Wyrok WSA z dnia 09 lipca 2025, sygn. VI SA/Wa 2003/24

W skargach (pisma z 8 maja 2024 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. W. (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 2003/24) i K. W. (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 2004/24) zaskarżyli powyższą decyzję w całości wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie:

1) art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 142 ustawy Prawo geologiczne i górnicze poprzez działanie przez Organ wbrew przepisom prawa;

2) art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 142 ustawy Prawo geologiczne i górnicze poprzez działanie przez Organ w sposób niebudzący zaufania;

3) art. 122 w zw. z art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 142 ustawy Prawo geologiczne i górnicze poprzez brak podjęcia przez Organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zgromadzenia materiału dowodowego;

4) art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 142 ustawy Prawo geologiczne i górnicze poprzez brak zapewnienia Skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania;

5) art. 115 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 142 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, poprzez uznanie solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżących za zaległości podatkowe Spółki.

W uzasadnieniach skarg Skarżący przedstawili argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedziach na skargi Organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

WSA w Warszawie w dniu 9 lipca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2003/24 postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2003/24 ze skargi J. W. i VI SA/Wa 2004/24 ze skargi Krystyny Wrońskiej i prowadzić je pod sygnaturą akt VI SA/Wa 2003/24.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04).

Kontrolując wydane w sprawie decyzje zgodnie z powołanym kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem.

Na wstępie wymaga przypomnienia, że Spółka jawna W. wykonując koncesjonowaną działalność polegającą na wydobywaniu kopaliny ze złoża W. pozostawała w zwłoce z opłatami eksploatacyjnymi za okresy: II półrocza 2016 r. oraz II półrocza 2022 r. W związku z tym, na podstawie art. 138 ustawy Prawo geologiczne i górnicze wydane zostały decyzje określające wysokość opłaty eksploatacyjnej, tj. decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie wysokości opłaty eksploatacyjnej za II półrocze 2016 r. oraz decyzja Marszałka Województwa P. z 28 kwietnia 2023 r. w przedmiocie wysokości opłaty eksploatacyjnej za II półrocze 2022 r. Ponadto, Spółka wydobywała kopalinę z rażącym naruszeniem warunków koncesji, wskutek czego Marszałek Województwa P. w dniu [...] sierpnia 2018 r. wydał decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty dodatkowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Klimatu i Środowiska decyzją z [...] stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 869/20 oddalił skargę Spółki na tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GZ 319/22 oddalił zażalenie Spółki na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

W dniu 13 marca 2023 r. W. sp. j. na podstawie uchwały z dnia [...] lutego 2023 r. została przekształcona we W. INT sp. z o.o.

Zgodnie z treścią art. 142 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze do opłat, o których mowa w niniejszym dziale, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczące zobowiązań podatkowych. Określone tymi przepisami uprawnienia organów podatkowych przysługują wierzycielom.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Z kolei zgodnie z treścią § 2 art. 115 Ordynacji podatkowej przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem. Za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów po rozwiązaniu spółki, za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po rozwiązaniu spółki, oraz za zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe po rozwiązaniu spółki, odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki.

W myśl zaś art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej orzeczenie o odpowiedzialności, o której mowa w § 1, nie wymaga uprzedniego wydania decyzji w sprawach, o których mowa w art. 108 § 2 pkt 2, a rozstrzygnięcie w tych sprawach następuje w decyzji orzekającej o odpowiedzialności.

Ogólne zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich zostały uregulowane w przepisach art. 107 i art. 108 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z przepisu art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej wynika natomiast, że egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Jak zasadnie stwierdziły to Organy w wydanych w tej sprawie decyzjach stwierdzających odpowiedzialność wspólników spółki jawnej Wroński z literalnego brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że znajduje on zastosowanie dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, nie zaś na etapie wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłego wspólnika za zaległości podatkowe. Wobec tego, brak jest przeszkód we wszczęciu i prowadzeniu postępowania zmierzającego do wydania orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólnika tylko na podstawie samego istnienia zaległości podatkowej, bez potrzeby wcześniejszego zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec spółki. W konsekwencji odpowiedzialność wspólnika spółki osobowej za jej zaległości podatkowe uwarunkowania jest jedynie istnieniem tego rodzaju zaległości (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 659/18).

Pomimo przekształcenia W. sp. j. na W. INT sp. z o.o. w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajduje art. 115 Ordynacji podatkowej regulujący odpowiedzialność wspólników spółki osobowej (jawnej). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że zarówno termin zapłaty opłaty dodatkowej, jak i eksploatacyjnej przypadały na okres sprzed przekształcenia spółki W.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 120-123 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 142 ustawy Prawo geologiczne i górnicze należy stwierdzić, że przepisy te nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Postępowanie prowadzące do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prowadzone było na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Do postępowania administracyjnego, prowadzonego w sprawie odpowiedzialności wspólników spółki W., zastosowanie miały bowiem jedynie przepisy dotyczące zobowiązań podatkowych, zawarte w dziale III Ordynacji podatkowej.

Również powołany przez Skarżących w treści skarg przepis art. 31 § 1 k.s.h. nie znajduje zastosowania w tej sprawie. W dziale III Ordynacji podatkowej znajdują się bowiem przepisy regulujące odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania o charakterze podatkowym, w tym odpowiedzialność wspólników spółki jawnej (art. 115 Ordynacji podatkowej), które to przepisy mają charakter lex specialis (norma szczególna) wobec regulacji zawartych w k.s.h.

Organy prawidłowo stwierdziły, że skoro termin płatności opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny w II półroczu 2016 r. przypadł na 31 stycznia 2017 r., to z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za ww. zobowiązanie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe.

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Organy działały bez naruszenia przepisów procedury, sprawa została rozpatrzona wnikliwie i wszechstronnie, a uzasadnienia decyzji zawierały wskazanie faktów na których Organy się oparły oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Skarżący mieli zapewniony czynny udział w postępowaniu. Organ odwoławczy zawiadamiał Skarżących o zakończeniu postępowania w sprawie, o możliwości zapoznania się z aktami postępowania oraz przedstawienia ostatecznego stanowiska w sprawie. Skarżący nie skorzystali jednak z tego uprawnienia. Czyni to chybionym zarzut braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu.

Ze wskazanych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.