Wyrok WSA z dnia 18 czerwca 2025, sygn. VIII SA/Wa 305/25

SKO podniosło, iż organ wystosował do skarżącego upomnienie z dnia 09.02.2023 r. nr [...] dotyczące opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2022 rata 4-12 - upomnienie zostało doręczone w dniu 16.02.2023r. do rąk własnych skarżącego. Skarżący podniósł zarzut istnienia upomnienia. Jak wynika z akt sprawy upomnienie takie było do skarżącego kierowane

i zostało prawidłowo doręczone.

Kolegium wskazało następnie na art. 15 § 1 i § 1a u.p.e.a. podnosząc, iż wyżej wymienione upomnienie wystosowane do skarżącego zawierało wszystkie dane niezbędne do wykonania przez zobowiązanego obowiązku i stosowne pouczenie

o konsekwencjach braku uiszczenia należności w zakreślonym terminie w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wskazało, iż "Celem instytucji upomnienia,

o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji. Upomnienie przypomina przy tym nie tylko o obowiązku, który znany jest zobowiązanemu, ale i o powinności jego wykonania. Zasadą jest, że upomnienie tylko jednokrotnie przypomina zobowiązanemu o powinności wykonania danego obowiązku pod rygorem jego przymusowego prawnego wyegzekwowania" (wyrok WSA

w Krakowie z 19.01.2023 r., I SA/Kr 1178/22, LEX nr 3518712). W związku

z powyższym uznało, że organ I instancji prawidłowo oddalił zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeśli jest wymagane.

Odnosząc się do kwestii braku gospodarowania odpadami komunalnymi skarżącego przez Gminę wskazało, iż zarzut ten nie mieści się w katalogu zarzutów wskazanym w art. 33 § 1 ustawy.

Uznało zatem, iż brak jest podstaw do uwzględnienie złożonego zażalenia.

Pismem z dnia 21 marca 2025 r. skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 23 stycznia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze skarżący wskazał, iż w okresie, którego dotyczy spreparowany tytuł wykonawczy [...] ani przed, ani do tej pory nie ma miejsca gospodarowanie odpadami komunalnymi, a organy powołując się na to stają się publicznymi oszustami potwierdzającymi nieprawdę. Nie istnieje podstawa prawna do wystawienia tytułu wykonawczego, gdyż deklaracja została skutecznie wycofana. Nie istnej też wskazane w tytule wykonawczym upomnienie. Upomnienie dotyczy czegoś zupełnie innego niż to co jest w tytule wykonawczym. Tytuł wykonawczy narusza zatem ustawę egzekucyjną oraz ustawę o utrzymaniu porządku i czystości w gminach

w przedmiocie rygoru żądania opłaty od osób zamieszkujących.

W odpowiedzi na skargę, SKO wystąpiło o oddalenie skargi wywodząc, jak

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267)

w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Może też zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych

w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje także art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą

w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W sprawie niniejszej został bowiem wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 322/24, uchylający postanowienia uprzednio wydane przez orzekające w sprawie organy w przedmiocie wniesionych przez skarżącego zarzutów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zarówno organy, jak i Sąd są związane oceną prawną

i wskazaniami wyrażonymi w ww. wyroku. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, iż jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do akt sprawy skarżący złożył w dniu 31.05.2013 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na druku stanowiącym załącznik nr 1 do Uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia 14.12.2012 r. W treści deklaracji znajduje się pouczenie, iż deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Z treści § 1 ust. 1 Uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia 14.12.2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości wynika, iż uchwałą tą ustalono wzór formularza deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, wraz z wzorami oświadczeń

w brzmieniu stanowiącym załącznik Nr 1 do tej uchwały. Zdaniem Sądu nie ulegało zatem wątpliwości, iż obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ciąży na skarżącym jako na właścicielu zamieszkałej nieruchomości.

Z twierdzeń skarżącego nie wynikało bowiem, aby złożona deklaracja straciła w tym względzie na aktualności. Z uwagi na ustawowy obowiązek ponoszenia ww. opłaty wynikający z art. 6h pkt 1 u.c.p.g. powoływane przez skarżącego wycofanie deklaracji pismem z dnia 31.12.2019 r., z uwagi na podnoszone zastrzeżenia co do realizacji odbioru odpadów przez Gminę jest bezskuteczne. Tym samym istnienie obowiązku co do zasady ma miejsce i zarzut podnoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. należałoby uznać za bezzasadny. W ocenie Sądu prawidłowo także, przy założeniu, że kwota ciążącego na skarżącym obowiązku jest prawidłowa, orzekające w sprawie organy oceniły bezzasadność zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., to jest braku doręczenia upomnienia. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem upomnienie

z dnia 9.02.2023 r. dotyczące należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2022 (raty od 4 do 12), na które w dniu 31.10.2023 r. wystawiono tytuły wykonawczy nr [...]., które to upomnienie zostało skarżącemu doręczone w dniu 16.02.2023 r. Sąd powziął wątpliwości jedynie co do wyjaśnienia zasadności zarzutu prawidłowości określenia obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., a którego podstawą jest art. 33 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a.

Z deklaracji z dnia 31.05.2013 r. wynika bowiem kwota łącznie 36 zł, tymczasem

w upomnieniu i tytule wykonawczym wskazano kwoty po 90 zł tytułem poszczególnych rat (okresów miesięcznych). Brak wyjaśnienia powyższych okoliczności w ocenie Sądu nie dawał podstaw do stwierdzenia, iż zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a. także należałoby uznać za bezzasadny. W przypadku bowiem braku doręczenia skarżącemu zawiadomienia (zawiadomień), o którym mowa, należałoby bowiem uznać, iż obowiązek obciążający skarżącego kształtuje złożona w dniu 31.05.2013 r, deklaracja lub też ostatnie prawidłowo doręczone zawiadomienie. Z tych względów zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu

I instancji Sąd uznał za wydane z naruszeniem art. 124 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw.

z art. 18 u.p.e.a., które mogły prowadzić na naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. b i pkt 4 i art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wskazał, iż skarżący w dniu 31 maja 2013 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nie uiścił opłaty z tego tytułu. W dniu 22 października 2019 r. doręczono skarżącemu zawiadomienie nr [...] z dnia 23.09.2019 r. o zmianie stawki za odbiór odpadów na kwotę 90 zł miesięcznie (15 zł x 6 osób). Organ I instancji podtrzymał także swoje stanowisko o doręczeniu skarżącemu upomnienia w dniu 16 lutego 2023 r. Kolegium rozpoznając zażalenie skarżącego podzieliło powyższe ustalenia organu I instancji i zgodziło się z rozstrzygnięciem o oddaleniu wniesionych przez skarżącego zarzutów.

Skarżący w skardze, która ma charakter opisowy wskazuje na okoliczności,

z których w jego ocenie wynika brak podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego oraz brak upomnienia, dotyczącego egzekwowanych w sprawie należności.

Sporem w sprawie nadal zatem objęta jest zasadność zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, które w oparciu o treść notatki służbowej z dnia 23.11.2023 r., jak skargi należy odczytać jako zarzuty: nieistnienia obowiązku, nieistnienia obowiązku w egzekwowanej kwocie oraz brak doręczenia upomnienia.

Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 tej ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Jak była o tym mowa wyżej treść twierdzeń skarżącego wskazuje, iż zgłoszone zarzuty znajdują swoją podstawę prawną w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 2 lit. b i pkt 4 u.p.e.a.

Odnosząc się do kwestii nieistnienia obowiązku w ogóle lub w egzekwowanej kwocie, wskazać należy, iż zgodnie z art. 6h pkt 1 u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Jak wynika z art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Zgodnie z art. 6m ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z art. 6m ust. 1d u.c.p.g. wynika, iż wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. W myśl art. 6m ust. 2a u.c.p.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi

w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Art. 6o ust. 1 u.c.p.g. stanowi zaś, iż

w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Jak wynika z art. 3a § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zakresie zobowiązań powstałych m.in.

w przypadkach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa

w art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku

w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399 i 1717) stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do akt sprawy oraz wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2024 r.

w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 322/24, skarżący złożył w dniu 31.05.2013 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na druku stanowiącym załącznik nr 1 do Uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia 14.12.2012 r. W treści deklaracji znajduje się pouczenie, iż deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Z treści § 1 ust. 1 Uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia 14.12.2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości wynika, iż uchwałą tą ustalono wzór formularza deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, wraz z wzorami oświadczeń w brzmieniu stanowiącym załącznik Nr 1 do tej uchwały. Z uwagi na ustawowy obowiązek ponoszenia ww. opłaty wynikający z art. 6h pkt 1 u.c.p.g. powoływane przez skarżącego w skardze wniesionej w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 322/24 wycofanie deklaracji pismem z dnia 31.12.2019r., z uwagi na podnoszone zastrzeżenia co do realizacji odbioru odpadów przez Gminę zostało uznane przez Sąd orzekający w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 322/24 za bezskuteczne i stanowisko to z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. jest wiążące i pozostaje aktualne. Skarżący nie wykazał zatem, aby jego deklaracja straciła na aktualności. Tym samym zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ciąży na skarżącym jako na właścicielu zamieszkałej nieruchomości. Istnienie obowiązku ponoszenia opłaty ma miejsce i zarzut podnoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. należy uznać za bezzasadny.

Bezzasadny jest także zarzut prawidłowości określenia obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., a którego podstawą jest art. 33 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych skarżącemu w dniu 22 października 2019 r. zostało doręczone sporządzone na podstawie art. 6m ust. 2a u.c.p.g. oraz uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty, zawiadomienie, iż od 1 października 2019 r. nowa opłata (stawka za odbiór odpadów segregowanych 15 zł) od 6 zamieszkałych osób wynosi 90 zł. W zawiadomieniu zawarto informację, iż zawiadomienie stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Tym samym zostały spełnione warunki do obciążenia skarżącego kwotą opłaty wynoszącą 90 zł miesięcznie we wskazanym

w tytule wykonawczym okresie.

Prawidłowo została także wskazana kwota tych należności w doręczonym skarżącemu w dniu 16 lutego 2023 r. upomnieniu. Z treści upomnienia wynika, że dotyczy ono należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ocenie Sądu prawidłowo orzekające w sprawie organy oceniły zatem także bezzasadność zarzutu

z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., to jest braku doręczenia upomnienia. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem upomnienie z dnia 9.02.2023 r. dotyczące należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2022 (raty od 4 do 12), na które w dniu 31.10.2023 r. wystawiono tytuły wykonawczy nr [...]., które to upomnienie, jak wyżej wskazano zostało skarżącemu doręczone w dniu 16.02.2023 r.

Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej Z uwagi na bezzasadność wniesionych przez skarżącego zarzutów zasadne było ich oddalenie. Treść skargi, stanowiąca jedynie polemikę z wywodami orzekających w sprawie organów nie podważyła w żaden sposób zasadności zawartej w nich argumentacji.

Z tych względów, Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.