywczych i stratę z działalności [...].
W ocenie Sądu, powyższy materiał dowodowy uprawdopodabnia, że Skarżący co najmniej w latach 2012 i 2013 nie prowadził działalności gospodarczej [...]. Prezes NFZ w ogóle nie odniósł się do powyższych dokumentów, nie podjął też czynności mających na celu wyjaśnienie, czy Skarżący w kolejnych i poprzednich latach składał zeznania podatkowe dotyczące działalności [...].
W ocenie Sądu, z powyższych względów Prezes NFZ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, naruszając art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Naruszenie tych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ mogło doprowadzić do niewłaściwego zastosowania art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach i błędnego uznania, że Skarżący na podstawie tego przepisu podlegał w latach 1999- 2017 obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej [...].
Rozpoznając ponownie sprawę, Prezes NFZ uwzględni powyższe stanowisko Sądu i podejmie działania w celu ustalenia wskazanej okoliczności zwracając się do organu podatkowego o wskazanie w jakich latach Skarżący wykazywał w zeznaniach podatkowych prowadzenie działalności [...].
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 tej ustawy.