Wyrok WSA z dnia 06 listopada 2025, sygn. VIII SA/Wa 679/25

z powodu braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osoby, która je uzyskała, jeżeli świadczeniobiorca w terminie przedstawił dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożył oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń. Ubiegając się o uzyskanie świadczenia opieki zdrowotnej zainteresowany złożył bowiem u świadczeniodawców oświadczenia

o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. W związku

z powyższym, Prezes NFZ podzielił stanowisko zawarte w decyzji nr [...]

z 3 marca 2023 r. i nie znalazł podstaw do jego zmiany.

Pismem z 26 sierpnia 2023 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie Prezesa NFZ z 28 lipca 2025 r. utrzymujące w mocy decyzję tego organu z 3 marca 2023 r. i ustalające obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach 9 stycznia 2018 r., od 2 lutego 2018 r. do 14 lutego 2018 r., 27 lutego 2018 r. 13 marca 2018 r. oraz 5 kwietnia 2018 r. w wysokości 16.325,80 zł.

Autor skargi wskazał, że decyzja ta narusza interes prawny skarżącego poprzez brak ustaleń, czy działał on w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń oraz że brak posiadania ubezpieczenia zdrowotnego nie powstał z jego winy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 50 ust. 16, 17 i 20 ustawy o świadczeniach;

2. prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie z mocy art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji Prezesa NFZ z 3 marca 2023 r. nr [...] oraz z 22 stycznia 2021r. nr [...] i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu wskazał, że organ nie przeprowadził wnikliwie postępowania, do czego był zobowiązany w oparciu o przepisy k.p.a. Organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie dokonał wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się zaś do regulacji art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach organ uznał, że skarżący nie działał

w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń. Tymczasem brak posiadania w datach udzielenia skarżącemu świadczeń opieki zdrowotnej ubezpieczenia zdrowotnego nie powstał z jego winy.

W ocenie autora skargi, z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w chwili złożenia oświadczenia o przysługującym skarżącemu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działał on w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów. Ocenie organu powinien podlegać nie tylko fakt niezgłoszenia przez skarżącego w spornym przedziale czasowym do ubezpieczenia zdrowotnego, lecz także okoliczności towarzyszące składaniu oświadczenia

w momencie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Zaniechanie innych podmiotów powinno być sprawdzone i ocenione przez organ i dopiero na podstawie wnikliwych ustaleń mogła zostać wydana właściwa decyzja. Ustaleń tych, a przede wszystkim uzyskania wiadomości, od osoby przyjmującej wniosek skarżącego o zawarcie ubezpieczeń społecznych, organ nie dokonał. Osoba przyjmująca ww. wniosek wręcz upewniła zaś skarżącego w przekonaniu, że posiada on ubezpieczenie zdrowotne

i w związku z tym nie musi płacić składek za to ubezpieczenie.

Skarżący wyjaśnił, że od czasu podjęcia zatrudnienia w Szwecji corocznie przyjeżdżał do Polski na okres 2-3 miesięcy i wówczas zgłaszał się do Oddziału KRUS w R. w celu zgłoszenia wniosku o zawarcie ubezpieczeń społecznych

i ubezpieczenia zdrowotnego. Przez cały ten okres był w posiadaniu ubezpieczenia zdrowotnego, a nie posiadał go - jak ustaliła KRUS - w okresie udzielonych mu świadczeń w 2018 r. Nie można więc uznać, że skarżący nie był w "usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń". To KRUS działała w sposób niezgodny

z prawem, pobierając od skarżącego składki w okresach, w którym skarżący posiadał te ubezpieczenia w Szwecji.

Skarżący wskazał, że organ nie wyjaśnił charakteru udzielonych we wskazanych okresach świadczeń opieki zdrowotnej. W wykazach załączonych do decyzji z 3 marca 2023 r. wskazano nazwę świadczenia, nazwę świadczeniobiorcy, datę udzielenia

i wartość świadczenia. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił, jakie konkretnie świadczenia zostały udzielone skarżącemu, co mogłoby mieć też znaczenie przy ewentualnej ocenie przesłanek z art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika charakter udzielonych świadczącemu świadczeń, a w szczególności - czy świadczenia miały charakter świadczeń gwarantowanych z podstawowej opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 15 ustawy o świadczeniach, czy też były to inne świadczenia, nie podlegające zwolnieniu

z opłaty. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby okoliczność ta była

w ogóle przedmiotem analizy organu. Ustalenie, że udzielone świadczenia miały charakter świadczeń gwarantowanych z podstawowej opieki zdrowotnej pozwoliłoby na przyjęcie, że skarżący nie byłby zobowiązany do uiszczenia kosztów tego świadczenia, co w konsekwencji czyniłoby niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zostało też wyjaśnione, w jaki sposób wyliczona została kwota pieniężna z tytułu zwrotu kosztów poniesionych przez organ.

W ocenie skarżącego, niezależnie od powyższego, do sprawy niniejszej powinien znaleźć zastosowanie art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach z którego wynika, że nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 18, jeżeli od dnia, w którym zakończono udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, o którym mowa w ust. 15, upłynęło 5 lat. Świadczenia udzielone były w miesiącach styczniu, lutym i marcu 2018 r., a więc pięcioletni okres liczony od tych lat upłynął już w 2023 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie uznał zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone

w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej "p.p.s.a."

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada

w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania,

w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego

i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie

z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jej autor uczynił rozstrzygnięcie Prezesa NFZ z 28 lipca 2025 r. utrzymujące w mocy decyzję tego organu z 3 marca 2023 r. wydaną w wyniku wznowienia postępowania, którą to Prezes NFZ uchylił własną ostateczną decyzję z 22 stycznia 2021 r. oraz ustalił obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej wskazanych w załączniku nr 1 do decyzji, udzielonych skarżącemu w dniach 9 stycznia 2018 r., od 2 lutego 2018 r. do 14 lutego 2018 r., 27 lutego 2018 r., 13 marca 2018 r. oraz 5 kwietnia 2018 r. w wysokości 16 325,80 zł zobowiązując skarżącego do ich zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia, w którym upłynął termin płatności tej należności.

Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją

o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stwierdzenie faktu występowania jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 k.p.a. rodzi po stronie właściwego organu konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Przesłanki, których zaistnienie obliguje właściwy organ administracji publicznej do uchylenia decyzji dotychczasowej, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydania - jej zastępującej, nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy, lub wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 2 k.p.a., zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145a i w art. 145b k.p.a. Należy do nich m.in. okoliczność wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Jak zaś wynika

z akt sprawy, przesłanka ta stanowiła podstawę do wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ww. ostateczną decyzją organu z 22 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wskazał bowiem, że 2 lutego 2021 r. do organu wpłynęła kopia Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego, jako potwierdzenie ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego na terenie Szwecji w dniach udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej wskazanych w załączniku do decyzji ostatecznej nr [...] z 22 stycznia 2021 r. Wpływ kopii przedmiotowego dokumentu nie był zaś w dniu wydania ww. decyzji organowi znany, a ujawnienie powyższego skutkowało koniecznością zbadania znaczenia tej okoliczności dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną Prezesa NFZ z 22 stycznia 2021 r. i przeprowadzenie w tym przedmiocie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Z kolei z przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, przedstawionych w sprawie dokumentów oraz danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych wynika, że skarżący w dniach, kiedy udzielono mu świadczeń sfinansowanych ze środków publicznych, nie posiadał prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wpłynęła bowiem odpowiedź szwedzkiej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego, w której odmówiono wydania certyfikatu tymczasowo zastępującego kartę EKUZ w dniach wskazanych w ostatecznej decyzji Prezesa NFZ z 22 stycznia 2021 r. nr [...] co do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tj. 26 października 2017 r., 9 stycznia 2018 r., od 2 lutego 2018 r. do 14 lutego 2018 r., 27 lutego 2018 r., 13 marca 2018 r., 5 kwietnia 2018 r., 22 maja 2018 r., 29 maja 2018 r., 30 maja 2018 r., 26 lipca 2018 r. oraz 7 sierpnia 2018 r. Jednocześnie ww. instytucja przesłała dwa dokumenty E-106 świadczące o uprawnieniu przez skarżącego do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w okresach od 23 sierpnia 2017 r. do 1 grudnia 2017 r. oraz od 9 kwietnia 2018 r. do 14 grudnia 2018 r. Organ ustalił także, że wbrew wyjaśnieniom skarżącego, w dniach od 9 stycznia 2018 r. do 5 kwietnia 2018 r., skarżący nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Zgodnie zaś z art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym na dzień udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:

1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo

2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6

- osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia.

Art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach stanowi, jak i stanowił na dzień udzielonych skarżącemu świadczeń opieki zdrowotnej, że koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w art. 50 ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z art. 50 ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy k.p.a. Art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach z kolei stanowi, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi zgodnie z przepisami art. 74-76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8a, oraz członków ich rodzin. Ponadto osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a zgodnie z ust. 3 osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny,

o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6. Osoby, które nie zgłaszają się do ubezpieczenia zdrowotnego same, informują podmiot właściwy do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego o członkach rodziny podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia. Członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.

Jednakże zgodnie z art. 74 ustawy o świadczeniach w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego osób objętych obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym oraz członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zasad, trybu i terminu zgłaszania do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia społecznego rolników oraz wyrejestrowywania z tych ubezpieczeń. Kwestię tę reguluje art. 36 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.), który stanowi m.in., że zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym należy dokonywać w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego.

Z akt sprawy wynika, że Prezes NFZ zawiadamiając skarżącego w dniu 10 grudnia 2020 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego mającego na celu rozstrzygnięcie obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych stronie, jako osobie nieuprawnionej do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, w określonych dniach, przekazał również informację

o możliwości dokonania - na podstawie art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach, obowiązującego od dnia 12 stycznia 2017 r. - wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu posiadania statusu członka rodziny - w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia albo 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu. Skarżący został również poinformowany przez Prezesa NFZ, że na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący nie udzielił jednak odpowiedzi na przedmiotowe pismo. W konsekwencji zaś powyższego została wydana ostateczna decyzja organu z 22 stycznia 2021 r. nr [...].

Organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, że świadczeniodawca nie ma obowiązku weryfikowania, czy przedłożony przez świadczeniobiorcę dokument faktycznie uprawnia go do skorzystania ze świadczeń medycznych nie ma również obowiązku przechowywania takich dokumentów lub ich kserokopii. Na świadczeniodawcach spoczywa ustawowy obowiązek udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej, w związku z powyższym po odpytaniu systemu eWUŚ i uzyskaniu informacji, że zainteresowany posiada status osoby "nieubezpieczonej i nieuprawnionej" świadczeniodawcy udzielający zainteresowanemu świadczeń opieki zdrowotnej zastosowali procedurę przewidzianą w art. 50 ust. 6 ustawy o świadczeniach,

w brzmieniu obowiązującym na dzień udzielonych zainteresowanej świadczeń. Zgodnie zaś z tym przepisem w przypadku niepotwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w sposób określony w ust. 1 lub 3 świadczeniobiorca po okazaniu dokumentu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 (potwierdzenie tożsamości), może przedstawić inny dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej,

a jeżeli takiego dokumentu nie posiada, złożyć pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Tak więc, to na skarżącym spoczywała odpowiedzialność za należyte dochowanie staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej w zakresie posiadanego ubezpieczenia zdrowotnego, co nie zostało spełnione, gdyż skarżący podpisywał oświadczenia o posiadanym ubezpieczenia bez weryfikacji jego statusu.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu zajętym w kontekście możliwości działania w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu strony, że w dniu udzielania świadczeń skarżący posiadał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W rozpatrywanej kwestii należy odróżnić pojęcie: "działalnie w błędnym przekonaniu’" w potocznym znaczeniu od: "usprawiedliwionego błędnego przekonania", o którym mowa w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. Usprawiedliwione błędne przekonanie jest stanem

o charakterze mentalnym polegającym na usprawiedliwionej niewiedzy danego podmiotu o istnieniu określonych stanów prawnych, w szczególności jest to błędne przeświadczenie o przysługiwaniu jakiegoś prawa. Osoba składając

w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu oświadczenie o prawie do świadczeń działa w dobrej wierze tylko wtedy, gdy jej działanie nie jest obarczone jakimkolwiek brakiem staranności. W usprawiedliwionym błędnym przekonaniu nie jest natomiast ten, kto zna rzeczywisty stan prawny, albo nawet jeśli go nie zna, mógł się o nim dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności.

Organ prawidłowo wskazał, że w analizowanej sprawie również należy dojść do wniosku, iż skarżący posiadał wiedzę o braku prawa do świadczeń skoro na przełomie kilkunastu miesięcy podpisywał u różnych świadczeniodawców oświadczenia

o przysługującym mu prawie do świadczeń. Powyższe oznacza, że w chwili chęci skorzystania ze świadczeń po odpytaniu systemu eWUŚ i uzyskaniu informacji, że skarżący ma status osoby "nieubezpieczonej i nieuprawnionej" świadczeniodawcy udzielający stronie świadczeń opieki zdrowotnej zastosowali procedurę przewidzianą

w art. 50 ust. 6 ustawy o świadczeniach. Ponadto, skarżący miał możliwość wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, po otrzymaniu zawiadomienia organu

o wszczęciu postępowania, w którym poinformowano o możliwości dokonania "wstecznego zgłoszenia" do ubezpieczenia zdrowotnego w terminie 30 dni od dnia poinformowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia o wszczęciu postępowania, jeśli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu, czego jednak nie uczynił. Biorąc zaś pod uwagę treść art. 50 ust. 15 pkt 2 ustawy o świadczeniach, organ nie mógł odmówić świadczeniodawcy, z którym łączyła go umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zapłaty za świadczenia z powodu braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osoby, która je uzyskała, jeżeli świadczeniobiorca

w terminie przedstawił dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożył oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń. Ubiegając się o uzyskanie świadczenia opieki zdrowotnej skarżący złożył bowiem

u świadczeniodawców oświadczenia o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej.

Trafnie organ również wskazał, że KRUS nie weryfikuje statusu zainteresowanego do ubezpieczenia zdrowotnego, bowiem taką weryfikacją prawa do świadczeń zajmują się organy Narodowego Funduszu Zdrowia, do których skarżący winien się udać przed skorzystaniem ze świadczeń, celem uzyskania informacji

o posiadanym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych czy też nie. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że po stronie skarżącego mogło powstać uzasadnione błędne przekonanie co do przysługującego mu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Nieznajomość przepisów prawa nie może być usprawiedliwieniem dla nieprzestrzegania prawa jako obywatel. Pozostaje to w sprzeczności z jedną z podstawowych zasad prawa, wyrażającej się

w formule ignorantia iuris nocet - nieznajomość prawa szkodzi, zgodnie z którą nie można zasłaniać się nieznajomością normy prawnej. Konstytucja RP daje obywatelom możliwość zapoznania się z obowiązującym prawem, gdyż stanowi, że warunkiem wejścia w życie każdego aktu prawnego powszechnie obowiązującego jest jego ogłoszenie. Na skarżącym ciążyła powinność zapoznania się z obowiązkami prawnymi dotyczącymi jego ubezpieczenia zdrowotnego, a w razie wątpliwości co do treści zasad prawnych dotyczących prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, skarżący, jak i inni obywatele RP mają możliwość zwrócenia się z zapytaniem do odpowiednich jednostek terytorialnych Narodowego Funduszu Zdrowia, które w zakresie swoich kompetencji udzielają stosownych wyjaśnień.

W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające wykazało, że skarżący nie dochował należytej staranności w ocenie swojej sytuacji prawnej, co do posiadanego zgłoszenia, a tym samym prawa do świadczeń udzielonych w dniach: 9 stycznia 2018 r., od 2 lutego 2018 r. do 14 lutego 2018 r., 27 lutego 2018 r., 13 marca 2018 r. oraz 5 kwietnia 2018 r., w wysokości 16 325,80 zł, więc nie mógł działać w "usprawiedliwionym błędnym przekonaniu", o którym mowa w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. Udzielone skarżącemu świadczenia nie miały zaś charakteru jednorazowego i incydentalnego. Organ wydając swoje rozstrzygnięcia prawidłowo więc ustalił stan faktyczny sprawy, jak i zastosował obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy słusznie uznał, że skarżący jest obowiązany do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych na jego rzecz jako osobie nieuprawnionej we wskazanych okresach w sentencji wydanego rozstrzygnięcia w ustalonej wysokości. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak również danych zawartych w CWU jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący w dniach kiedy udzielono mu świadczeń sfinansowanych ze środków publicznych, nie posiadał prawa do świadczeń bezpłatnej opieki zdrowotnej. Zarzut przedawnienia świadczeń wynikający z art. 50 ust. 20 ustawy

o świadczeniach, jest również bezzasadny, gdyż świadczenia skarżącego, które kwestionuje, zostały udzielone w dniach: 26 października 2017 r., 9 stycznia 2018 r. od 2 lutego 2018 r. do 14 lutego 2018 r., 27 lutego 2018 r., 13 marca 2018 r., 5 kwietnia 2018 r., 22 maja 2018 r., 29 maja 2018 r., 30 maja 2018 r., 26 lipca 2018 r., 7 sierpnia 2018 r. Z kolei ostateczna decyzja organu nr [...] została wydana w dniu 22 stycznia 2021 r. W świetle zaś ww. przepisu, nie wydaje się decyzji, o której mowa

w ust. 18, jeżeli od dnia, w którym mowa w ust. 15 upłynęło 5 lat. W sprawie nie doszło zatem do przedawnienia prawa organu do orzekania w przedmiocie sprawy, bowiem decyzja z 22 stycznia 2021 r. została wydana przed upływem okresu przedawnienia.

Odnośnie natomiast zarzutu skargi co do braku opisu świadczeń, z których skorzystał, zauważyć należy, że z akt sprawy wynika, iż Prezes NFZ przedkładał skarżącemu listę świadczeń. Organ powyższego dokonał zawiadamiając skarżącego

w dniu 10 grudnia 2020 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego mającego na celu rozstrzygnięcie obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych stronie, jako osobie nieuprawnionej do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, w określonych dniach. W przedmiotowym zawiadomieniu załączono bowiem stosowną tabelę zawierającą zestawienie udzielonych skarżącemu świadczeń, których koszty poniósł Narodowy Fundusz Zdrowia.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji wyroku.