Wyrok WSA z dnia 14 maja 2025, sygn. VIII SA/Wa 261/25

Sygnatura: VIII SA/Wa 261/25
Data orzeczenia: 14 maja 2025
Sąd: Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA)
Status: Nieprawomocne
Podatnik: os. fizyczna

Streszczenie

Skarżący, osoba fizyczna prowadząca w przeszłości działalność gospodarczą, a obecnie wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., zalega z opłatą składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi wobec niego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych za bieżące okresy, dokonując zajęcia wierzytelności. Skarżący wniósł zarzuty, twierdząc,…

że wpłaty na bieżące składki zostały bezpodstawnie zaliczone na poczet starszych, przedawnionych zaległości, a tytuły wykonawcze są wadliwe. Skarżący kwestionuje zasadność egzekucji, argumentując, że ZUS błędnie zaliczył jego wpłaty na przedawnione zobowiązania z lat 2009–2013, co skutkuje bezpodstawnym wystawieniem tytułów wykonawczych za bieżące okresy i narusza przepisy o przedawnieniu oraz o ponownym wszczęciu egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchwalił zaskarżone postanowienia organów, uznając, że nie wyjaśniły one w pełni kwestii przedawnienia wszystkich należności, na które zaliczono wpłaty, co stanowi naruszenie prawa. Sąd odrzucił jednak zarzuty skarżącego co do niedopuszczalności tytułów wykonawczych z lat 2018–2019, stwierdzając, że były one dopuszczalne w ówczesnym stanie prawnym. Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy przez organy.

jeszcze 111 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 27 maja 2024 r. nr [...].

Uzasadnienie

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: "Prezes ZUS", "organ odwoławczy") postanowieniem z 17 lutego 2025 r., na podstawie art. 34 § 3 w związku

z art. 33 § 1 oraz art. 17 i art 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2505; dalej: "u.p.e.a.", "ustawa egzekucyjna"), po rozpatrzeniu wniosku M. T. (dalej: "skarżący", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych: [...], utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (dalej: "organ I instancji", "ZUS", "wierzyciel") z 27 maja 2024 r. znak [...], oddalające zarzuty.

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego dotyczące nieuregulowanych należności z tytułu składek na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Na ich podstawie dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku w Urzędzie Skarbowym

w P. (zajęcia z 19 kwietnia 2024 r.).

W dniu 6 maja 2024 r. wpłynęło pismo strony z 29 kwietnia 2024 r. zarzuty

w postępowaniu egzekucyjnym w administracji z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w którego treści skarżący wniósł zarzuty na podstawie art. 33 § 2 pkt 1

i 3 u.p.e.a.

Rozpatrując te zarzuty, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. oddalił w całości zarzuty nieistnienia zobowiązań oraz błędu co do zobowiązanego.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący zarzucił naruszenie:

art. 34 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w brzmieniu po zmianach

w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzonych ustawą z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) i wydanie postanowienia

w sprawie wniesionych zarzutów przez organ egzekucyjny, podczas gdy to wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w S. powinien rozpoznać zarzuty i wydać postanowienie w sprawie rozpatrzenia zarzutów;

nierozpoznanie istoty sprawy poprzez pomijanie okoliczności zaliczenia wpłat na ww. należności (za okresy wymienione w pkt 1-3) na poczet zaległości przedawnionych.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.

Prezes ZUS, postanowieniem z 17 lutego 2025 r., wskazanym na wstępie

i zaskarżonym w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy postanowienie organu

I instancji.

W uzasadnieniu, organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Następnie, dokonując oceny zaskarżonego postanowienia zajął stanowisko w zakresie zgłoszonych przez stronę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Omawiając kwestię błędu do osoby zobowiązanego wywiódł, że tytułami wykonawczymi o nr [...], wierzyciel objął obowiązek zapłaty przez stronę należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od 12/2023 do 01/2024 r. Należności te wynikają ze złożonych przez skarżącego deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA z tytułu podlegania ubezpieczeniom jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Skarżący zgłosił zarzuty na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 3 ustawy egzekucyjnej, tj. nieistnienia obowiązku oraz błędu co do zobowiązanego. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzenie przeciwko niemu egzekucji jest niezgodne z prawem, bowiem jest ona prowadzona do osoby fizycznej nie zaś do spółki, a wierzyciel niewłaściwie rozlicza wpłaty uzyskiwane od spółki.

Wierzyciel przeprowadził postępowanie wyjaśniające m.in. na podstawie dowodów z zapisów na koncie płatnika składek (strony).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wspólnik m.in. jednoosobowej spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością objęty jest ubezpieczeniami społecznymi

i ubezpieczeniem zdrowotnym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność. Każdy więc ze wspólników jest płatnikiem składek na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne. Kto jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne jest objęty obowiązkiem ewidencyjnym i otrzymuje identyfikator NIP.

Konta płatników zakładane są na podstawie dokumentów zgłoszeniowych przekazanych przez płatnika składek, a w przypadku podmiotów rejestrowanych

w CEIDG lub KRS na podstawie danych otrzymanych z danego organu ewidencyjnego. Tym samym konto płatnika składek osoby fizycznej zakładane jest z uwzględnieniem identyfikatorów numerycznych: NIP, REGON i PESEL.

Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Płatnikiem składek, a więc podmiotem, który ma obowiązek posiadania w ZUS konta oznaczonego we właściwy sposób, jest każdy podmiot wskazany w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.

z 2024 r., poz. 497).

Konto skarżącego jako płatnika składek zostało założone w ZUS na podstawie dokumentu ZUS ZFA z 10 listopada 2001 r., gdzie w danych identyfikacyjnych wskazany jest NIP, REGON i PESEL skarżącego.

Organ odwoławczy wskazał, iż w okresie od 11 grudnia 2001 r. do 31 grudnia 2013 r. skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą P.H.U.T. "M. – T.", zgłaszając się w ZUS z kodem tytułu ubezpieczenia [...] -"osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów

o działalności gospodarczej". Działalność wykreślił z rejestru CEIDG od 01.01.2014 r. Za okres ten, składał dokumenty zgłoszeniowe i rozliczeniowe wykazując swój nr NIP, REGON oraz PESEL. Z tytułu wykonywania tej działalności nie opłacał składek, dlatego też powstała zaległość na jego koncie płatnika, które na dzień dzisiejszy nie uległy przedawnieniu. Zaległości te, objęte są postępowaniem egzekucyjnym.

15 grudnia 2022 r. skarżący przesłał papierowo do ZUS dokument zgłoszeniowy ZUS ZFA - zgłoszenie płatnika, wskazując NIP [...], REGON [...], PESEL [...], a jako datę powstania obowiązku opłacania składek -16 listopada 2022 r. W dniu 19 grudnia 2022 r. złożył zaś elektronicznie dokument zgłoszeniowy ZUS ZUA wskazując kod tytułu ubezpieczenia [...] - "wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej oraz akcjonariusz prostej spółki akcyjnej wnoszący jako wkład świadczenie pracy lub usług", podając datę 16 listopada 2022 r. podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, dobrowolnej składce chorobowej

i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Za okres od 11/2022 do 12/2024 przesłał do ZUS elektronicznie dokumenty rozliczeniowe ZUS DRA podając ww. identyfikatory. Dokumenty te, są zaewidencjonowane na jego koncie jako płatnika składek.

W związku z powyższym, zarzut błędu co do zobowiązanego jest zdaniem Prezesa ZUS nieuzasadniony.

W odniesieniu do drugiego ze zgłoszonych zarzutów organ odwoławczy wyjaśnił, że w zaskarżonym postanowieniu ZUS wskazał, że wpłaty dokonane przez stronę na rachunek NRS zostały prawidłowo rozliczone. Wpłaty zostały rozliczone na najstarszą zaległość, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21.09.2017 r. "W sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych" (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 1771). Wskazał nadto, że tytuły wykonawcze wystawione przez wierzyciela w latach 2018-2019 wystawione są prawidłowo, na gruncie poprzedniego stanu prawnego,

w ramach egzekucji wszczętej przed nowelizacją ustawy egzekucyjnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w dniu 6 października 2016 r. umorzył prowadzone wobec strony postępowanie egzekucyjne, z uwagi na jego bezskuteczność. Wierzyciel podjął kolejne czynności i po uprzednim ustaleniu skutecznego środka egzekucyjnego wdrożył ponownie postępowanie egzekucyjne na podstawie nowych tytułów wykonawczych.

Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy, art. 61 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego ma zastosowanie

w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a.

i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe.

Do tytułów wykonawczych wystawionych 2 stycznia 2019 r. i prowadzonego

w oparciu o nie postępowania egzekucyjnego zastosowanie będą miały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązujące na datę ich wystawienia. W ówczesnym stanie prawnym ponowne wszczęcie egzekucji regulował art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowił, iż w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 (bezskuteczna egzekucja) wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonana ustawą z dnia 4 lipca 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553), która weszła w życie 20 sierpnia 2021 r. wprowadziła zmiany w art. 61 poprzez znacznie szerszy sposób określenia zasad dotyczących wszczęcia ponownej egzekucji. Ustawodawca sprecyzował moment i podstawę ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nowelizacja przepisu określiła dwa możliwe przypadki jako chwilę ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Uznano, że chwilą ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, gdy wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym, będzie doręczenie wniosku o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej organowi egzekucyjnemu. Natomiast w odniesieniu do wierzyciela będącego organem egzekucyjnym nastąpi z chwilą wydania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej. Podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej jest dotychczasowy tytuł wykonawczy albo dalszy tytuł wykonawczy. Do ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o wszczęciu egzekucji administracyjnej, z tym że zamiast odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu doręcza się zawiadomienie organu egzekucyjnego o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej.

W konsekwencji zrezygnowano z obowiązku wystawiania nowego tytułu wykonawczego w ponownie wszczętym postępowaniu egzekucyjnym.

W ocenie Prezesa ZUS, w realiach rozpoznawanej sprawy na datę ponownego wszczęcia egzekucji czy też wystawienia tytułów wykonawczych, tj. 2 stycznia 2019r. powyższe regulacje nie obowiązywały. Przepis art. 61 u.p.e.a. zawierał jedynie przesłankę ponownego wszczęcia egzekucji, którą było ujawnienie majątku lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższającego kwotę wydatków egzekucyjnych, natomiast nie były uregulowane: moment i podstawa ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wobec tego zastosowanie znajdowały odpowiednio przepisy

o wszczęciu egzekucji administracyjnej, tj. art. 26 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym na datę wystawienia tytułów egzekucyjnych z 2 stycznia 2019r. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 września 2023r., sygn. akt I GSK 1312/22 zagadnienie powyższe nie było jednoznacznie uregulowane w przepisach ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021r. Nie było ono także jednolicie rozstrzygane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Co prawda, w warstwie legislacyjnej tej zmiany brak jest zapisów, które wskazywałyby jednoznacznie, że przed wejściem w życie nowych przepisów konieczne byłoby wystawienie nowego tytułu wykonawczego. Wprawdzie stwierdzenie takie znalazło się w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej, ale w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, że ma ono charakter wiążący, zwłaszcza, że nie odwołuje się do żadnych zwrotów normatywnych.

Wobec tego, w ocenie Prezesa ZUS zgłoszony zarzut na okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o drugi tytuł wykonawczy nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia należności Prezes ZUS zauważył, że

w zaskarżonym postanowieniu ZUS dokonał ponownej oceny przesłanki przedawnienia należności składkowych na koncie strony na podstawie okoliczności wystawienia tytułu wykonawczego, uwzględniając wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 207/22 i VIII SA/Wa 207/22 (powinno być: VIII SA/Wa 207/22 i VIII SA/Wa 208/22 – dopisek Sądu).

Szczegółową analizę w tym zakresie organ odwoławczy przedstawił następnie na str. 6 – 73 zaskarżonego postanowienia. Wyjaśnił przy tym, że kwestie przedawnienia zobowiązań zostały opisane w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, iż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Ponadto w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają regulacje zawarte w art. 1 ust. 15 ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (Dz. U. z 2012 r. poz. 1551) - zwana ustawą abolicyjną. Zgodnie z nim złożenie wniosku o umorzenie należności na podstawie ustawy abolicyjnej powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie tylko należności podlegających umorzeniu na podstawie ustawy, lecz także wszystkich należności niepodlegających umorzeniu, za okres od

1 stycznia 1999 r. do dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu bądź odmowie umorzenia należności. Z akt postępowania abolicyjnego wynika, że wniosek o abolicję skarżący złożył 23 lipca 2014 r., natomiast decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej uprawomocniła się 6 sierpnia 2016 r.

Prezes ZUS wskazał zatem, iż gdyby na koncie skarżącego nie nastąpiły okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia, należności za okresy: od 09/2009 do 07/2011 uległyby przedawnieniu 07.10.2021r., od 08/2011 do 09/2011 uległyby przedawnieniu 07.10.2021r., 10/2011 uległyby przedawnieniu 04.05.2021r., 11/2011 uległyby przedawnieniu 10.04.2021r., 12/2011 uległyby przedawnieniu 05.08.2021r., 01/2012 uległyby przedawnieniu 20.08.2021r., 02/2012 uległyby przedawnieniu 24.06.2021r., 03/2012 uległyby przedawnieniu 26.07.2021r., 04/2012 uległyby przedawnieniu 18.06.2021r., 05/2012 uległyby przedawnieniu 01.06.2021r., 06/2012 uległyby przedawnieniu 02.07.2021r., 07/2012 uległyby przedawnieniu 02.08.2021r., 08/2012 uległyby przedawnieniu 29.06.2021r., 09/2012 uległyby przedawnieniu 27.07.2021r., 10/2012 uległyby przedawnieniu 27.08.2021r., 11/2012 uległyby przedawnieniu 08.06.2021r., 12/2012 uległyby przedawnieniu 07.07.2021r., 01/2013 uległyby przedawnieniu 07.08.2021r., 02/2013 uległyby przedawnieniu 25.05.2021r., 03/2013 uległyby przedawnieniu 25.06.2021r., 04/2013 uległyby przedawnieniu 25.07.2021r., 05/2013 uległyby przedawnieniu 17.06.2021r., 06/2013 uległyby przedawnieniu 15.07.2021r., 07/2013 uległyby przedawnieniu 16.08.2021r., 08/2013 uległyby przedawnieniu 07.05.2021r., 09/2013 uległyby przedawnieniu 05.06.2021r., 10/2013 uległyby przedawnieniu 06.07.2021r., 11/2013 uległyby przedawnieniu 13.05.2021r., 12/2013 uległyby przedawnieniu 12.06.2021r.

Jednakże wskazane okoliczności sprawiły, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony, a należności nie przedawniły się.

Prezes ZUS wskazał także, iż wdrożenie czynności egzekucyjnych wobec skarżącego zostało poprzedzone przeprowadzeniem z urzędu postępowań w celu określenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek za okres od 09.2009 do 12.2013, które zostały przedstawione na stronie 7-10 zaskarżonej decyzji. Szczegółowe zestawienie podjętych czynności egzekucyjnych, poczynając od składek na FUS za 09/2009 organ odwoławczy przedstawił na stronach 10 – 73 zaskarżonej decyzji.

W ocenie Prezesa ZUS zarzut wadliwego rozliczenia wpłat na poczet zobowiązań ZUS za okres 2009 – 2012, które uległy przedawnieniu nie zasługuje na uwzględnienie.

Podniósł także, iż ZUS prawidłowo wskazał okoliczności powstania obowiązku zapłaty przez skarżącego należności z tytułu składek: na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od 12/2023 do 01/2024 r. Należności te wynikają ze złożonych przez skarżącego deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA z tytułu podlegania ubezpieczeniom jako wspólnik jednoosobowej spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością. Wpłaty dokonane przez skarżącego w 2022 r. zostały rozliczone na najstarszą zaległość, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. "W sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania

w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych" (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1771). Zdaniem organu odwoławczego ZUS prawidłowo rozliczył dokonane wpłaty zgodnie z ww. rozporządzeniem na najstarszą zaległość, albowiem należności z tytułu składek figurujące na koncie skarżącego nie uległy przedawnieniu. Na stronach 74 – 79 organ odwoławczy przedstawił rozliczenie wpłat przekazanych przez skarżącego według stanu na 20 stycznia 2025 r.

Z tych przyczyn, postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] obejmujących należności za okres od 12/2023 do 01/2024 uznał za prowadzone prawidłowo. Postępowanie do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone, należności są wymagalne i zasadnie skierowane do egzekucji.

Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione zgodnie z wymogami określonymi w art. 27 ustawy egzekucyjnej i podpisane przez mające do tego upoważnienie osoby oraz z zachowaniem terminu wskazanego w art. 15 § 1 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Tym samym, zdaniem Prezesa ZUS zgłoszone zarzuty podlegały oddaleniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając postanowienie w części, tj. z wyłączeniem kwestii błędu co do osoby zobowiązanego, skarżący postanowieniu zarzucił:

1.błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że skarżący zalega z ww. tytułów, podczas gdy:

1) wpłaty na ww. tytuły zostały dokonane,

2) organ wpłaty te w sposób bezpodstawny zaliczył na poczet nieistniejących zaległości tj. zaległości za okres 2009-2013, dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w okresie 2018-2019, których wystawienie było bezpodstawne i nie wywołało jakichkolwiek skutków prawnych - co powoduje, że zaliczenie bieżących wpłat na rzecz nieistniejących, przedawnionych zobowiązań stanowi rażące naruszenie prawa,

- i w konsekwencji organ bezpodstawnie wystawił ww. tytuły wykonawcze i na ich podstawie wszczął postępowanie egzekucyjne;

2. naruszenie art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy wprowadzonej ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1 553) poprzez:

błędne uznanie, że wszczęcie w latach 2018 - 2019 powtórnej egzekucji należności za okres 2009 - 2013 było prawidłowe na podstawie art. 61 u.p.e.a., a tym samym, że na rzecz tych należności można było zaliczyć wpłaty na bieżące zobowiązania objęte ww. tytułami wykonawczymi, podczas gdy:

a) artykuł 61 u.p.e.a. ograniczał powtórne wszczęcie postępowania egzekucyjnego tj. ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego mogło nastąpić gdy został ujawniony majątek lub źródło dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych, tymczasem organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia (tabela z zestawieniem podjętych czynności egzekucyjnych) jedynie stwierdził, że "Ustalono źródło dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych, zgodnie z art. 61 u.p.e.a.", ale nie wskazał jaki majątek lub źródło dochodu ujawnił, nadto ograniczył się do informacji, że dokonał w dacie (bezprawnego) wystawienia drugich tytułów wykonawczych zajęcia wynagrodzenia strony za pracę nie określając czy wynagrodzenie to przewyższa kwotę wydatków egzekucyjnych, co rodzi poważne wątpliwości co do prawidłowości działania organu tym bardziej, że na początku lipca 2019 r. organ zmienił środek egzekucyjny, co by oznaczało, że wynagrodzenie za pracę nie stanowiło wystarczającego źródła przychodu i nie spełniało warunku wszczęcia powtórnego postępowania administracyjnego

- co w konsekwencji oznacza, że nie doszło do ustalenia przesłanek z art. 61 u.p.e.a. umożliwiających powtórne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, niezależnie od niedopuszczalności wystawienia drugich tytułów wykonawczych,

i zaliczenie bieżących wpłat na rzecz nieistniejących zobowiązań określonych tytułami wykonawczymi wystawionymi w latach 2018 - 2019 oraz wystawienie ww. tytułów wykonawczych stanowi rażące naruszenie prawa,

błędne uznanie, że wszczęcie w latach 2018-2019 powtórnej egzekucji należności za okres 2009-2013 na podstawie drugich tytułów wykonawczych było prawidłowe na podstawie art. 61 u.p.e.a., podczas gdy:

a) organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego tylko jeden raz tytułu wykonawczego (oryginału) tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt: I SA/Po 476/20, i wystawienie drugich tytułów wykonawczych co do tej samej należności jest niedopuszczalne, gdyż narusza gwarancje ochrony praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym

- i w konsekwencji organ w zaskarżonym postanowieniu błędnie przedstawia stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt: I GSK 1312/22 albowiem w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał skargę kasacyjną organu, którego zarzutem było "naruszenie prawa materialnego - w formie błędnej wykładni art. 61 EgzAdmU w związku z art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej i przyjęciu, że podstawę ponownego wszczęcia egzekucji, w stanie prawnym przed nowelizacją z 20 lutego 2021 r., może stanowić wyłącznie pierwotny tytuł wykonawczy wydany przed umorzeniem postępowania na podstawie art. 59 § 2 EgzAdmU", i Naczelny Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie jednoznaczne stanowisko tj. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, tj. postawiony zarzut co do prawnej możliwości wszczęcia powtórnej egzekucji na podstawie nowego (drugiego) tytułu wykonawczego i stwierdził niedopuszczalność takiego działania organu, wskazując przy tym, że z zapisów projektu nowelizacji nie wynika, "że przed wejściem w życie nowych przepisów konieczne byłoby wystawienie nowego tytułu wykonawczego,"

naruszenie art. 26 u.p.e.a. poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie tj. że przepis ten zobowiązywał organ do wystawienia nowego (drugiego) tytułu wykonawczego na zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi wydanymi w latach 2009 - 2013, podczas gdy:

a) jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt: I GSK 1312/22 rozpoznając skargę kasacyjną organu, którego zarzutem było "naruszenie prawa materialnego - w formie błędnej wykładni art. 61 EgzAdmU w związku z art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej i przyjęciu, że podstawę ponownego wszczęcia egzekucji, w stanie prawnym przed nowelizacją z 20 lutego 2021 r., może stanowić wyłącznie pierwotny tytuł wykonawczy wydany przed umorzeniem postępowania na podstawie art. 59 § 2 EgzAdmU" - niedopuszczalne było wystawienie drugiego tytułu wykonawczego podkreślając, że z zapisów projektu nowelizacji nie wynika, "że przed wejściem w życie nowych przepisów konieczne byłoby wystawienie nowego tytułu wykonawczego,"

- co w konsekwencji oznacza, że niedopuszczalne było wystawienie przez organ w okresie 2018 - 2019 tytułów wykonawczych na zobowiązania za lata 2009 - 2013, niedopuszczalne było prowadzenie na ich podstawie egzekucji i zaliczenie na rzecz tych nieistniejących zobowiązań wpłat na bieżące zobowiązania, a następnie przymusowe dochodzenie i wystawienie ww. tytułów wykonawczych;

naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że nie doszło do przedawnienia należności za lata 2009 - 2013, podczas gdy:

wystawienie tytułu wykonawczego w tej samej sprawie i doręczenie odpisu tego tytułu wykonawczego zobowiązanemu nie wywołało jakiegokolwiek skutku, w tym przerwy w biegu przedawnienia zobowiązań za lata 2009 - 2013, tym samym jak ustalił organ przedawnienie tych zobowiązań nastąpiło odpowiednio do ustaleń w 2021 r.

z uwzględnieniem zawieszenia biegu przedawnienia spowodowanego wnioskiem

o abolicję z dnia 23 lipca 2014 r.,

organy rozpoznają i rozstrzygają sprawę w oparciu o stan faktyczny obowiązujący w dniu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia), uwzględniając to, że sprawa w toku jej załatwiania może się zmieniać - co wynika

z określonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego

- co w konsekwencji oznacza, że wskazywanie przez organ, że na dzień złożenia zarzutów, tj. 14 grudnia 2023 r., należności za lata 2009-2013 były nadal wymagalne jest bezzasadne, albowiem należności za lata 2009-2013 uległy przedawnieniu, co oznacza, że organ w sposób bezpodstawny zaliczył wpłaty dokonane na należności za okres 12/2023 - 01/2024 na zobowiązania za okres 2009 - 2013 i bezpodstawnie wszczął na podstawie ww. tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości, albowiem nie jest on dłużnikiem ZUS z tytułów i na kwoty wymienione w ww. tytułach wykonawczych.

Odpowiadając na skargę, Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, także jako: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami,

z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Sporem w sprawie objęta jest zasadność oddalenia przez wierzyciela – Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniesionych przez skarżącego zarzutów do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych: [...] – obejmującego składki na ubezpieczenie społeczne za okres 12/2023 – 01/2024, [...] – obejmujący składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 12/2023 - 01/2024 i [...] – obejmujący składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12/2023 – 01/2024.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w tym samym dniu skarżący wniósł do ww. postępowania egzekucyjnego zarzuty z art. 33 § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a., to jest odpowiednio nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego.

Orzekające w sprawie organy powyższe zarzuty uznały za niezasadne

i podlegające oddaleniu, albowiem w ich ocenie należności nie uległy przedawnieniu oraz skarżący jest osobą zobowiązaną do uiszczenia egzekwowanych należności.

Na obecnym etapie postępowania sporna jest kwestia zasadności zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., to jest nieistnienia obowiązku.

Zdaniem wierzyciela i organu odwoławczego obowiązek egzekwowany na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...] [...] istnieje, albowiem uiszczane przez skarżącego od 2022 r. wpłaty własne i wpłaty egzekucyjne z dat od 19 grudnia 2022 r. do 2 lutego 2024 r. zostały zaliczone na najstarsze zaległości z poszczególnych tytułów - od stycznia 2009 r. do listopada 2010 r., albowiem nie uległy one przedawnieniu. Wpłaty egzekucyjne z dnia 23 lipca 2023 r. zostały zaliczone na zaległości z okresu 10-11/2023 r. Jednocześnie organy dokonały analizy przedawnienia należności z poszczególnych tytułów dotyczących okresu od września 2009 r. do grudnia 2013 r.

Skarżący w swojej argumentacji podnosi zaś, iż błędne było wszczęcie powtórnej egzekucji na podstawie drugich tytułów wykonawczych co do tych samych należności, to jest należności za okres od 2009 r. do 2013 r. Wystawienie tytułów wykonawczych

w okresie 2018 r. – 2019 r. tytułów wykonawczych za lata 2009 – 2013 było bowiem niedopuszczalne. Nie wykazano także prawidłowości powtórnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 61 u.p.e.a. Tym samym błędnie uznano, że nie doszło do przedawnienia należności za lata 2009 – 2013

i bezpodstawnie zaliczono wpłaty dokonane na należności za okres 12/2023 r. – 01/2024 r. na zobowiązania za okres 2009 r. – 2013 r. oraz bezpodstawnie wszczęto na podstawie ww. tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne.

Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.

Sporne tytuły wykonawcze zostały skarżącemu doręczone w dniu 24 kwietnia 2024 r., tym samym nadanie w Urzędzie Pocztowym pisma zawierającego zarzuty

w dniu 29 kwietnia 2024 r. nastąpiło w terminie, o którym mowa w art. 35 § 1 u.p.e.a.

Odniesienie się przez wierzyciela do zarzutu nieistnienia obowiązku wymagało dokonania ustaleń w tym zakresie. Wobec tego, że sporem w sprawie objęte jest zaliczenie dokonywanych przez skarżącego wpłat, według jego twierdzeń z tytułu składek objętych spornymi tytułami wykonawczymi, które to zaliczenie zdaniem skarżącego zostało dokonane na poczet należności przedawnionych, zasadne

w sprawie było odniesienie się do kwestii przedawnienia należności, na które zostały zaliczone wpłaty. Należy jednak zauważyć, że orzekające w sprawie organy odniosły się do okoliczności wskazujących na brak upływu terminu przedawnienia jedynie częściowo odnośnie należności za okresy, na które zaliczono dokonywane przez skarżącego wpłaty. Z decyzji organów obu instancji wynika bowiem, iż przedstawiono czynności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia odnośnie składek na: FUS za 9/2009, FUS za 10/2009, FUS za 11/2009, FUS za 12/2009, FUS za 01/2010, FUS za 02/2010, FUS za 03/2010, FUS za 04/2010, FUS za 05/2010, FUS za 06/2010, FUS za 07/2010, FUS za 08/2010, FUS za 09/2010, FUS za 10/2010, FUS za 11/2010, FUS za 12/2010, FUS za 01/2011, FUS za 02/2011, FUS za 03/2011, FUS za 04/2011, FUS za 05/2011, FUS za 06/2011, FUS za 07/2011 (również opłata dodatkowa), FUS za 08/2011, FUS za 09/2011, FUS za 10/2011, FUS za 11/2011, FUS za 12/2011, FUS za 01/2012, FUS za 02/2012, FUS za 03/2012, FUS za 04/2012, 04/2012, 05/2012, 06/2012, FUS za 07/2012, FUS za 08,09,10/2012, FUS za 11/2012, 12/2012, 01/2013, FUS za 02, 03, 04/2013, FUS za 05/2013, 06/2013, 07/2013, FUS za 08/2013, 09/2013, 10/2013, FUS za 11/2013, 12/2013, FUZ za 11/2009, FUZ za 12/2009, FUZ za 01/2010, FUZ za 02/2010, FUZ za 03/2010, FUZ za 04/2010, FUZ za 05/2010, FUZ za 06/2010, FUZ za 07/2010, FUZ za 08/2010, FUZ za 09/2010, FUZ za 10/2010, FUZ za 11/2010, FUZ za 12/2010, FUZ za 01/2011, FUZ za 02/2011, FUZ za 03/2011, FUZ za 04/2011, FUZ za 05/2011, FUZ za 06/2011, FUZ za 07/2011 (również oplata dodatkowa), FUZ za 08/2011, FUZ za 09/2011, FUZ za 10/2011, FUZ za 11/2011, FUZ za 12/2011, FUZ za 01/2012, FUZ za 02/2012, FUZ za 03/2012, FUZ za 04/2012, FUZ za 05/2012, 06/2012, 07/2012, FUZ za 08/2012, 09/2012, 10/2012, FUZ za 11/2012, 12/2012, 01/2013, FUZ za 02/2013, 03/2013, 04/2013, FUZ za 05/2013, 06/2013, 07/2013, FUZ 08/2013, 09/2013, 10/2013, FUZ 11/2013, 12/2013, FPiFGŚP za 11/2010, FPiFGŚP za 12/2010, FPiFGŚP za 01/2011, FPiFGŚP za 02/2011, FPiFGŚP za 06/2011, FPiFGŚP za 07/2011, FPiFGŚP za 07/2011 (opłata dodatkowa), FPiFGŚP za 10/2011, FPiFGŚP za 11/2011, FPiFGŚP za 12/2011, FPiFGŚP za 01/2012, FPiFGŚP za 02/2012, FPiFGŚP za 03/2012, FPiFGŚP za 04/2012, FPiFGŚP za 05/2012, 06/2012, 07/2012, FPiFGŚP za 08/2012, 09/2012, 10/2012, FPiFGŚP za 11/2012, 12/2012, 01/2013, FPiFGŚP za 02/2013, 03/2013, 04/2013, FPiFGŚP za 05/2013, 06/2013, 07/2013, FPiFGŚP za 08/2013, 09/2013, 10/2013, FPiFGŚP za 11/2013, 12/2013. Tymczasem jak wynika z przedstawionego przez organ odwoławczy rozliczenia przekazanych wpłat, wpłaty te zaliczono na poczet należności: na FUS za 01/2009, na FUZ za 05/2009, FPG za 08/2010, FUS za 01/2009, FUS za 02/2009, FUZ za 05-06/2009, FPG za 08/2010, FUS za 02, 03, 05, 06/2009, FUZ za 06, 07/2009, FPG za 08/2010, FUS za 06/2009, FUZ za 07/2009, FPG za 08/2010, FUS za 06, 07/2009, FUZ za 07,08/2009, FPG za 08/2010, FUS za 07/2009, FUZ za 08,09/2009, FPG za 08/2010, FUS za 07/2009, FUZ za 09/2009, FPG za 08,09,10,11/2010, FUS za 07,08,09/2009, FUZ za 09,10,11/2009, FPG za 11/2010, FUS za 08/2009, FUZ za 10/2009, FPG za 11/2010, FUS za 08,09/2009, FUZ za 10,11/2009, FPG za 11/2010, FUS za 09,10,11,12/2009, 01,02,03,04,05/2010, FUZ za 01/2010, FUS za 10/2009, FUZ za 11,12/2009, FPG za 11/2010, FUS za 10/2009, FUZ za 12/2009, FPG za 11/2010, FUZ 11/2023, 10/2023. Wskazano przy tym, iż zaliczenie poszczególnych wpłat nastąpiło zależnie od poszczególnych okresów na które rozliczono wpłaty, na poczet składek, odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia, kosztów egzekucyjnych, dodając jednocześnie, iż powyższe rozliczenie zostało dokonane zgodnie

z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1771).

Zestawienie okresów, co do których organy odniosły się w zakresie biegu terminu przedawnienia i co do których dokonano rozliczenia wpłat wskazuje, że organy obu instancji do tej kwestii odniosły się jedynie częściowo. Najwcześniejszym okresem, co do którego odniesiono się w kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest bowiem wrzesień 2009 r., zaś wpłaty zaliczono na poczet należności za styczeń 2009 r. Brak jest zatem na podstawie obecnych ustaleń podstaw do stwierdzenia, że wszystkie wpłaty dokonywane w latach 2022 – 2024 na poczet należności objętych spornymi

w niniejszej sprawie tytułami wykonawczymi zostały prawidłowo zaliczone na poczet należności, z których żadna nie uległa przedawnieniu. Przeprowadzone przez wierzyciela postępowanie wyjaśniające nie było wystarczające, albowiem nie daje podstaw do oceny czy niewątpliwie zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku w całości podlega oddaleniu jako niezasadny. Ocena zasadności zgłoszonego zarzutu powinna bowiem zawierać odniesienie się w sposób nie budzący wątpliwości do kwestii przedawnienia wszystkich należności, na które zaliczono poszczególne wpłaty i zawierać okoliczności, które pozwolą na dokonanie oceny co do tego czy należności te faktycznie nie uległy przedawnieniu. Zauważyć jednocześnie należy, iż nie jest prawidłowe powołanie w ogólny sposób rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1771). Prawidłowe wyjaśnienie zaliczenia poszczególnych kwot powinno bowiem być poparte wskazaniem konkretnej podstawy prawnej.

Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu

I instancji zostały zatem wydane z naruszeniem art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., co sprawia, że postanowienia organów obu instancji winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Brak jest jednak podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi zmierzających do wykazania, iż doszło do przedawnienia należności za lata 2009 - 2013

z uwagi na wszczęcie i prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie drugich tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2018 – 2019 jako niedopuszczalnych.

Zgodnie bowiem z art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Aktualne brzmienie art. 61 u.p.e.a. zostało wprowadzone ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz.1553), z dniem 20 lutego 2021 r. Zgodnie z tym brzmieniem, w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 postępowanie egzekucyjne wszczyna się ponownie:

1) na wniosek wierzyciela o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej - jeżeli organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem,

2) z urzędu, poprzez wydanie zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4 - jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem

- po ujawnieniu przez wierzyciela majątku lub źródła dochodu zobowiązanego,

z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne (§ 1 art. 61 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 61 § 2 u.p.e.a. wniosek,

o którym mowa w § 1 pkt 1, zawiera informacje o majątku lub źródłach dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, oraz inne informacje niezbędne do ponownego wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. W przypadku zmiany właściwości organu egzekucyjnego, który umorzył postępowanie egzekucyjne z przyczyny określonej w art. 59 § 2, wierzyciel przekazuje właściwemu organowi egzekucyjnemu również dalszy tytuł wykonawczy.

W myśl art. 61 § 3 u.p.e.a. ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą:

1) doręczenia właściwemu organowi egzekucyjnemu wniosku o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej - w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;

2) wydania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4 - w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2.

Zgodnie zaś z art. 61 § 4 u.p.e.a., podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej jest dotychczasowy tytuł wykonawczy albo dalszy tytuł wykonawczy. Do ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o wszczęciu egzekucji administracyjnej, z tym że zamiast odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu doręcza się zawiadomienie organu egzekucyjnego o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej.

Jak wynika z art. 61 § 5 u.p.e.a., zawiadomienie o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4, zawiera co najmniej:

1) numer i datę wystawienia dotychczasowego tytułu wykonawczego albo dalszego tytułu wykonawczego;

2) informację o wysokości:

a) należności pieniężnej,

b) odsetek z tytułu niezapłacenia należności pieniężnej w terminie,

c) kosztów upomnienia,

d) kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2

- na dzień wydania tego zawiadomienia;

3) pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W myśl § 6 art. 61 u.p.e.a., minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji zawartych we wniosku o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 1 pkt 1, mając na względzie zapewnienie prawidłowego wszczęcia i prowadzenia ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej.

Zgodnie jednak z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2019 r., poz.1553), w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym

i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. Postępowanie egzekucyjne

które zostało wszczęte przed wejściem w życie ww. ustawy, na podstawie której zmienione zostało brzmienie art. 61 u.p.e.a. sprawia, że w tym postępowaniu egzekucyjnym ma zastosowanie art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skargi w stanie prawnym obowiązującym do 19 lutego 2021 r. wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, mógł po umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezskuteczność wystawić nowe tytuły wykonawcze, a jako organ egzekucyjny na ich podstawie zastosować kolejne środki egzekucyjne. Dopiero bowiem nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji z dnia 4 lipca 2019 r., która weszła w życie 20 lutego 2021 r. jednoznacznie uregulowała to zagadnienie prawne, wskazując, iż ponowne wszczęcie egzekucji wcześniej umorzonej z uwagi na jej bezskuteczność – od dnia 20 lutego 2021 r. następuje w oparciu o pierwotny tytuł wykonawczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie sygn. akt III FSK 4596/21; LEX nr 3734617). Nie ulega zatem wątpliwości, iż w przypadku doręczenia tytułów wykonawczych w 2018 i w 2019 r. zastosowanie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym przed ww. zmianami. Tym samym zgodnie z art. 61 u.p.e.a. w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Jak wynika z wcześniejszych wywodów może to nastąpić na podstawie nowego tytułu wykonawczego.

Za gołosłowną należy uznać argumentację skargi wskazującą na brak podstaw do powtórnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 61 u.p.e.a.

z uwagi na nie wyjaśnienie jaki majątek lub źródło dochodu organ ujawnił. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż skarżący otrzymując tytuły wykonawcze i zajęcia egzekucyjne ma wiedzę czego one dotyczą i jakie możliwości wyegzekwowania należności dają. Mając taką wiedzę skarżący żadnej konkretnej argumentacji w tej mierze nie przedstawił.

Zauważyć ponadto wypada, iż argumentacja dotycząca prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawianych w latach 2018 – 2019 powinna być podnoszona w tamtym postępowaniu. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia w większości przypadków postępowania egzekucyjne, o których mowa nadal się toczą. W niniejszej sprawie dokonywanie powyższej oceny wykracza poza zakres postępowania w sprawie zgłoszonych w dniu 29 kwietnia 2024 r. zarzutów w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy orzekające organy winny uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę prawną i wydać ponowne rozstrzygnięcie co do zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. konieczne jest wyjaśnienie wskazanych wyżej okoliczności, które pozwolą na dokonanie oceny, czy istotnie zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku do postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie spornych w niniejszej sprawie tytułów wykonawczych nie zasługuje w całości na uwzględnienie.

Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.

jeszcze 4365 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo