Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. L. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja z 31 października 2024 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ", Prezes NFZ") nr [...], wydana na podstawie art.109 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach"), w związku z art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 28, poz. 153) oraz w związku z art. 9 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391), ustalająca, że Strona z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej firma przedsiębiorcy: S. L., w okresie: od 3 lipca 2006 r. do dnia wydania decyzji podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że 12 kwietnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "[...] OW NFZ") z wnioskiem o ustalenie okresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez Stronę z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Oddział ZUS poinformował [...] OW NFZ, że Strona prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Z tego tytułu nie zgłosiła się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
Na podstawie informacji uzyskanych z Placówki Terenowej KRUS w I. ZUS ustalił, że Strona podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 14 stycznia 1997 r. do 31 marca 2001 r., jednocześnie prowadząc działalność gospodarczą. Ponadto Oddział Regionalny KRUS w B. poinformował Wnioskodawcę, że Strona pobierała rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od 15 stycznia 2001 r. do 31 lipca 2018 r., natomiast od 1 sierpnia 2018 r. ma przyznane prawo do emerytury rolniczej. Do wniosku załączono kopię pisma Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B. z 9 kwietnia 2024 r., znak: [...] oraz kopię pisma Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w I. z 21 marca 2024 r., znak: [....]. Pisma potwierdzają informacje przekazane we wniosku.
Prezes NFZ wyjaśnił następnie, że [..]OW NFZ skierował na adres zamieszkania Strony powiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz poinformował o możliwości złożenia dokumentów oraz wyjaśnień związanych z jej wykonywaniem. Powiadomienie pomimo dwukrotnego awiza powróciło do Funduszu niepodjęte co, zgodnie z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a.), powoduje uznanie go za doręczone z dniem 5 czerwca 2024 r.
Organ dodał, że następnie skierowano na adres wskazany do korespondencji powiadomienie o zakończeniu etapu gromadzenia dokumentacji oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Powiadomienie zostało doręczone 28 czerwca 2024 r., ale pozostało bez odpowiedzi.
Organ wyjaśnił, że w związku z faktem, że Strona nie skorzystała z przysługującego na podstawie art. 10 § 1 K.p.a., prawa do czynnego udziału w prowadzonym przez [...] OW NFZ postępowaniu, przy wydawaniu niniejszej decyzji opierano się na informacjach przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz publicznym rejestrze podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (CEIDG).
Prezes NFZ wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, wykonujące pozarolniczą działalność gospodarczą, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236), wcześniej przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Wyjątek od powyższej zasady przewiduje art. 5a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2024 r. poz. 90, dalej: "ustawa KRUS"), zgodnie z którym rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Nabycie prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych zobowiązuje osobę prowadzącą działalność gospodarczą do zgłoszenia się z tego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.