2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej ustawa o świadczeniach) poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że Skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu za okres od 21 lipca 2021 r. do 27 grudnia 2023 r. pomimo nieprowadzenia działalności i nieuzyskiwania przychodu przez ten czas przez spółkę C. [...]sp. z o.o.
Skarżąca w petitum skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części - w zakresie pkt 2. Skarżąca wniosła również o zasądzenie od Organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: trzech sprawozdań finansowych spółki C. [...]sp. z o.o. za lata 2021, 2022 i 2023, trzech uchwał jedynego wspólnika C. [...]sp. z o.o. z 18 grudnia 2024 r.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż w okresie od 21 lipca 2021 r. do 27 grudnia 2023 r. działalność gospodarcza skarżącej w formie spółki C. [...]sp. z o.o. nie istniała tj. spółka nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej, a co za tym idzie spółka nie uzyskiwała przychodów ze swojej działalności.
W ocenie Skarżącej za błędne należy uznać stanowisko Prezesa NFZ o decydującym dla wykonywania działalności gospodarczej znaczeniu prawnym wpisu w ewidencji/rejestru prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżąca wskazała ponadto, że spółka C. [...]sp. z o.o. latach 2021, 2022 i 2023 nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej, nie uzyskiwała żadnego przychodu, nie zatrudniała pracowników, nie zawierała kontraktów, nie miała nawet sprzętu, maszyn i samochodów, przy pomocy których mogłaby ona świadczyć usługi na rzecz innych podmiotów. Spółka nie rozliczała się nawet z obowiązków względem KRS. Skarżąca podkreśliła, że nie miała woli i zamiaru prowadzenia spółki w spornych latach. Spółka de facto figurowała w ewidencji jako "spółka martwa", która powinna zostać już dawno wykreślona z rejestru. Skarżąca wyjaśniła, że Prezes Zarządu spółki (w obawie przed odpowiedzialnością kamą) dopiero na skutek wezwania z Urzędu Skarbowego w dniu 18 grudnia 2024 r. uzupełnił sprawozdania finansowe spółki, z których wynika, że przychód spółki za lata 2021, 2022 i 2023 r. wyniósł 0 zł. Powyższe w ocenie Skarżącej dowodzi temu, że Skarżąca nie może być traktowana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w ramach spółki C. [...] sp. z o.o.
Według Skarżącej powyższe potwierdza, iż wykładnia Organu odwoławczego w zakresie przepisu art. 66 ust. 1 pkt c ustawy o świadczeniach jest nieprawidłowa, w związku z czym, biorąc pod uwagę fakt braku prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę i nieuzyskiwanie przez spółkę przychodów w okresie od 21 lipca 2021 r. do 27 grudnia 2023 r., konieczne zdaniem Skarżącej jest uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ponadto Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z poźn. zm., dalej: "P.p.s.a.").
Skarżąca zawiadomiona o wniosku Prezesa NFZ o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd, po rozpoznaniu sprawy, stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, który uzasadniałby jej uchylenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawy stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] listopada 2024 r., którą Organ ustalił, że Skarżąca z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach: 1) od dnia 25 stycznia 2018 r. do 11 maja 2020 r. (A. [...] sp. z o.o.); 2) od dnia 21 lipca 2021 r. do 27 grudnia 2023 r. (C. [...]sp. z o.o.). Skarżąca zakwestionowała stanowisko Prezesa NFZ w zakresie punktu 2 zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącej, brak faktycznie prowadzonej działalności w zakresie spółki z o.o., tj. C. [...], czyni bezpodstawnym uznanie przez Organ, iż w okresie wskazanym w punkcie 2 zaskarżonej decyzji podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
W ocenie Sądu, stanowisko Skarżącej nie zasługuje na aprobatę, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają m.in. osoby prowadzące działalność pozarolniczą. Definicję ustawową osoby prowadzącej działalność pozarolniczą zawiera art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym, przez osobę prowadzącą działalność pozarolniczą należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm. ). Zgodnie z tym przepisem za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej (pkt 4). Osoba prowadząca działalność pozarolniczą spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a zatem w świetle art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym tj. w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślenia wymaga, że obowiązek ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej pozarolniczą działalność wynika z przepisów prawa i nie jest uzależniony od woli ubezpieczonego lub organu.
Co istotne, wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika w jednoosobowej spółce z o.o. (wyrok SN z 18 kwietnia 2013 r. sygn. II UK 227/12). Innymi słowy, z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej - podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Obowiązek ubezpieczeniowy ustawodawca powiązał bowiem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 września 2014 r. sygn. SK 4/12).
Również w wyroku z 28 stycznia 2021 r. sygn. I USKP 1/21 Sąd Najwyższy wskazał, że "samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej przez tę spółkę, decyduje o podleganiu przez takiego wspólnika ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Należy też przypomnieć, że wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) ma konstytutywny charakter, który wynika wprost z przepisów Kodeksu spółek handlowych, a moment rozpoczęcia prowadzenia bądź zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę (czyli stan faktyczny) jest irrelewantny dla jej istnienia - w odróżnieniu od wpisu do CEIDG (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2017 r., III UK 244/16, LEX nr 2428259). W konsekwencji nie może budzić wątpliwości, że samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym stanowi posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wpisanej do KRS.
Jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega zatem obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu określonego w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością decyduje o podleganiu przez niego ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).".
Pogląd, zgodnie z którym wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy prowadzi działalność gospodarczą, gdyż obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego, aprobują również sądy administracyjne (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2018 r. sygn. II GSK 3852/16). Podziela go również Sąd w składzie orzekającym.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Skarżąca była wspólnikiem w jednoosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością tj. A. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...] i z tego tytułu podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 25 stycznia 2018 r. do 11 maja 2020 r. oraz C. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...] i z tego tytułu podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od 21 lipca 2021 r. do 27 grudnia 2023 r.
W związku z powyższym Prezes NFZ zasadnie wydał wobec Skarżącej decyzję o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego za okres od 21 lipca 2021 r. do 27 grudnia 2023 r. jako wspólnika spółki C. [...]sp. z o.o. prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą.
Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że Skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu za okres od 21 lipca 2021 r. do 27 grudnia 2023 r. pomimo nieprowadzenia działalności i nieuzyskiwania przychodu przez ten czas przez spółkę C. [...]sp. z o.o.
Jak już wcześniej podkreślono, objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania. Oznacza to, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie, w którym posiada status wspólnika tej spółki. W związku z tym w przedmiotowej sprawie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w spornym okresie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Skarżąca posiadała status wspólnika, nie prowadziła faktycznie działalności i z tego tytułu nie uzyskiwała żadnych przychodów. Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3136/15).
Rozpoznając sprawę, Sąd nie stwierdził naruszenia art. 7, art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a., które mogłoby istotnie wpłynąć na wynik postępowania. W ocenie Sądu Organ prawidłowo zebrał i ocenił zgromadzony materiał dowodowy oraz na tej podstawie zastosował właściwe przepisy. W konsekwencji słusznie uznał, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji (punkt 2) Skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego Skarżącej o dopuszczenie dowodu z załączonych sprawozdań finansowych spółki C. [...]sp. z o.o. za lata 2021, 2022 i 2023, trzech uchwał jedynego wspólnika C. [...]sp. z o.o. z dnia 18 grudnia 2024 r. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W ocenie Sądu ww. dokumenty nie stanowiły wartości dowodowej w niniejszej sprawie, bowiem dla ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie ma znaczenia, czy w spornym okresie była prowadzona działalność gospodarcza oraz czy generowała ona przychód. W realiach niniejszej sprawy istotny jest bowiem sam fakt posiadania przez Skarżącą statusu wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co zostało bezspornie potwierdzone i w konsekwencji pozwoliło Organowi odwoławczemu wydać decyzję o orzeczeniu wobec Skarżącej podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Chybiony jest również zarzut Skarżącej dotyczący nieprzeprowadzenia przez Prezesa NFZ dowodu z jej przesłuchania. Należy zauważyć, że dowód z przesłuchania strony, zgodnie z art. 86 k.p.a. wynika, jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), pozostawionym do uznania organu i przeprowadzanym z urzędu jedynie wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają do wyjaśnienia istotne dla sprawy okoliczności (zob. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., I GSK 1362/18, LEX nr 2725792). Zatem organ administracji jest uprawniony do oceny potrzeby przeprowadzenia dowodu i nie naruszy przepisów, jeżeli odmówi przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, powołując się na zbędność jego przeprowadzenia (zob. wyrok NSA z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 363/23). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu zbędne było prowadzenie dodatkowego postepowania dowodowego, w tym przesłuchiwanie Skarżącej lub występowanie do właściwego Urzędu Skarbowego celem ustalenia prowadzenia przez C. [...]sp. z o.o. działalności w spornym okresie. Wystarczającym materiałem dowodowym dla Organu do wydania zaskarżonej decyzji były wpisy do Krajowego Rejestru Sądowego obu spółek, z których wynika, że Skarżąca posiadała status jednoosobowego wspólnika (k. 3 – 17 akt administracyjnych).
Organ prawidłowo uznał zatem, że Skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako jedyny wspólnik wskazanych spółek z o.o. w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji i uwzględniających treść wniosku ZUS.
Okoliczność, że Skarżąca nie uzyskiwała dochodu z prowadzonej działalności pozarolniczej jest irrelewantna dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, że nie dotyczy ona obowiązku składkowego. Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zatem zaskarżona decyzja dotyczy jedynie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i jego okresu. Nie oznacza to automatycznie obowiązku zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne bowiem przesłanki obowiązku zapłaty jej i ewentualnie wysokości badają właściwe są organy ubezpieczeń społecznych.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że Prezes NFZ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności w ocenie Sądu, organ dostatecznie wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i ocenił je bez przekraczania granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .
Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.