a) przyjęcie, że za nierzetelnością transakcji między podatnikiem a wskazanymi w decyzji kontrahentami świadczy m.in. to, że firmy te nie posiadały powierzchni magazynowych, ich siedziby mieściły się w lokalu użyczającym miejsce pod tzw. "wirtualne biura", podczas gdy sam fakt posiadania lub nieposiadania magazynu nie dyskwalifikuje przedsiębiorcy z możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu, taka spółka może bowiem być chociażby pośrednikiem, bądź wynajmować powierzchnie magazynowe, natomiast siedziba spółki często ma charakter stricte rejestracyjny, zaś prowadzenie działalności w handlu nie ogranicza się do permanentnego urzędowania pod jednym adresem, zaś siedziba służy jedynie od odbioru korespondencji, a więc ww. przez organ cechy działalności kontrahentów podatnika nie stanowią bezwzględnej przesłanki uznania transakcji za nierzetelną;
b) uznanie działania podatnika za nierzetelne, w sytuacji gdy prowadzi on działalność gospodarczą w zakresie handlu specjalistycznymi materiałami budowlanymi, a zatem asortymentem wymagającym specjalistycznych dostawców. Organ apriorycznie wskazał, że faktury na dostawy towarów nie odzwierciadlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, jednocześnie pomijając fakt, skąd w takim wypadku skarżący miał posiadać materiały budowlane, niezbędne do wykonywania przezeń działalności gospodarczej;
c) zarzucanie podatnikowi, że w czasie postępowania kontrolnego przyjmował bierną postawę i nie udzielał informacji, zaś przedłożone w toku postępowania podatkowego faktury, dotyczące wydatków związanych z prowadzoną przezeń działalnością gospodarczą, mają świadczyć o nieposiadaniu przeciwdowodów, iż faktury nie były "puste". W rzeczywistości, postępowanie podatkowe jest kontynuacją kontroli podatkowej i strona ma prawo w nim czynnie uczestniczyć, zaś organ dochodzi do skrajnie błędnej konstatacji, że przedstawienie dowodów, wskazuje na brak przeciwdowodów;
- art. 123 § 1 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania z uwagi na wydanie decyzji w przeważającej mierze w oparciu o materiały i środki dowodowe, pochodzące z postępowania przeprowadzonego przez inny podmiot, do których strona nie miała dostępu, tj. CBŚ Policji, strona bowiem nie mogła uczestniczyć w tym postępowaniu i tym samym nie miała możliwości zakwestionowania prawidłowości postępowania. Ponadto, organ nie uzupełnił postępowania dowodowego i nie umożliwił stronie obrony jej racji, a tym samym nie zrekompensował ograniczeń wiążących się z włączeniem materiału z postępowania, w którym strona nie uczestniczyła, co w kontekście przedłożenia organowi informacji o stanie zdrowia wspólnika skarżącego, który to faktycznie zajmował się sprawami Spółki, podważa zaufanie podatnika do organów podatkowych;
- art. 123 § 1 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania z uwagi na wydanie decyzji w przeważającej mierze w oparciu o inne decyzje, materiały i środki dowodowe, pochodzące z postępowania przeprowadzonego w sprawie innych podmiotów, tj. [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o. o., [...] Sp. z o.o., do których strona mogła się jedynie ustosunkować, podczas gdy nie mogła uczestniczyć w tym postępowaniu i tym samym nie miała możliwości zakwestionowania prawidłowości postępowania w tej i innej sprawie, zaś organ pomimo twierdzeń i wniosków dowodowych podatnika, nie uzupełnił postępowania dowodowego i nie umożliwił stronie obrony jej racji, a tym samym nie zrekompensował ograniczeń wiążących się z włączeniem materiału z postępowania, w którym strona nie uczestniczyła, podważając tym samym zaufanie podatnika do organów podatkowych;
- art. 122, art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania A. B., J. G., Z. B. oraz G. Ś., wskazując, że w aktach sprawy znajdują się już protokoły z przesłuchań ww. osób, podczas gdy materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest wzajemnie sprzeczny (głównie w mierze przedłożonych faktur i zeznań/wyjaśnień ww. osób), zaś w innych postępowaniach - karnych/kontrolnych ww. osoby zeznawały/wyjaśniały tak, aby odsunąć od siebie odpowiedzialność. Ponadto, w innym postępowaniu A. B. występował jako podejrzany, zatem składał wyjaśnienia, a posteriori nie musiał on w ramach swojej obrony mówić prawdy;
- art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez wybiórcze rozpatrywanie zebranych dowodów, w szczególności powoływania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyłącznie na niekorzystne dla strony dowody, bezpodstawnie nie dając wiary dowodom, które przemawiały na jej korzyść, przede wszystkim wyjaśnieniom strony co do okoliczności realizacji wskazanych w decyzji transakcji, czy też przedłożonym fakturom, które niezbicie dowodzą o tym, że podatnik miał prawo obniżenia podatku należnego o podatek naliczony – co w konsekwencji poskutkowało bezzasadnym przyjęciem za nierzetelne transakcji z [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o. o. oraz [...] sp. z o.o., a w konsekwencji stwierdzeniem, że faktury sprzedaży nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, podczas gdy transakcje te faktycznie miały miejsce, zatem podatnik miał prawo obniżenia podatku należnego o podatek naliczony;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ustawy o VAT poprzez pozbawienie strony możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących nabycia towarów od firm [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., w sytuacji, gdy organy nie wykazały w żaden sposób, że strona brała jakikolwiek udział w ewentualnej niezgodnej z prawem, działalności tych podmiotów, zaś bezspornym jest fakt, że towary wymienione na fakturach VAT wystawionych przez ww. podmioty faktycznie zostały dostarczone stronie, a następnie przez nią zostały sprzedane, czego organ II instancji nie kwestionuje, jak również ceny tych towarów nie odbiegały w żaden sposób od cen rynkowych.
Z ostrożności procesowej, gdyby Sąd uznał, że faktury dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca, pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania podatnika do organów podatkowych, poprzez rozstrzyganie wszelkich niejasności czy też wątpliwości dotyczących ustalonego stanu faktycznego na niekorzyść podatnika, w szczególności:
a. uznanie transakcji podatnika za nierzetelne, gdyż świadkowe A. B., J. G., B. G. nie potwierdzili zawarcia z podatnikiem transakcji, podczas gdy skarżący skontrolował swoich wszystkich kontrahentów m.in. w zakresie, czy byli oni zarejestrowanymi płatnikami VAT oraz czy są zarejestrowani we właściwych rejestrach przedsiębiorców, ponadto podmioty współpracujące ze skarżącym ze swoich obowiązków wynikających z łączących ich z podatnikiem stosunków obligacyjnych wywiązywały się w sposób niebudzący zastrzeżeń, stąd podatnik nie miał zarzutów co do ich sumienności oraz prawidłowości działań, zatem nie można zarzucić skarżącemu, że świadomie brał udział w nadużyciach podatkowych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
WSA, wyrokiem z 18 listopada 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 545/21 uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a.").
Zdaniem WSA, do zawieszenia biegu terminu przedawnienia doszło na skutek wszczęcia postępowania w sprawie karnej skarbowej prowadzonego wobec podmiotu M. D. s.c., który to podmiot jest odrębnym podmiotem od stronu niniejszego postępowania: "M. D. 2" M. D. R. [...], [...] R., NIP: [...]. Sąd uznał, że uwzględniając stanowisko wyrażone przez NSA w uchwale, sygn. akt I FPS 1/21 stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera okoliczności pozwalających na ocenę, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jak i uznanie, iż wszczęcie postępowania w sprawie [...], o ile można uznać, że miało miejsce wobec strony niniejszego postępowania nie miało instrumentalnego charakteru.
W wyniku wniesienia przez DIAS skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 czerwca 2025 r., sygn. akt I FSK 334/22 uchylił wyrok WSA z 18 listopada 2021 r. i sprawę przekazał temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając wyrok, NSA nie podzielił stanowiska WSA w zakresie oceny przedawnienia zobowiązań strony. W szczególności zarzucił WSA, że nie wziął pod uwagę w swych rozważaniach pisma Prokuratury Okręgowej w Ł. Wydział [...] ds. Przestępczości Gospodarczej z 26 października 2016 r., a jedynie skupił się na piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r.
Z treści pisma z 26 października 2016 r., sygn. akt [...] wynika zaś, że Prokuratura nadzoruje śledztwo o sygn. j.w., obejmujące m.in. uchylanie się od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz uchylanie się od opodatkowania podatkiem od towarów i usług, wystawiania nierzetelnych faktur VAT, dotyczące m.in. [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. za lata 2010-2013, które według uzyskanych dokumentów wystawiały na rzecz innych podmiotów puste faktury VAT. Spółka [...] współpracowała m.in. z M. D. 2, NIP: [...] z siedzibą w R. [...] (strona postępowania). Jednocześnie w piśmie tym (mając na uwadze treść 70 § 6 O.p.) wniesiono o podjęcie czynności mających na celu zawiadomienie podatnika M. D. 2 NIP: [...] o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, o których mowa wyżej za lata 2012 i 2013. Na podstawie ww. pisma z dnia 26 października 2016 r. Prokuratury Okręgowej w Ł. organy podatkowe uznały, że ww. śledztwo dotyczy strony niniejszego postępowania. W związku z tym, pismem z dnia 30 listopada 2017 r., doręczonym w dniu 19 grudnia 2016 r., zawiadomiono podatnika, na podstawie art. 70c O.p., że z dniem 2 lipca 2013 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2012 i 2013 na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. NSA uznał, że wobec niewydania odrębnego postanowienia o wszczęciu śledztwa w stosunku do podmiotu M. D. 2, jako datę wszczęcia postępowania przygotowawczego w zakresie prowadzonej przez M. D. działalności gospodarczej pod firmą M. D. 2 w 2013 r., należy przyjąć datę 2 lipca 2013 r. Niewątpliwie wszczęcie śledztwa w dniu 2 lipca 2013 r. świadczy o tym, że nie może w sprawie być mowy o jakiejkolwiek instrumentalności wykorzystania postępowania karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Tytułem wstępu przypomnienia wymaga, że jak wynika z treści art. 190 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tego względu przyjąć w tej sprawie należy, że nie wystąpiły przeszkody do merytorycznego orzekania o zobowiązaniach strony w VAT za wskazane okresy rozliczeniowe (I – XII 2013r.), z powodu wystąpienia w sprawie przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Obowiązek informacyjny wobec strony, wynikający z art. 70c O.p. został spełniony pismem z 30 listopada 2017 r., doręczonym 19 grudnia 2016 r., którym zawiadomiono podatnika, że z dniem 2 lipca 2013 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2012 i 2013 na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Postępowanie karne skarbowe nie miało przy tym cech instrumentalności, wymienionych w treści uchwały NSA I FPS 1/21. Kwestie te zostały jednoznacznie przesądzone w wydanym w niniejszej sprawie wyroku NSA I FSK 334/22 i Sąd rozpoznający aktualnie tę sprawę jest związany oceną prawną dokonaną przez sąd drugiej instancji.
Tym samym na obecnym etapie postępowania Sąd zobowiązany jest dokonać kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji co do meritum.
Rozpatrując sprawę w świetle kryteriów opisanych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), tj.
kryterium zgodności z prawem w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) i art. 134 § 1 p.p.s..a. Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W działaniu organów, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętej decyzji, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
W niniejszej sprawie organy podatkowe zakwestionowały prawidłowość rozliczenia przez stronę podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. Stwierdziły bowiem uwzględnienie przez skarżącego w rozliczeniu faktur wystawionych przez [...] Sp. z o. o., [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o., które w ocenie organów podatkowych nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zaś skarżący był, lub co najmniej powinien być świadomy, że transakcje te stanowią nadużycie podatkowe.
W postępowaniu przed Sądem skarżący kwestionuje w szczególności prawidłowość ustaleń faktycznych, które doprowadziły organy podatkowe do wniosku o braku prawa do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez te podmioty. W szczególności, zarzuca naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym wymienionej w art. 123 § 1 O.p. uznając, że decyzja zasadniczo została wydana na podstawie materiałów i dowodów pochodzących z innych postępowań podatkowych prowadzonych przez odrębny podmiot (CBŚ Policji), w których strona nie mogła uczestniczyć i nie miała możliwości obrony swych praw, w tym z postępowań prowadzonych wobec kontrahentów strony bez zapewnienia stronie uczestnictwa w tych postępowaniach.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 180 o.p. przepis ten stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jego istota sprowadza się do formalnej dopuszczalności dowodu w postępowaniu podatkowym. Nie stanowi natomiast bezpośredniej podstawy do kwestionowania odmowy przeprowadzenia dowodu. Temu celowi służy natomiast zarzut naruszenia art. 187 § 1 o.p., a przede wszystkim art. 188 o.p. Na marginesie należy tylko podnieść, że organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 12 września 2022 r., I SA/Bk 139/22). Obowiązek gromadzenia materiału dowodowego obciąża bowiem organy podatkowe jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zgromadzone w sprawie dowody pozwalały na przyjęcie wyczerpujących i obiektywnych ustaleń faktycznych sprawy.
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 123 § 1 o.p. realizowana jest poprzez zaznajomienie strony z tymi dowodami i umożliwienie jej wypowiedzenia się w ich zakresie. Organy podatkowe temu obowiązkowi nie uchybiły, gdyż zgodnie z art. 200 § 1 o.p. wyznaczyły stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ponadto strona nie wykazała by ewentualne naruszenie art. 123 § 1 o.p. miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. To uchybienie dotyczy także innych zarzutów procesowych. Przypomnieć tylko należy, że w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie wskazuje się, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki SN z: 21 marca 2007 r., I CSK 459/06, 21 marca 2006 r., I CSK 63/05; wyroki NSA z 27 maja 2021 r., II GSK 1040/18, 23 marca 2021 r., III OSK 205/21; T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996, str. 167).
W ocenie orzekających w sprawie organów sporne faktury zakupu nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wnioski takie organy wyprowadziły w oparciu o szeroko zakrojony materiał dowodowy włączony do akt sprawy, w szczególności: materiał dowodowy zgromadzony przez Urząd Kontroli Skarbowej w Ł., urzędy skarbowe prowadzące kontrole podatkowe bądź czynności sprawdzające wobec podmiotów, które wystąpiły w zapisach ksiąg Strony jako jej dostawcy; materiał dowodowy zgromadzony przez CBS Policji w Ł. - protokoły z przesłuchań świadków, podejrzanych, odczyty z historii przebiegu operacji bankowych; wydruki komputerowe ewidencji zakupu i sprzedaży w części zabezpieczonej przez pracowników Policji, pobranych w dniu 28 marca 2017 r. do kontroli podatkowej; faktury zakupu zabezpieczone przez CBŚ Policji w Ł. obejmujące firmy, objęte śledztwem prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Ł. Wydział [...] ds. Przestępczości Gospodarczej oraz wydruki deklaracji podatkowych VAT-7 złożonych za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. do [...] Urzędu Skarbowego w R..
Nadto, stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej, organ pierwszej instancji wielokrotnie wzywał Podatnika do okazania dokumentacji dotyczącej postępowania (wezwania te były kierowane do Strony również w toku kontroli podatkowej), wystąpił do innych organów o udostępnienie materiału dowodowego (w tym do Prokuratury Okręgowej w Ł. Wydział [...] ds. Przestępczości Gospodarczej, Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. - [...], Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.) w postaci m.in. protokołów z przesłuchań, decyzji wydanych dla kontrahenta Strony, tj. [...] sp. z o.o., protokołu kontroli podatkowej przeprowadzonej u [...] sp. z o.o., których uwierzytelnione wyciągi włączył do akt niniejszego postępowania postanowieniami z dnia 13 czerwca 2017 r. znak: [...] oraz z dnia 20 marca 2018 r. znak: [...]. Jednocześnie ww. postanowieniami wyłączono jawność wskazanych tam dokumentów w części niemającej wpływu na dokonane ustalenia, ze względu na interes publiczny, pozostawiając w aktach sprawy zanonimizowane wersje tych dokumentów.
Na podstawie ewidencji nabyć VAT ustalono, że w całym badanym okresie (2012-2013) Strona przyjęła do rozliczenia podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez: [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. w organizacji, oraz [...] sp. z o.o. i [...] sp. z o.o., które - jak ustalono na podstawie informacji przesłanej przez Prokuraturę Okręgową w Ł. Wydział [...] ds. Przestępczości Zorganizowanej - stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane (potwierdziły to zeznania przesłuchanych świadków, podejrzanych oraz osób zaangażowanych w zakładanie fikcyjnych podmiotów, rachunków bankowych i zajmujących się wyszukiwaniem podmiotów zajmujących się nabywaniem takich faktur) oraz podatek naliczony wynikający z wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i usług od niemieckiego podmiotu [...] Gmbh&Co.KG.
Z dokonanych ustaleń jednoznacznie wynika, że rola ww. spółek sprowadzała się wyłącznie do wystawiania faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, służyły jedynie innym podmiotom do pomniejszania ich należności podatkowych. Każda z ww. spółek została wykreślona z ewidencji podatników VAT, a [...] sp. z o.o. została wykreślona również z ewidencji przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podczas prowadzonej wobec [...] sp. z o.o. kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego wobec [...] sp. z o.o. przez właściwe organy podatkowe ustalono, że podmioty te nie dokonywały zakupów towarów, a zatem nie mogły przenieść na rzecz Podatnika, będącego odbiorcą towarów, prawa do rozporządzania tymi towarami jako właściciel. Rola tych spółek sprowadzała się wyłącznie do wystawiania faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, służyły jedynie innym podmiotom do pomniejszania ich należności podatkowych.
W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego pozyskano z Centralnego Biura Śledczego w Ł. protokół przesłuchania Podatnika w charakterze świadka na Komisariacie Policji w P. w dniu 19 grudnia 2017 r. W toku przesłuchania, Podatnik zeznał, że współpracował z osobą o imieniu J. G., którą najprawdopodobniej poznał na targach budowlanych, reprezentującą [...] sp. z o.o. oraz Panią A., która reprezentowała [...] sp. z o.o. w organizacji. Podatnik kontaktował się z tymi osobami osobiście, telefonicznie lub mailowo, lecz obecnie nie pamięta numerów kontaktowych oraz adresu zamieszkania. Strona zeznała, iż była w siedzibie tych firm oraz spotykała się w kawiarniach i restauracjach w okolicach Ł.. Podatnik, faktury które dotyczyły usług, zakupu materiałów budowlanych i innych, otrzymywał od [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. w organizacji osobiście, mailowo lub pocztą. Zapłata była dokonywana w większości przelewem. W trakcie przesłuchania, zeznał, iż nie miał dostępu do rachunków bankowych ww. spółek i nie dokonywał na nich operacji finansowych - przelewów, wpłat, wypłat. Poproszony o wyjaśnienie skąd posiadał karty służące do dostępu do kont bankowych [...] Bank [...] sp. z o.o. w organizacji, Podatnik oświadczył, iż często udostępniał swojego laptopa w biurze osobie z tej spółki. Zeznał, iż nie korzystał z tych kart, nie logował się na te konta i nie dokonywał na nich operacji. Jednocześnie oświadczył, iż nie kojarzy osoby Pana A. B., zna natomiast Pana J. G., którego najprawdopodobniej poznał na targach budowlanych. Jak dalej wskazał, Pan J. G. był prezesem [...] sp. z o.o. (karty 101-99, tom 4).
Zeznania te uznano za niewiarygodne z uwagi na ich ogólność oraz sprzeczność z zeznaniami/wyjaśnieniami złożonymi przez Pana J. G., który oświadczył, że [...] sp. z o.o. została jedynie założona w celu wystawiania "pustych" faktur i wyłudzania podatku, a jej działalność była pozorowana. Podatnik zeznał, iż nie kojarzy Pana A. B.. Natomiast Pan A. B. podczas przesłuchania przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Śledczego w Ł. rozpoznał Podatnika na okazanych tablicach poglądowych jako osobę, z którą dokonywał przelewów w Banku [...] w R.. Złożone przez Podatnika zeznania pozostają również sprzeczne z zeznaniami Pani A. C., która oświadczyła, że w całej działalności [...] sp. z o.o. w organizacji odbyły się tylko ze dwie transakcje oraz że nie dokonywała żadnych wpłat/wypłat na rachunku bankowym [...] Bank [...] sp. z o.o. w organizacji.
Istotne w tej sprawie jest, że w toku kontroli Podatnik unikał kontaktu i współpracy z organem przedkładając kolejne zaświadczenia o niezdolności do pracy. W trakcie kontroli Strona nie okazała organowi dokumentacji podatkowej, w postaci faktur zakupu, faktur sprzedaży, rejestrów prowadzonych dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług, wyciągów bankowych, ani też żadnych umów zawartych z kontrahentami. A zatem zachowywał bierną postawę poprzez nieudzielanie żadnych informacji w zakresie nawiązania i przebiegu współpracy z [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. [...] sp. z o.o. Jedynie dopiero w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego przed organem pierwszej instancji przedłożył dokumenty dotyczące wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. (m.in. dokumenty nabyć za miesiące styczeń-kwiecień, wrzesień-październik 2013 r.) oraz załączył do odwołania od decyzji z dnia 16 listopada 2018 r. nr [...] dokumenty dotyczące zakupów towarów handlowych oraz pozostałych kosztów dokonanych w maju, czerwcu, sierpniu, listopadzie i grudniu 2013 r. Takie zachowanie Podatnika należy uznać jako brak posiadania dowodów i argumentów pozwalających zaprzeczyć, iż faktury VAT wystawione przez ww. kontrahentów były "pustymi" fakturami.
Takie działanie (zachowanie podatnika) nie podważa jednak, w ocenie Sądu dokonanych ustaleń w sprawie co pozwala przyjąć, że skarżący nie przedstawił dowodów i argumentacji pozwalających zaprzeczyć, iż faktury VAT wystawione przez ww. kontrahentów były "pustymi" fakturami.
Tym samym, w ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych o odmowie skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach wystawionych przez [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. jest prawidłowe. Materiał dowodowy opisany szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji daje bowiem podstawy do stwierdzenia, że faktury te nie dokumentowały czynności dokonanych pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami
a stroną. Ocena tych ustaleń nie przekracza granic wynikających z art. 191 O.p., a zatem nie nosi cech dowolności.
W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że w świetle art. 86 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy VAT. skarżący nie był uprawniony do odliczenia podatku naliczonego w fakturach wystawionych przez ww. kontrahentów, jako że faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
W tych też okolicznościach brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 86 w zw. z art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit a ustawy VAT. Jak Sąd wskazał powyżej, z przedstawionych w zaskarżonej decyzji ustaleń jednoznacznie wynika, iż rola ww. spółek sprowadzała się wyłącznie do wystawiania faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, służyły jedynie innym podmiotom do pomniejszania ich należności podatkowych. Każda z ww. spółek została wykreślona z ewidencji podatników VAT, a [...] sp. z o.o. została wykreślona również z ewidencji przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
Nie można też uznać, że skarżący przy uwzględnieniu staranności wymaganej od przedsiębiorcy nie był w stanie ustalić, że faktury wystawiane przez ww. Spółki nie odzwierciedlają rzeczywistości. Potwierdza to również bierna postawa Skarżącego w toku kontroli podatkowej, jak i postępowania podatkowego, poprzez nieudzielanie żadnych wyjaśnień co do nawiązania współpracy i jej przebiegu z [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. i zasłanianie się złym stanem zdrowia. Gdyby towar był nabywany od ww. kontrahentów nic nie stałoby na przeszkodzie, aby Skarżący udzielił w tym zakresie wyjaśnień.
Świadomy udział Skarżącego potwierdzają także wyjaśnienia Pana A. B. (ówczesny prezes i jedyny członek zarządu [...] sp. z o.o.), który wskazał, że ofertę bycia prezesem [...] sp. z o.o. dostał od Pana Z. B.. Jako prezes miał jedynie pobierać pieniądze, ponieważ wszystkimi papierami, fakturami miał zajmować się Pan Z. B.. Jak dalej wyjaśnił, podpisywał czyste kartki, na których Pan Z. B. przybijał pieczątki [...] sp. z o.o. i pieczątkę imienną prezesa. Na rzecz [...] sp. z o.o. został założony rachunek bankowy w Banku [...], z którego Pan A. B. pobierał pieniądze i przekazywał je bezpośrednio Panu B.. Przesłuchiwany oświadczył, że [...] sp. z o.o. miała siedzibę w P. przy ulicy T., gdzie znajdowało się małe pomieszczenie, w którym było tylko biurko i krzesełko. W tym biurze nie była prowadzona działalność gospodarcza. Zakresem działalności gospodarczej [...] sp. z o.o. miała być budowlanka - zgodnie z zapewnieniem Pana Z. B. spółka miała posiadać swoje brygady. Pan A. B. oświadczył, iż nigdy nie spotkał żadnego pracownika [...] sp. z o.o. i nie widział żadnych dokumentów kadrowych. Jednocześnie zeznał, iż nie posiada żadnej wiedzy na temat tego, iż [...] sp. z o.o. kupowała coś od innych firm i żeby miała jakieś pieniądze. Według niego [...] sp. z o.o. nigdy nic nie kupowała i istniała jedynie w celu wystawiania faktur. Podczas przesłuchania Pan A. B. rozpoznał na przedłożonych tablicach poglądowych Podatnika jako osobę, która stała z nim przy okienku w Banku [...] w R. podczas wypłacania pieniędzy w sporych sumach. Pan A. B. wypłacał te pieniądze tylko na papierze, a następnie Podatnik wpłacał je również na papierze.
W ocenie Sądu organy podatkowe zebrały wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organy podatkowe dokonały wyczerpującej oceny materiału dowodowego, wyciągając logiczne, zgodne z doświadczeniem życiowym wnioski, nie przekraczając granic swobodnej oceny materiału dowodowego.
Stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie Ordynacja podatkowa, a w szczególności w art. 121, 122, 123, 180, 187, 188, 191 oraz 194, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.
W niniejszej sprawie orzekające organy rozważyły całość zebranego materiału dowodowego, odniosły się do zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniły, jakim dowodom odmówiły wiarygodności i z jakich względów doszło do takiej weryfikacji, a także wskazały na dowody, którym dano wiarę. Należy też podkreślić, że strona skarżąca nie zdołała podważyć oceny poszczególnych dowodów dokonanej przez organy obu instancji mimo, że w odwołaniu od decyzji, jak i w rozpoznawanej skardze neguje ustalenia dokonane przez organy podatkowe oraz dowody zebrane w toku postępowania kontrolnego. To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym. W takim wypadku stanowisko skarżącego uznać należy jedynie za polemikę.
Sąd podkreśla, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a strona na żadnym z etapów postępowania nie została pozbawiona zagwarantowanego w art. 123 Ordynacji podatkowej, prawa czynnego udziału w tym postępowaniu. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na prawidłowo ustalonym przez organy podatkowe stanie faktycznym.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, nie są zasadne zarzuty skargi. Trafnie zakwestionowano faktury wystawione przez [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. jako nieodzwierciedlające faktycznych zdarzeń gospodarczych. Konsekwencją zaś było zakwestionowanie możliwości odliczenia naliczonego w nich VAT. Nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia (jak opisano powyżej), wykazujące, że rola tych spółek sprowadzała się wyłącznie do wystawiania faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych i że służyły jedynie innym podmiotom do pomniejszania ich należności podatkowych. Ustaleń tych, swoją bierną postawą w postępowaniu podatkowym nie podważył skarżący, który nie zaoferował dowodów przeciwnych przemawiających za racją jego argumentacji. Ciężar zaś udowodnienia spełnienia przesłanek skorzystania prawa do odliczenia spoczywa na podatniku wnioskującym o odliczenie, co nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym wyrażanym na tle przepisów warunkujących stronie prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani też okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą decyzji.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli skargę oddalił.