- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co skutkowało niesłusznym stwierdzeniem, że Skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 grudnia 2021 r., podczas gdy w realiach przedmiotowej sprawy, przy uwzględnieniu wszystkich jej okoliczności, stwierdzenie istnienia takiego obowiązku jest niezasadne.
Formułując powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że była wspólnikiem spółki jawnej prowadzącej reglamentowaną działalność gospodarczą w postaci prowadzenia apteki. Zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Zdaniem Skarżącej odwołanie do szczególnych przepisów dotyczy właśnie reglamentowanej działalności gospodarczej tj. m.in. prowadzenia aptek ogólnodostępnych, które wymagają udzielenia zezwolenia. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców wykonywanie działalności gospodarczej w dziedzinach mających szczególne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywateli albo inny ważny interes publiczny wymaga uzyskania koncesji wyłącznie, gdy działalność ta nie może być wykonywana jako wolna albo po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej albo zezwolenia.
Ponadto, według Skarżącej, należy zwrócić również uwagę na przepis art. 40 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, który stanowi że organ koncesyjny jest uprawniony do kontroli działalności gospodarczej w zakresie zgodności wykonywanej działalności z udzieloną koncesją (pkt. 1), a także przestrzegania warunków wykonywania działalności gospodarczej (pkt. 2). Odnosząc wyżej wskazane regulacje do przedmiotowej sprawy zdaniem Skarżącej wskazać należy, że brak zezwolenia na prowadzenie reglamentowanej działalności gospodarczej uniemożliwia jej prowadzenie.
Skarżąca wyjaśniła, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na prowadzeniu aptek wygasło z dniem [...] sierpnia 2018 r., a zatem po tej dacie Skarżąca nie mogła wykonywać przedmiotu działalności gospodarczej. W ocenie Skarżącej skoro zezwolenie wygasło, to nie mogła ona prowadzić działalności gospodarczej. W ocenie Skarżącej podkreślić także należy, iż przedmiotem działalności spółki było tylko i wyłącznie prowadzenie aptek.
Skarżąca wskazała, że podjęła wszystkie działania zmierzające do zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej tj. rozwiązała wszelkie umowy, w tym umowy z pracownikami, podjęła razem ze wspólniczką uchwałę o likwidacji spółki, zgłosiła fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej zarówno do Urzędu Skarbowego jak i do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nadto zamknęła rachunek bankowy. Skarżąca nadmieniła, że bez rachunku bankowego brak jest możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, iż mimo że informacje te zostały przedstawione Organowi w toku prowadzonego postępowania, to Prezes NFZ nie wziął tych wyjaśnień pod uwagę, a w wydanej decyzji zupełnie się do nich nie odniósł. W opinii Skarżącej działanie Organu polegało na arbitralnym nałożeniu na Skarżącą obowiązku polegania ubezpieczeniu zdrowotnemu pomimo, że działalność gospodarcza nie była, bo też zgodnie z regulacjami prawa, w tym zwłaszcza Prawa farmaceutycznego, nie mogła być prowadzona.
W ocenie Skarżącej doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziły do niekorzystnego dla Skarżącej rozstrzygnięcia.
Skarżąca wyjaśniła, że w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy znajdują się dowody wskazujące na faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej tj. potwierdzenia wyrejestrowania się z rejestru VAT, rozwiązanie umów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a także uchwała o likwidacji spółki. Wszystkie te dokumenty potwierdzają, że w okresie wskazanym w decyzji tj. w okresie od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2021 r. Skarżąca nie wykonywała żadnej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki, która powodowałaby konieczność objęcie jej ubezpieczeniem zdrowotnym.
Zdaniem Skarżącej Organ pomimo posiadania tych dokumentów w żadnej sposób się do nich nie ustosunkował, nie dokonał ich analizy ani też nie wyprowadził z nich logicznych wniosków. Dlatego też w ocenie Skarżącej materiał dowodowy został nieprawidłowo zebrany i oceniony przez Prezesa NFZ podczas wydawania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Ponadto Organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.").
Skarżąca zawiadomiona o wniosku Prezesa NFZ o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów prawa proceduralnego.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podkreślenia również wymaga, że sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji, nie rozstrzyga kierując się zasadami słuszności.
Należy również podkreślić, że w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez Prezesa NFZ prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez Organ, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Istota sporu sprowadza się do oceny czy Prezes NFZ właściwie przyjął, że Skarżąca, z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej Apteka [...]spółka jawna w likwidacji w okresie od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. powinna być objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Otóż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi, współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.
Stosownie do definicji osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, ujętej w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, jest nią osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Z treści tych przepisów wynika zatem, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnicy spółki jawnej.
W ocenie Sądu, Organ prawidłowo ustalił, że Skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem spółki jawnej. Prawidłowo przyjął także, że podstawą podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Taka wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w zw. z art. 5 pkt 21 tej ustawy i w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej jest prezentowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 187/17 stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę nie jest przesłanką ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik tej spółki, a także wskazał, że w orzecznictwie ugruntowana jest wykładnia art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, zgodnie z którą wspólnik spółki jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy spółka prowadzi działalność gospodarczą, gdyż wspomniany obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12, stwierdzono, że komandytariusz przystępujący w formie aktu notarialnego do zarejestrowanej spółki komandytowej, która prowadzi działalność pozarolniczą, podlega od dnia tego przystąpienia obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej przez spółkę działalności pozarolniczej, chyba że podlega już innemu obligatoryjnemu tytułowi ubezpieczeń społecznych. Także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12 wskazał, że z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Obowiązek ubezpieczeniowy prawodawca powiązał zatem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika, która polega na istnieniu po jego stronie wiązki przyznanych przez normę prawną lub wynikających ze złożonego stosunku spółki, powiązanych funkcjonalnie oraz prawnie chronionych wolności, uprawnień i kompetencji (prawo podmiotowe wspólnika). Zaprezentowane powyżej stanowisko znalazło także odzwierciedlenie w wyrokach WSA w Warszawie (por. wyroki z: 21 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 140/22; 26 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 204/22; 30 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2530/21; 7 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1413/21). Poglądy te odnosiły się do wskazanej w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej kategorii podmiotów prowadzących pozarolniczą działalność, obejmującej: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
Zgodnie natomiast z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jak wynika z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu obowiązującym sprzed 18 września 2021 r.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do osób, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, stanowiących tylko jedną z kategorii podmiotów objętych wspólnym określeniem "osoby prowadzące pozarolniczą działalność", art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu sprzed 18 września 2021 r.) należy interpretować analogicznie do wykładni przyjmowanej w przywołanym wyżej orzecznictwie na tle art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy. Ta grupa osób podlega zatem ubezpieczeniom w okresie, w którym ma status wspólnika spółki, z wyłączeniem okresów, w których spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej.
Powołany art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, na mocy art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1621, dalej : "ustawa nowelizująca"), od 18 września 2021 r. (zgodnie z regulacją intertemporalną zawartą w art. 23 ustawy nowelizującej), otrzymał brzmienie: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W dodanych pkt 4b unormowano, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej (od 1 stycznia 2023 r. - oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej) - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 1188, Sejm IX kadencji) wskazano, że proponuje się objęcie ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej, niezależnie od istnienia okoliczności leżących po stronie spółki, np. nieistotne jest czy spółka prowadzi działalność, uzyskuje przychody, zatrudnia pracowników itd. Proponuje się uzależnienie obowiązku ubezpieczeń od statusu wspólnika, co pozwoli zniwelować ewentualne próby obejścia obowiązku ubezpieczeń społecznych i stosować jednakowe regulacje w stosunku do wszystkich ww. wspólników. Obowiązek ubezpieczeń społecznych w przypadku wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej będzie istnieć od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności spółki. Podkreślono także, że powyższa propozycja jest zgodna z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego oraz z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12.
Powyższe oznacza, że opisana na wstępie rozważań wykładnia sprowadzająca się do uzależnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych od statusu wspólnika, która obowiązywała przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, została potwierdzona przez ustawodawcę przez dodanie, z dniem 18 września 2021 r., art. 13 pkt 4b ustawy systemowej, na który to przepis powołał się Organ w zaskarżonej decyzji. Przepis ten, mimo że jeszcze nie obowiązywał w dacie stwierdzenia przez organ obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącej, tj. od 1 października 2018 r., to w istocie jego wejście w życie po tej dacie nie zmieniło ani statusu prawnego Skarżącej jako wspólnika spółki jawnej, ani wykładni prawa w tym zakresie, a jedynie ujednoliciło, czy też uściśliło zasady dotyczące objęcia ubezpieczeniem wspólników, m.in. spółki jawnej. Mając zatem na uwadze cel wprowadzonej w art. 13 pkt 4b ustawy systemowej regulacji, należy wskazać, że ustawodawca, wprowadzając ten przepis chciał usystematyzować moment rozpoczęcia i zakończenia okresu ubezpieczenia m.in. wspólników spółki jawnej, odchodząc od dotychczasowego jego niejasnego określenia wskazanego w art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu sprzed 18 września 2021 roku), że okres ubezpieczenia trwa "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności". Tym samym brzmienie znowelizowanego przepisu potwierdziło zaprezentowane w orzecznictwie stanowisko, że podleganie wspólnika takiej spółki obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zależy wyłącznie od posiadania tego statusu, przy czym wspólnik nie podlega ubezpieczeniu tylko w czasie zawieszenia przez spółkę działalności gospodarczej. Natomiast dla stwierdzenia, że dana osoba podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik tej spółki nie ma znaczenia okoliczność, czy spółka faktycznie prowadziła działalność, czy też była w likwidacji, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że Prezes NFZ nie naruszył art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c ustawy o świadczeniach, jak również art. 13 pkt 4 i pkt 4b ustawy systemowej, bowiem zastosował te przepisy w niniejszej sprawie w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Istotnie bowiem z zapisów Rejestru Przedsiębiorców KRS jednoznacznie wynika, że Skarżąca figuruje jako wspólnik spółki jawnej Apteka [...]spółka jawna w likwidacji, a w historii wpisu brak jest jakiejkolwiek informacji o zawieszeniu działalności tejże spółki lub jej wykreśleniu z KRS w spornym okresie. Wyżej wymieniona spółka została bowiem wykreślona z KRS dopiero w dniu 3 sierpnia 2023 r. Organ prawidłowo zatem uznał, że Skarżąca podlegała od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem tej spółki.
Ponadto w ocenie Sądu na kanwie przedmiotowej sprawy bez znaczenia pozostaje zawarta w uzasadnieniu skargi argumentacja Skarżącej, iż w związku z wygaśnięciem zezwolenia na prowadzenie reglamentowanej działalności gospodarczej w postaci apteki zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne w spornym okresie nie było możliwe faktyczne prowadzenie przez Skarżącą wyżej wymienionej działalności i tym samym Skarżąca w okresie od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2021 r. nie mogła podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
W orzecznictwie podkreśla się, że data rozpoczęcia działalności w postaci prowadzenia apteki nie jest wprost uwarunkowana uzyskaniem wpisu do KRS, lecz faktycznym w tym przypadku wykonywaniem działalności zgodnie z warunkami uzyskanego przez dany podmiot zezwolenia. Decydujące znaczenie dla rozstrzygania o obowiązku ubezpieczeń przedsiębiorcy ma zatem faktyczne rozpoczęcie wykonywania prowadzenia apteki, co nie jest terminem (datą) tożsamą z dniem formalnego zarejestrowania spółki jawnej w KRS, w następstwie której spółka może dopiero podejmować dalsze działania związane z uzyskaniem zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju działalności reglamentowanej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1094/25).
W rozpoznawanej sprawie Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że przepisy Prawa farmaceutycznego w przypadku momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności reglamentowanej i wynikającego z tego tytułu podlegania przez wspólnika spółki jawnej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego mają charakter normy lex specialis, co potwierdzają także unormowania zawarte w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, a w szczególności art. 41 oraz 42 i 43 tej ustawy, zgodnie z którymi wykonywanie działalności gospodarczej, w zakresie określonym w odrębnych przepisach, wymaga uzyskania stosownego zezwolenia, jakiego wymaga prowadzenie apteki.
Zdaniem Sądu jednak, o ile budzącą wątpliwości okolicznością może być początek objęcia wspólnika spółki jawnej prowadzącego działalność reglamentowaną w postaci apteki na podstawie lex specialis, tj. przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, to z kolei oczywistym jest, że ww. wspólnik traci swój status i tym samym wygasa wobec niego obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z dniem wykreślenia spółki jawnej z rejestru KRS, nawet jeśli w tejże formie prawnej prowadzona była działalność reglamentowana, jaką na gruncie niniejszej sprawy było prowadzenie apteki. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, Prezes NFZ prawidłowo ustalił także początek objęcia Skarżącej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, a ustalenia w tym zakresie poczynił w oparciu o treść informacji odpowiadającej pełnemu odpisowi z rejestru przedsiębiorców KRS (k. 36 – 37 akt administracyjnych).
Ponadto Sąd nie kwestionuje faktu, że w związku z wygaśnięciem w dniu 7 sierpnia 2018 r. zezwolenia na prowadzenie działalności reglamentowanej w postaci apteki, Skarżąca nie mogła faktycznie prowadzić działalności po tej dacie. Jednak w ocenie Sądu wygaśnięcie ww. zezwolenia spowodowało jedynie na podstawie przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne brak możliwości prowadzenia przez Skarżącą apteki. Skarżąca natomiast nie została automatycznie pozbawiona statusu wspólnika spółki jawnej, w jakiej to formie prawnej prowadziła działalność reglamentowaną przed wygaśnięciem odpowiedniego zezwolenia. W ocenie Sądu niezasadne jest również stanowisko Skarżącej, że w związku z tym, iż podjęła ona wszystkie działania zmierzające do zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej tj. rozwiązała wszelkie umowy, w tym umowy z pracownikami, podjęła razem ze wspólniczką uchwałę o likwidacji spółki, zgłosiła fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej zarówno do Urzędu Skarbowego jak i do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz zamknęła rachunek bankowy, miałoby to zdaniem Skarżącej skutkować niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki jawnej i tym samym brakiem konieczności dalszego opłacania składek z tego tytułu.
Sąd w tym miejscu podziela stanowisko Organu, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie Prezes NFZ mógł rozpoznać tylko kwestie związane z objęciem ubezpieczeniem zdrowotnym, nie był natomiast władny do rozpoznania kwestii związanych z opłacaniem składek na to ubezpieczenie. Wydając takie rozstrzygnięcie Organ istotnie naruszyłby art. 109 ustawy o ubezpieczeniach, gdyż orzekłby o obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne, a nie jest organem uprawnionym do orzekania o takim obowiązku. W przedmiotowej sprawie Prezes NFZ mógł co najwyżej ustalić, czy w rozpatrywanym spornym okresie Skarżąca była objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej.
Reasumując, Sąd zważył, że Prezes NFZ zaskarżoną decyzją zasadnie orzekł, iż Skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w spornym okresie tj. od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 grudnia 2021 r., bowiem status wspólnika spółki jawnej został utracony przez Skarżącą dopiero w momencie wykreślenia spółki z rejestru Przedsiębiorców w KRS, co nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2023 r. Natomiast bez znaczenia do ustalenia istniejącego obowiązku jest okoliczność wcześniejszego zaprzestania wykonywania działalności reglamentowanej, tj. prowadzenia apteki, skoro obowiązek podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wprost łączony jest ze statusem wspólnika spółki (tu: spółki jawnej).
W ocenie Sądu chybiony jest także zarzut naruszenia przez Organ przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7, 77 oraz art. 80 K.p.a. Prezes NFZ wydając zaskarżoną decyzję, wziął pod uwagę całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .