Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2025 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ", "Prezes NFZ"), na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), oddalił odwołanie D. Sp. k. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca") od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 4 kwietnia 2025 r. ogłoszone zostało postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert poprzedzające zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na okres od [...] czerwca 2025 r. do [...] czerwca 2029 r. oraz powołania komisji konkursowej w rodzaju rehabilitacja lecznicza, zakres: fizjoterapia domowa, w tym fizjoterapia domowa dla osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na obszarze powiatu [...]. Planowana wartość postępowania na okres rozliczeniowy stanowiła kwotę 820 216,76 zł. Po przeprowadzeniu postępowania możliwe było zawarcie maksymalnie 2 umów, rozumianych jako maksymalną liczbę odrębnie ocenianych miejsc udzielania świadczeń określonych w ofertach, które zostaną wybrane w wyniku postępowania, zgodnie z informacją zawartą w ww. ogłoszeniu o postępowaniu. Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło 2 czerwca 2025 r. Do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostało wybranych 2 oferentów. Oferta skarżącej została odrzucona na posiedzeniu komisji konkursowej w dniu 29 kwietnia 2025 r. z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.
Od wyniku postępowania odwołała się skarżąca, zarzucając naruszenie art. 134 ustawy o świadczeniach w zw. z § 7 rozporządzenia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. poz. 1858, dalej: "rozporządzenie konkursowe"), poprzez nierówne traktowanie skarżącej oraz brak prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, w tym brak należytej oceny jej oferty, a także niepodjęcie działań dotyczących rozpatrzenia w postępowaniu całokształtu oferty i załączonych do niej informacji i załączników oraz brak odpowiedniego wyjaśnienia oferty, podczas gdy skarżąca wskazała w jej ramach informacje o spełnianiu wymagań oraz numer telefonu, w tym w szczególności złożyła stosowne oświadczenie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że komisja konkursowa przeprowadziła ocenę zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, która nakazuje równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców oraz zachowanie zasad uczciwej konkurencji. Wszystkie oferty zostały ocenione według jednolitych kryteriów, zarówno w zakresie spełnienia wymogów minimalnych, jak i dodatkowych, w tym dotyczących wyposażenia. Oferenci mieli jednakowe szanse przedstawienia swojej oferty zgodnej z wymaganiami konkursu. Komisja konkursowa działała w ramach kompetencji określonych w art. 149 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach, które jasno rozróżniają braki formalne możliwe do uzupełnienia (ust. 3) od braków materialnych, które są nieusuwalne i skutkują obligatoryjnym odrzuceniem oferty (ust. 1). W przedmiotowej sprawie brak dotyczył niespełnienia wymogu w zakresie wyposażenia (brak telefonu), co jest kwalifikowane jako brak materialny, niepodlegający uzupełnieniu. Wymagane wyposażenie stanowi integralny element merytoryczny oferty, i jako taki nie mógł zostać zmodyfikowany po upływie terminu składania ofert (art. 142 ust. 1-3 w zw. z art. 148 ustawy o świadczeniach).
Zdaniem organu, odrzucenie oferty skarżącej było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Organ podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz.U. z 2021 r. poz. 265, dalej: "rozporządzenie Reh.") dotyczącym warunków realizacji świadczeń w zakresie fizjoterapii domowej, niezbędne jest zapewnienie m.in. telefonu w miejscu realizacji świadczeń. Brak tego elementu stanowi naruszenie minimalnego standardu, o którym mowa w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, co skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem takiej oferty z uwagi na nieusuwalny brak spełnienia jednego z warunków koniecznych.
Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 154 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o świadczeniach w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach, polegające na błędnym zastosowaniu i wydaniu decyzji oddalającej odwołanie, pomimo że interes prawny skarżącej doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez organ zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, spowodowane błędną oceną, że komisja konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej poprzez ustalenie, że oferta skarżącej podlega odrzucenia z powodu niespełniania wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach - pomimo że nie zaistniała podstawa odrzucenia oferty, o której mowa w art. 149 ust. 1 pkt 7 tej ustawy, tj. nie zaistniał przypadek, gdy "oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy";
- art. 154 ust. 3 zdanie pierwsze w zw. z art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach, a także w zw. z § 17 ust. 1-6 rozporządzenia konkursowego, polegające na błędnym zastosowaniu i wydaniu decyzji oddalającej odwołanie, pomimo że interes prawny skarżącej doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez organ zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, spowodowane błędną oceną, że komisja konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, pomimo że komisja zaniechała "przeprowadzenia weryfikacji skarżącej (oferenta) w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa", oraz ustaliła, że oferta skarżącej podlega odrzuceniu z powodu niespełniania wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, pomimo że, z uwagi na istniejące wątpliwości, potwierdzone przez komisję konkursową w "Powiadomieniu Oferenta o rozpatrzeniu protestu" - istniała konieczność "przeprowadzenia weryfikacji skarżącej (oferenta) w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa", w celu ustalenia, czy zachodzi przypadek, gdy "oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach;
- art. 154 ust. 3 zdanie pierwsze w zw. z art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach, polegające na błędnym zastosowaniu i wydaniu decyzji oddalającej odwołanie, pomimo że interes prawny skarżącej doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez organ zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, spowodowane błędną oceną, że komisja konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, pomimo ustalenia bez obecności oferentów, że oferta skarżącej podlega odrzucenia z powodu niespełniania wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach - pomimo że komisja konkursowa zobowiązana była w części jawnej konkursu ofert w obecności oferentów "ustalić, które z ofert spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3Id oraz warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2", w tym czy oferta skarżącej spełnia warunek posiadania telefonu, a więc warunek określony w przepisach wydanych na podstawie art. 3Id ustawy o świadczeniach;
- art. 154 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o świadczeniach w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach, polegające na błędnym zastosowaniu i wydaniu decyzji oddalającej odwołanie, pomimo że interes prawny skarżącej doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez organ zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, spowodowane błędną oceną, że komisja konkursowa nie naruszyła zasady przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej poprzez ustalenie, że z faktu niespełnienia przez skarżącą "warunku umieszczenia informacji o posiadaniu telefonu przez oferenta w konkretnym miejscu ustalonego przez organ formularza ofertowego" (który został - zdaniem organu - ustanowiony) w zarządzeniu Prezesa NFZ, wydanym na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 ustawy o świadczeniach, wynika fakt "niespełniania przez oferenta lub ofertę wymaganych warunków określonych w przepisach prawa", a konkretnie w załączniku nr 1 (lp. 1 w części dotyczącej świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach domowych), do rozporządzenia Reh., pomimo że takie rozumowanie jest nielogiczne, a w konsekwencji drugi fakt nie wynika z pierwszego;