Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "organ interpretacyjny", "Dyrektor KIS"), po rozpatrzeniu zażalenia P.W. (dalej także: "skarżący", "strona", "wnioskodawca") zaskarżonym postanowieniem z 22 maja 2025r. utrzymał w mocy postanowienie własne z 25 marca 2025r. (znak [...])
o zastosowaniu do sprawy interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 4 września 2024 r. znak [...], opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów
z 10 września 2024 r. poz. 84 (art. 14b § 5a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "O.p.", "Ordynacja podatkowa").
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Skarżący, pismem z 5 lutego 2025r. wystąpił do Dyrektora KIS z wnioskiem
o wydanie interpretacji indywidualnej, która dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych. W opisie stanu faktycznego wskazał, iż jest funkcjonariuszem Służby Ochrony Państwa. W dniu 26 listopada 2024 r. na podstawie decyzji administracyjnej
nr [...] wydanej przez Komendanta Służby Ochrony Państwa otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 294.480,00 zł, która została pomniejszona o naliczony podatek. Następnie decyzją z dnia 19 grudnia 2024 r. nr [...] Komendant Służby Ochrony Państwa stwierdził wygaśnięcie
z upływem 10 grudnia 2024 r. własnej decyzji nr [...] z dnia 16 listopada 2020 r. o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w związku z przyznaniem skarżącemu decyzją nr [...] pomocy finansowej na zakup lokalu. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przyznana na podstawie art. 180 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 384; dalej: "ustawa o SOP") korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 49a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2647 ze zm., dalej: "ustawa o PIT"). Według skarżącego wątpliwości może budzić niejednakowe określenie tego samego przypadku. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w art. 21 ust. 1 pkt 49a jest zapis, że zwolniony z opodatkowania jest "ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z lokalu wypłacany na podstawie przepisów o Służbie Ochrony Państwa", natomiast w ustawie o SOP napisano
o "pomocy finansowej w uzyskaniu lokalu mieszkalnego". Według skarżącego jest to ta sama pomoc, tylko inaczej nazwana. Jeśli funkcjonariusz rezygnuje z kwatery służbowej lub ekwiwalentu wypłacanego co miesiąc z uwagi na brak lokalu mieszkalnego i kupuje lokal mieszkalny, to otrzymuje "ekwiwalent", a według ustawy
o SOP "pomoc finansową w uzyskaniu lokalu mieszkalnego". Skarżący wskazał, że uzyskaną pomoc przeznaczył na zakup lokalu mieszkalnego. Wypełnił zatem znamiona zawarte w obu ustawach: zrezygnował z lokalu mieszkalnego (ustawa o PIT) i pomoc finansową przeznaczył na zakup lokalu mieszkalnego (ustawa o SOP). W ocenie skarżącego brak należytej staranności ustawodawcy, który tę samą czynność w dwóch różnych aktach prawnych nazywa inaczej, nie może mieć negatywnych skutków dla podatnika, który te pomoc otrzymuje. Ponadto skarżący zwraca uwagę, że
w momencie otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie/zakup lokalu mieszkalnego konieczne było aby "zrzekł" się praw do lokalu służbowego, czyli nie otrzymał lokalu służbowego, więc przysługiwała skarżącemu pomoc finansowa na zakup lokalu mieszkalnego, ponieważ zgodnie z art. 180 ust. 1 "Funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, społecznej inicjatywie mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość".
W oparciu o wskazany stan faktyczny skarżący zadał pytanie: "Czy kwota pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznanej mu na podstawie art. 180 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 ustawy o SOP otrzymanej na podstawie decyzji Komendanta Służby Ochrony Państwa z 25 marca 2020 r. korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 49a ustawy o PIT?".
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie skarżący wskazał, iż pomoc finansowa na zakup lokalu mieszkalnego przyznana skarżącemu na podstawie art. 180 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 ustawy o SOP decyzją Komendanta Służby Ochrony Państwa korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 49a ustawy o PIT. Przedstawił argumentację, mającą potwierdzać prawidłowość zajętego stanowiska.
Oznaczonym na wstępie postanowieniem z 25 marca 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał postanowienie o zastosowaniu do sprawy interpretacji ogólnej Ministra Finansów.
W zażaleniu na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów:
art. 14b § 5a O.p., poprzez błędne zastosowanie tego przepisu wynikające
z nieprawidłowej oceny, że stan faktyczny i zdarzenie przyszłe będące przedmiotem wniosku o interpretację odpowiadają zagadnieniu będącemu przedmiotem interpretacji ogólnej wydanej w takim samym stanie prawnym, tj. interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 10 września 2024 r., co spowodowało stwierdzenie bezprzedmiotowości wniosku o interpretację;
art. 14b § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania interpretacji indywidualnej w sprawie, mimo że spełnione zostały wszystkie warunki obligujące organ do wydania interpretacji indywidualnej;
art. 14a § 1 pkt 1 w zw. z art. 14b § 5a w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem zasady dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego, co wynika
z przyjęcia przez organ interpretacyjny w skarżonym postanowieniu, że do stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem wniosku o interpretację ma zastosowanie interpretacja ogólna z dnia 10 września 2024 r., podczas gdy Dyrektor KIS w okresie przed wydaniem interpretacji ogólnej wydał szereg interpretacji indywidualnych pozytywnych dla podatników, gdzie istota sporu dotyczyła właśnie wykładni i zastosowania przepisu art. 21 ust. 1 pkt. 49a u.p.d.o.f., a przyznaną pomoc na podstawie art. 180 ustawy o SOP uznawano konsekwentnie za ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z lokalu. Tym samym, że nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której bez podania jakiegokolwiek powodu, wynik postępowania o udzielenie interpretacji zależny jest wyłącznie od terminu złożenia wniosku o wydanie interpretacji.
art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez brak odniesienia się do istotnych elementów stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o interpretację - w szczególności stanowiska judykatury (m.in. wyroku WSA w Łodzi z dnia z dnia 27 lutego 2025 r., sygn.: I SA/Ld 807/24) przez co postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie Dyrektor KIS utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia
25 marca 2025 r.
Po przypomnieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, opisał ogólne zasady wydawania interpretacji indywidualnych zawarte w Rozdziale 1a dział II O.p. ze szczególnym uwzględnieniem przepisów art. 14b § 1, art. 14a § 1 i § 1a, art. 14b § 5b powołanej ustawy. W nawiązaniu do powyższego stwierdził następnie, że
w zaskarżonym postanowieniu organu podatkowego pierwszej instancji poinformowano, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje interpretacje ogólne przepisów prawa podatkowego. Interpretacja ogólna dotyczy określonego zagadnienia. Wyjaśnia zakres i sposób stosowania przepisów prawa podatkowego w kontekście tego zagadnienia. Podmiot, który zastosuje się do interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego może skorzystać z ochrony prawnej – analogicznie, jak ma to miejsce
w przypadku zastosowania się wnioskodawcy do interpretacji indywidualnej. Z tego powodu, wydanie interpretacji ogólnej ma wpływ na postępowanie w sprawie wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej.
Dyrektor KIS wskazał, iż jeśli wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy:
zagadnienia, którego dotyczy interpretacja ogólna;
tych samych przepisów, co interpretacja ogólna (tego samego stanu prawnego),
to wydanie interpretacji nie jest potrzebne, bo interpretacja ogólna rozstrzygnęła już problem wnioskodawcy i umożliwia mu skorzystanie z ochrony prawnej. W takim przypadku informuję wnioskodawcę, że do jego sytuacji ma zastosowanie interpretacja ogólna, więc jego wniosek jest bezprzedmiotowy.
Podkreślił przy tym, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawia konkretny stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, a interpretacja ogólna ma bardziej uniwersalny charakter. Interpretacja ogólna nie jest skierowana do zindywidualizowanego adresata i obejmuje zgeneralizowany opis zdarzeń i ich interpretacji prawnej. Interpretacje ogólne nie odnoszą się do konkretnych stanów faktycznych (zdarzeń przyszłych), nie obejmują tym samym sytuacji faktycznej lub prawnej konkretnego podatnika – lecz cechują się abstrakcyjnym i ogólnym odniesieniem do określonych rodzajów sytuacji faktycznych i prawnych oraz pewnych kategorii adresatów. Każdy ma możliwość zastosowania się do interpretacji ogólnej,
a w konsekwencji do powoływania się na wynikającą z tego tytułu ochronę prawną, której treść oraz zasady są analogiczne, jak przy interpretacji indywidualnej.
Kwestia tożsamości zagadnień objętych interpretacją ogólną i przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i prawnym polega zatem na ocenie, czy problematyka objęta treścią wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej mieści się w granicach interpretacji ogólnej.
Dyrektor KIS podniósł, iż w zaskarżonym postanowieniu organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że interpretacja ogólna Ministra Finansów z 4 września 2024 r. znak [...], opublikowana w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów z 10 września 2024 r. poz. 84, ma zastosowanie w sprawie wniosku strony
o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Interpretacja powyższa dotyczy bowiem stosowania art. 21 ust. 1 pkt 49a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) (dalej: "ustawa PIT"), w zakresie skutków w podatku dochodowym dla podatnika związanych z otrzymaniem, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 325) (dalej: "ustawa o SOP") ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu albo pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego).
W ww. interpretacji poinformowano, jak należy rozumieć użyte w tym przepisie sformułowanie "ekwiwalent pieniężny", a jak "pomoc finansową". Wyjaśniając zakres oraz sposób stosowania interpretowanych przepisów prawa Minister Finansów odniósł się do analizy przepisów, stanowiących podstawy prawne obydwu ww. świadczeń
w pełni podzielając stanowisko ugruntowanej linii orzeczniczej WSA (przed wyrokami NSA z 5 grudnia 2023 r.), które jednolicie uważały, że:" (...) ekwiwalent pieniężny stanowi (umowną) bezzwrotną równowartość prawa do lokalu (art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o SOP [ustawy o BOR] - wypłata ekwiwalentu realizuje prawo funkcjonariusza do lokalu). Zaś pomoc finansowa ma inny charakter, tj. przysługuje na zakup konkretnej nieruchomości, co wymaga potwierdzenia dokumentami, że zostanie nabyta, ewentualnie przysługuje do nieruchomości już nabytej, co także wymaga potwierdzenia odpowiednimi dokumentami (art. 180 ust. 1 ustawy o SOP i § 3 rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy), przyznawana jest na podstawie decyzji Komendanta SOP i w określonych sytuacjach podlega zwrotowi. O ile celem wypłaty ekwiwalentu pieniężnego jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi braku przydziału lokalu mieszkalnego (równoznaczne z wypełnieniem przez Szefa BOR tego obowiązku), to pomoc finansowa służy umożliwieniu nabycia przez funkcjonariusza konkretnej nieruchomości. Otrzymując ekwiwalent, funkcjonariusz nie musi kupować nieruchomości mieszkalnej (lub wykazać, że już ją nabył) i może swobodnie dysponować otrzymanymi środkami. Zaś wypłata pomocy finansowej ma ściśle określony cel i w pewnych okolicznościach podlega zwrotowi (przykładowo, jeżeli funkcjonariusz odejdzie ze służby przed upływem 10 lat). Zatem wypłacając ekwiwalent, Szef BOR (obecnie Komendant SOP) (...) rekompensuje funkcjonariuszowi niedokonanie na jego rzecz przydziału lokalu, uwalniając się od ustawowego obowiązku zapewnienia funkcjonariuszowi prawa do lokalu, co wynika wprost z art. 83 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 76 ust. 1 ustawy o SOP [ustawy o BOR] i znajduje potwierdzenie w § 8 rozporządzenia wykonawczego. Taki skutek (realizacja ustawowego obowiązku zapewnienia funkcjonariuszowi prawa do lokalu mieszkalnego), w odniesieniu do pomocy finansowej nie wynika wprost z przepisów ustawy o SOP. Pomoc finansowa ma bowiem inny charakter, stanowiąc ułatwienie w samodzielnym zakupie nieruchomości mieszkalnej przez funkcjonariusza. (...) powyższe różnice decydują o tym, iż oba świadczenia mają nie tylko różne nazwy, ale także różne zakresy. (...) ustawodawca