Dyrektor KIS zauważył, że Spółka jawna, w której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne będąca spółką osobową nieposiadającą osobowości prawnej, nie jest podatnikiem podatków dochodowych. Opodatkowaniu podlegają dochody poszczególnych wspólników spółki jawnej. Jeżeli wspólnikiem jest osoba fizyczna, to dochód z udziału w tej spółce podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dalej Organ przytoczył przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności: art. 8, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 5, art. 30a ust. 6, art. 41 ust. 1 i ust. 4, art. 5b ust. 2,art. 5a pkt 26 i pkt 28.
Dalej Dyrektor KIS wywodził, że przekształcenie spółki jawnej w spółkę będącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych oznacza następstwo prawne podmiotów, a spółka przekształcona nie stanowi nowego podmiotu rozpoczynającego działalność, lecz stanowi kontynuację działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki jawnej w zmienionej formie prawnej. Oznacza to, że dochód wypracowany w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki przekształcanej staje się odpowiednio zyskiem spółki przekształconej. Ponadto po przekształceniu istnieje spółka, która posiada określony majątek (w tym majątek pochodzący z dotychczas niewypłaconych wspólnikom zysków wypracowanych w spółce jawnej do dnia poprzedzającego dzień przekształcenia). Wspólnicy spółki jawnej - w wyniku przekształcenia - stają się wspólnikami przekształconej spółki, a "ich uprawnienia" do majątku tej osoby prawnej wyrażone są w przyznanych udziałach. Wspólnicy spółki jawnej z właścicieli majątku wykorzystywanego do prowadzonej w formie spółki jawnej działalności gospodarczej stają się uprawnionymi do majątku spółki przekształconej jedynie w zakresie praw właścicielskich wynikających z posiadanych udziałów, które mogą realizować wyłącznie w zakresie określonym przepisami Kodeksu spółek handlowych.
Z wniosku wynika, że przed dniem przekształcenia Wspólnicy podjęli uchwałę o podziale i wypłacie części Starych zysków zgromadzonych na kapitale własnym (dalej: Stare zyski 1). Wypłaty będą stanowiły realizację żądania z uchwały wspólników podjętej przed przekształceniem w zakresie zobowiązania spółki jawnej do wypłaty na rzecz wspólników "Starych Zysków 1". Zatem skoro wspólnicy spółki przekształcanej podjęli przed przekształceniem uchwałę w zakresie zobowiązania spółki przekształcanej do wypłaty na rzecz wspólników "Starych Zysków 1" wypracowanych przed przekształceniem, to po stronie spółki przekształcanej powstało zobowiązanie do wypłaty "Starych Zysków 1" za wcześniejsze lata. W sprawie istotne jest, że uchwała wspólników dotycząca wypłaty "Starych Zysków 1" została podjęta przed przekształceniem spółki i na moment przekształcenia istnieje roszczenie o wypłatę dywidendy. To powoduje, że wypłata roszczeń (czyli "Starych Zysków 1" wypracowanych przed przekształceniem) przez spółkę przekształconą będzie neutralna podatkowo. Wobec powyższego, w przypadku przekazania "Starych Zysków 1" spółki jawnej na zobowiązania spółki przekształconej (sp. z o.o.) względem wspólników (konwersja niepodzielonych zysków na zobowiązania przy przekształceniu), późniejsza wypłata tych kwot na rzecz wspólników (jako spłata zobowiązania spółki względem wspólników) nie będzie skutkowała powstaniem po stronie wspólników przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (a tym samym po stronie spółki z o. o. jako płatnika nie powstanie obowiązek poboru podatku).
Następnie Dyrektor KIS odniósł się do kwestii pytania oznaczonego we wniosku numerem 2 dotyczącego "Starych Zysków 2". Stwierdził, że z treści wniosku wynika, że: pozostała część Starych zysków na moment przekształcenia nadal znajdowała się na kapitale własnym (dalej: Stare zyski 2). Przytoczył zawarty we wniosku opis księgowania tych starych zysków 2 i ich planowego rozdzielenia pomiędzy wspólników poprzez obniżenie kapitału zapasowego lub podzielenie zysków niepodzielonych, wypracowanych przez Spółkę Jawną. Organ zauważył przy tym, że wypłaty te nie będą dotyczyć zysków Spółki lub innych elementów kapitału własnego, wypracowanych po przekształceniu. Wypłaty Starych zysków 2 będą mieć swoje odzwierciedlenie w księgach Spółki, zmniejszając odpowiednie pozycje kapitałów własnych, przy czym możliwe będzie zidentyfikowanie, że są to właśnie zyski sprzed przekształcenia.
Dyrektor KIS uznał, że środki pieniężne otrzymane z tytułu wypłat przez Spółkę przekształconą (powstałą z przekształcenia Spółki jawnej) "Starych Zysków 2" wypracowanych w Spółce jawnej, ale wypłaconych przez Państwo uchwałą o wypłacie zysków w Spółce przekształconej (spółce z o. o.) podjętą po przekształceniu, będą stanowiły dla wspólników, przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy czym, przez "dochód (przychód) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych" należy rozumieć wszelkie przysporzenia, jakie powstają w następstwie posiadanych przez podatnika praw do udziału w zyskach osoby prawnej (za udział w zyskach osoby prawnej rozumie się również udział w zyskach spółki z o. o.) i które faktycznie zostały przez niego osiągnięte. W majątku spółki z o. o. - po przekształceniu - nie funkcjonuje kategoria "zysków z działalności spółki jawnej". Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada majątek uzyskany w wyniku przekształcenia i to, czy majątek ten był opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych u wspólników spółki jawnej w czasie jej działalności, nie ma znaczenia dla wypłaty dokonywanych z majątku spółki z o. o.
Dyrektor KIS stwierdził, że wypłata "Starych Zysków 2" wypracowanych przez Spółkę jawną i po przekształceniu wypłaconych wspólnikom Spółki przekształconej, na podstawie uchwały o wypłacie zysku podjętych po przekształceniu - będzie stanowić przychód dla wspólników z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 4 i art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego też Spółka przekształcona, jako płatnik, będzie w odniesieniu do wypłat "Starych Zysków 2" ze Spółki przekształconej zobowiązana do pobrania i odprowadzenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w zw. z art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
[...] Sp. z o.o. zaskarżyła omówioną interpretację indywidualną w całości. Zarzuciła tej interpretacji naruszenie:
1) art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 24 ust. 5 i art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawa o PIT poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wypłata wspólnikom zysku wypracowanego przed przekształceniem spółki jawnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) art. 41 ust. 4 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT przez niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania, polegającą na uznaniu, że w przypadku wypłaty zysku przez Skarżącą na rzecz jej wspólników, wypracowanego przed przekształceniem spółki jawnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, Skarżąca będzie jako płatnik zobowiązana do poboru z tego tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie wskazanych przepisów;
3) art. 93a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wskutek przekształcenia Skarżąca wstąpi we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki w zakresie zobowiązania podatkowego z tytułu zysków z działalności przekształconej spółki jawnej;
4) art. 121 §1 w zw. z art. 14h O.p. przez nieuwzględnienie ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wydanych w podobnych sprawach, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych;
5) art. 120 w zw. z art. 14h O.p. przez wydanie interpretacji niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności naruszającej zasadę równości i powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 84 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483; dalej: Konstytucja RP).
Mając na uwadze powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadza się do oceny skutków podatkowych wypłaty wspólnikom zysku wypracowanego i opodatkowanego w z tytułu ich udziału w spółce jawnej, ale nie wypłaconego w czasie trwania spółki jawnej, lecz wypłaconego po przekształceniu tej spółki w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Wątpliwości Wnioskodawczyni (spółki) i Zainteresowanych (wspólników) dotyczyły tego, czy taka wypłata zysku wypracowanego przed przekształceniem, na bieżąco opodatkowanego na poziomie wspólników, powinna ponownie podlegać opodatkowaniu, jeżeli taka wypłata nastąpi po przekształceniu, na podstawie uchwały o wypłacie tego wcześniej wypracowanego zysku, podjętej po przekształceniu, przy czym wypłata taka może zostać dokonana z kapitału zapasowego w części utworzonej z zysku niepodzielonego w spółce jawnej lub z zysków spółki z o.o. wypracowanych w tej spółce po przekształceniu.
Stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji jest błędne. Sąd podzielił racje strony skarżącej. Znajdują one oparcie w przepisach prawa a także w utrwalonej i jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
Spółka jawna, przedstawiona w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku, jest spółką osobową niebędącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, co oznacza, że jest transparentna podatkowo, a podatnikami z tytułu dochodów uzyskiwanych w związku z uczestnictwem w tej spółce są jej wspólnicy. W niniejszej sprawie wspólnikami spółki jawnej są wyłącznie osoby fizyczne.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o PIT, przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku. Stosownie do art. 5b ust. 2 ustawy o PIT, jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1, uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT stanowi, że źródłem przychodu jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Wedle zaś art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o PIT, podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy. Zgodnie z art. 45 tej ustawy, podatnicy są zobowiązani złożyć zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym. Opodatkowaniu podlegają dochody poszczególnych wspólników spółki osobowej. Osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (w tym w formie spółki jawnej), opodatkowują dochody uzyskane z tej działalności na bieżąco poprzez uiszczanie w trakcie roku podatkowego zaliczek na podatek, a następnie dokonują rocznego rozliczenia tego dochodu oraz wpłaconych zaliczek w składanym zeznaniu podatkowym. Jeżeli podatek należny wynikający ze złożonego zeznania jest wyższy od sumy zaliczek wpłaconych za dany rok podatnicy są zobowiązani wpłacić stosowną różnicę oraz są zobowiązani złożyć zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (art. 5b ust. 2 w związku z art. 8 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 3, ustawy o PIT, art. 14 ust. 1, art. 44 ust. 1, art. 45 ustawy o PIT). Obowiązki te dotyczą każdego wspólnika spółki niebędącej osobą prawną (art. 5a pkt 26 ustawy o PIT - spółka niebędącą osobą prawną - oznacza to spółkę inną niż określona w pkt 28).
W rezultacie, zysk spółki jawnej już w momencie jego powstania stał się dochodem jej wspólników, który był przez nich na bieżąco opodatkowany, a zatem był już opodatkowany przed planowanym przekształceniem, również wtedy, gdy faktycznie nie został wspólnikom wypłacony (skonsumowany) pomimo iż nie został wypłacony.
Przepisy kodeksu spółek handlowych przewidują możliwość dokonania przekształcenia, m.in., spółki jawnej w inną spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi wspólnicy spółki przekształcanej stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej. Majątek spółki przekształcanej (tu: spółki jawnej) z dniem przekształcenia staje się majątkiem spółki przekształconej (tu: spółki komandytowej lub spółki z o.o.).
Zgodnie z art. 551 § 1 KSH spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna oraz spółka akcyjna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą). Na mocy art. 553 § 1 k.s.h., spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu wspólnicy spółki przekształcanej stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej.
Z kolei zgodnie z art. 93a § 1 O.p., osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku:
• przekształcenia innej osoby prawnej,
• przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej
• wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki.
Zgodnie z § 2 tego przepisu, przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osobowej spółki handlowej zawiązanej (powstałej) w wyniku przekształcenia:
• innej spółki niemającej osobowości prawnej,
• spółki kapitałowej.
Następstwo prawne polega na przejściu z jednego podmiotu na drugi określonych praw i obowiązków. W wyniku dokonanego przekształcenia spółki niebędącej osobą prawną w rozumieniu ustawy o PIT w spółkę komandytową albo spółkę z o.o., będącymi podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych oraz sukcesji praw i obowiązków, zarówno na gruncie podatkowym, jak i na gruncie innych przepisów prawa, kontynuowana jest działalność gospodarcza przez podmiot powstały z przekształcenia, chociaż w oparciu o inne zasady opodatkowania.
W wyniku przekształcenia spółki osobowej w spółkę kapitałową następuje kontynuacja prowadzenia działalności gospodarczej pod inną formą prawną, podlegającą jednak innym zasadom opodatkowania. W rezultacie, na spółkę przekształconą, będącą podatnikiem CIT, nie przechodzą w drodze sukcesji te prawa i obowiązki, które nie są związane z reżimem prawnym, któremu podlega spółka przekształcona.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 120, w zw. z art. 14h O.p., należy uznać ten zarzut za zasadny. Dyrektor IAS nie odniósł się do orzecznictwa sądów administracyjnych w analogicznych sprawach gdzie akceptowane było stanowisko prezentowane przez Wnioskodawcę. Część z tych orzeczeń wskazywał Wnioskodawca. Poza wskazywanymi przez Stronę judykatami należy wskazać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 lutego 2025 r. sygn. akt II FSK 612/22, z 30 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1224/15, z 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II FSK 51/21, z 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt II FSK 252/21, 14 marca 2024 r. sygn. akt II FSK 808/21), wyroki w sprawach: WSA w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 270/20, przywołać należy jeszcze WSA w Gliwicach z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 108/21). Niektóre z tych wyroków wydane zostały w sprawach, w których nastąpiło przekształcenie spółki cywilnej w spółkę kapitałową, nie ma to jednak znaczenia dla istoty problemu, gdyż i przy takich przekształceniach występował analogiczny problem przeniesienia niewpłaconych zysków opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych do kapitałów zakładowych spółek kapitałowych powstałych z przekształcenia spółek cywilnych. Chociaż Dyrektora KIS formalnie nie wiążą ani interpretacje indywidualne wydane wobec innych podatników w sprawach indywidualnych, to jednak obowiązkiem organu jest należyte uzasadnienie prezentowanego w interpretacji indywidualnej poglądu, w tym odniesienie się do powoływanych przez Wnioskodawcę orzeczeń i interpretacji. Brak takiego odniesienie stanowi naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 o.p. w związku z art. 14h O.p.
Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela poglądy zawarte w przytoczonych wyrokach i w wyrokach wskazanych przez Wnioskodawcę.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 września 2024 r., sygn. akt II FSK 743/24, wyjaśnił, że "odpowiednie stosowanie art. 93a § 1 O.p. powinno uwzględniać specyfikę opodatkowania spółki osobowej, a więc i brak podmiotowości podatkowej tej spółki na gruncie podatków dochodowych. Sąd ten podkreślił, że zasada kontynuacji wynikająca z art. 93a § 1 pkt 2 O.p. powinna być rozumiana w sposób uniemożliwiający podwójne opodatkowanie zysków (dochodów) wypracowanych przez przekształcaną spółkę osobową, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na poziomie jej wspólników. Opodatkowane zyski (dochody) spółki osobowej nie mogą być bowiem traktowane po jej przekształceniu w spółkę kapitałową jako zysk osoby prawnej, którego wypłata skutkowałaby po raz kolejny powstaniem przychodu po stronie wspólnika spółki osobowej - podlegającego opodatkowaniu po raz drugi podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Spółka powstała z przekształcenia, odpowiednio - spółka komandytowa albo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Osiągane przez nią przychody z tytułu prowadzonej przez nią działalności są opodatkowane na poziomie tej spółki. Z kolei uzyskiwane przez wspólników spółki odpowiednio: komandytowej lub spółki z o.o., przychody z udziału w jej zyskach podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z chwilą ich wypłaty.
Zdaniem organu, zyski te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.
Stanowisko to jest nieprawidłowe.
Jak wynika z art. 5a updof, ilekroć w ustawie jest mowa o:
• udziale (akcji) - oznacza to również ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce, o której mowa w pkt 28 lit. c- e (pkt 29) - w tym w spółce komandytowej,
• udziale w zyskach osób prawnych - oznacza to również udział w zyskach spółek, o których mowa w pkt 28 lit. c-e (pkt 31) - w tym w spółce komandytowej.
Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 updof, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału. Na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy o PIT, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że, "pod pojęciem przychodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych należy, co do zasady, rozumieć faktycznie uzyskane z tego udziału przychody pochodzące z zysków wypracowanych przez osobę prawną, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Do takiego wniosku prowadzi wykładnia językowa pojęcia "przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych". Taka wykładnia wynika również z konstytucyjnych zasad równości i powszechności opodatkowania (art. 84 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Wykładnia zaprezentowana przez Dyrektora KIS godzi w te zasady, traktując w sposób dyskryminujący osoby fizyczne, które korzystają ze swobody prowadzenia działalności gospodarczej w różnych prawem dopuszczalnych formach organizacyjnych w stosunku do osób fizycznych, które takich forma działalności nie zmieniają
W zaskarżonej interpretacji organ pominął, że w opisanym zdarzeniu przyszłym ma dojść do wypłaty na rzecz wspólników przez spółkę przekształconą kwot, których źródłem nie są zyski wypracowane przez spółkę będącą osobą prawną, czyli przez spółkę przekształconą, ale zyski wypracowane przez spółkę jawną - przed przekształceniem, a co za tym idzie, jeszcze przed dniem uzyskania statusu podatnika podatku CIT. Wypłacone zyski będą pochodzić z zysków wypracowanych w okresie, w którym spółka jawna była transparentna na gruncie podatku dochodowego. Zyski te zostały wówczas opodatkowane na poziomie wspólników. Należy przy tym zauważyć, że niepodzielone zyski uzyskane w czasie funkcjonowania spółki jawnej będą księgowo wydzielone i oznaczone w taki sposób, że po przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością będą one możliwe do "zidentyfikowania" w księgach spółki przekształconej.
W tej sytuacji rację ma Skarżąca, że wypłata kwot przez spółkę przekształconą, zgodnie z podjętymi w przyszłości uchwałami (podjęcie uchwał nastąpi po przekształceniu), nie będzie związana z koniecznością zapłaty podatku (będzie podatkowo neutralna). Wypłacane przez spółkę przekształconą kwoty będą bowiem związane z redystrybucją zysków wypracowanych w okresie transparentności podatkowej spółki jawnej na gruncie podatku dochodowego. Nie będą to kwoty pochodzące z zysków wypracowanych przez spółkę przekształconą jako podatnika podatku CIT. Zyski przed przekształceniem podlegały opodatkowaniu na bieżąco przez wspólników spółki jawnej, zanim doszło (dojdzie) do przekształcenia.
Przekształcenie nie spowoduje zmiany kwalifikacji zysku wypracowanego przez spółkę jawną na zysk wypracowany przez spółkę przekształconą - opodatkowaną podatkiem CIT. W szczególności, wypłata przez spółkę przekształconą tych zysków wspólnikom nie będzie stanowiła wypłaty dywidendy lub innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskanych z tego udziału, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 updof. Wypłata zysków wypracowanych przez spółkę jawną nie powinna bowiem stanowić przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że niewypłacone zyski spółki jawnej nie tracą swojego charakteru i z chwilą przekształcenia nie stają się zyskami osoby prawnej, mimo wywodzonej z art. 93a § 1 pkt 2 O.p. zasady kontynuacji. W przypadku niewypłaconych zysków spółki osobowej (jawnej), podlegających - opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na poziomie jej wspólników, nie można mówić o ich przekształceniu w zyski spółki kapitałowej podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, jeżeli owe zyski spółki osobowej (jej wspólników) zostały wyodrębnione w księgach podatkowych w sposób pozwalający - pomimo upływu czasu - na dokładne wyodrębnienie tej części kapitału zapasowego (rezerwowego) spółki kapitałowej, która pochodzi z zysków przekształcanej spółki osobowej. Zasada kontynuacji wynikająca z art. 93a § 1 pkt 2 O.p. powinna być zatem rozumiana w sposób uniemożliwiający podwójne opodatkowanie zysków (dochodów) wypracowanych przez przekształcaną spółkę osobową, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na poziomie jej wspólników. Opodatkowane zyski (dochody) spółki osobowej nie mogą być bowiem traktowane po jej przekształceniu w spółkę kapitałową jako zysk osoby prawnej, którego wypłata skutkowałaby po raz kolejny powstaniem przychodu po stronie wspólnika spółki osobowej - podlegającego opodatkowaniu po raz drugi podatkiem dochodowym od osób fizycznych (tak wyrok NSA z 25 września 2024 r., sygn. akt II FSK 743/24; z 29 czerwca 2023 rt, sygn. akt II FSK 51/21, wyrok WSA w Poznaniu z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Po270/20, czy wyrok WSA we Wrocławiu z 12 lipca 2022 r., sygn. akt: I SA/Wr 1187/21).
Nie ma zatem racji Dyrektor KIS, że kontynuacja działalności prowadzonej wcześniej przez spółkę jawną, a po przekształceniu – w zmienionej formie prawnej - przez spółkę z o.o. lub komandytową, oznacza, iż dochód wypracowany w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki przekształcanej (tu: jawnej) staje się odpowiednio zyskiem spółki przekształconej (tu: odpowiednio komandytowej lub spółki z o.o.). O zysku spółki przekształconej, który może być traktowany jako podlegająca wypłacie należność z tytułu udziału w zyskach osób prawnych można mówić bowiem tylko wtedy, gdy zysk ten został wypracowany przez spółkę przekształconą w toku jej działalności, co jednak nie ma miejsca w analizowanym przypadku.
Nie ma również żadnego znaczenia sam moment podjęcia uchwały o wypłacie zysku wypracowanego przez spółkę jawną w okresie przed jej przekształceniem, jeżeli wielkość tego zysku w momencie podejmowania uchwały o jego wypłacie, jak i sama wypłata są w spółce przekształconej możliwe do zidentyfikowania. Na ocenę skutków podatkowych wypłaty zysku wypracowanego przez spółkę jawną wpływ ma bowiem nie sam moment podjęcia takiej uchwały, co źródło finansowania tej wypłaty. Jeżeli środki finansowe, z których wypłata jest realizowana, pochodzą z zysku już raz opodatkowanego przez wspólników (przed przekształceniem), a po przekształceniu ma miejsce jedynie czynność techniczna, w postaci faktycznej wypłaty, to czynność ta powinna być traktowana jako neutralna podatkowo. Co do zasady bowiem, przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie generowała wypłata zysku, który wcześniej zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegał opodatkowaniu u podatnika.
Prawidłowo zatem skarżący przyjął, że wypłata zysku wypracowanego przez spółkę jawną przed dniem przekształcenia, a wypłaconego już po przekształceniu, przez spółkę przekształconą, w przypadku gdy podjęcie uchwały o podziale i wypłacie tego zysku (wcześniej opodatkowanego na poziomie wspólników) nastąpi po przekształceniu, nie będzie skutkowała po stronie wspólników powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Brak powstania przychodów po stronie wspólników powoduje, natomiast że po stronie spółki przekształconej (czyli spółki jawnej po przekształceniu) nie powstanie również obowiązek płatnika - na podstawie art. 41 ust. 4 updof.
W rezultacie zasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, a to art. 17 ust. 1 pkt 4, i art. 24 ust. 5 ustawy o PIT oraz art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 41 ust. 1 i ust. 4 ustawy o PIT. Stwierdzone naruszenia przepisów prawa materialnego miały istotny wpływ na wynik sprawy i już to naruszenie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej interpretacji.
W tym stanie sprawy sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art.145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26; dalej p.p.s.a.).
O kosztach postępowania rozstrzygnięto, stosownie do wyniku sprawy, w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 4 p.p.s.a. Przyznane skarżącemu koszty stanowiły: wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, określone na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny uwzględni przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię powołanych przepisów.