2) Czy art. 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) i art. 8 […] tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, takim jak art. 55‑1 [kodeksu postępowania karnego], które nie nakładają na właściwy organ obowiązku odpowiedniego uzasadnienia w każdym indywidualnym przypadku, w jakim zakresie zebranie danych jest bezwzględnie niezbędne?
3) Czy art. 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) i art. 8 […] tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, takim jak art. 55‑1 [kodeksu postępowania karnego], które zezwalają na odrębne ściganie i skazanie osoby, która odmówiła poddania się zebraniu danych identyfikacyjnych, nawet jeśli osoba ta nie była ścigana ani skazana za przestępstwo, które stanowiło podstawę zastosowania tego środka?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
22 Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) oraz z art. 8 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu przewidującemu systematyczne zbieranie danych biometrycznych każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, aby podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo.
23 Na wstępie należy przypomnieć, że art. 10 wspomnianej dyrektywy stanowi przepis szczególny, który w odniesieniu do pewnych kategorii danych osobowych, takich jak dane biometryczne lub genetyczne, ma na celu zapewnienie ich zwiększonej ochrony poprzez określenie zaostrzonych warunków zgodności przetwarzania takich danych z prawem. Te kategorie danych są bowiem z racji swego charakteru szczególnie wrażliwe w świetle podstawowych praw i wolności, gdyż kontekst przetwarzania takich danych może powodować poważne ryzyko naruszenia podstawowych praw i wolności osób, których dane dotyczą [zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo].
24 Zatem art. 10 tej dyrektywy przewiduje, w odniesieniu do danych osobowych należących do jednej z kategorii wymienionych w nim w sposób wyczerpujący (zwanych dalej „wrażliwymi danymi osobowymi”), w tym danych biometrycznych i genetycznych, że ich przetwarzanie musi spełniać, poza warunkiem, iż powinno być objęte jednym z trzech przypadków wymienionych wyczerpująco w lit. a)–c) – w tym przypadkiem określonym w lit. a), zgodnie z którym przetwarzanie jest dopuszczone prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego – dwa inne warunki, a mianowicie, po pierwsze, warunek, zgodnie z którym muszą istnieć „odpowiednie zabezpieczenia” dla praw i wolności osoby, której dane dotyczą, a po drugie, warunek, zgodnie z którym zamierzone przetwarzanie musi być „bezwzględnie niezbędne” [zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 77].
25 Co się tyczy tego ostatniego warunku, to ponieważ art. 10 dyrektywy 2016/680 stanowi szczególne zastosowanie, odnoszące się do wrażliwych danych osobowych, zasad wymienionych w art. 4 i 8 tej dyrektywy, które powinny być przestrzegane w ramach każdego przetwarzania danych objętych zakresem stosowania tej dyrektywy, zakres tego warunku należy określić w świetle owych zasad [wyrok z dnia 26 stycznia 2023 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych przez policję), C‑205/21, EU:C:2023:49, pkt 121].
26 Wynika z tego, po pierwsze, że zakres warunku dotyczącego „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680 należy określić, zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy, w świetle celów zbierania przedmiotowych danych osobowych, które to cele powinny być konkretne, wyraźne i uzasadnione. Ponadto warunek ten wymaga, zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) wspomnianej dyrektywy, by dane osobowe były adekwatne, stosowne i nienadmierne do celów, dla których są przetwarzane, przy czym ten ostatni wymóg oznacza przestrzeganie przez państwa członkowskie zasady minimalizacji przetwarzania danych, której art. 10 stanowi szczególne zastosowanie do wrażliwych danych osobowych [zob. podobnie wyrok z dnia 26 stycznia 2023 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych przez policję), C‑205/21, EU:C:2023:49, pkt 122].
27 Po drugie, zakres tego warunku powinien, w świetle art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2016/680, zostać określony przy uwzględnieniu art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, zgodnie z którym państwa członkowskie zapewniają w szczególności, by przetwarzanie było zgodne z prawem wyłącznie wówczas i w zakresie, w jakim jest ono niezbędne do wykonania zadania realizowanego przez właściwy organ w celach określonych w art. 1 ust. 1 tej dyrektywy, a także jej art. 8 ust. 2, który wymaga, by przepis prawa państwa członkowskiego regulujący przetwarzanie w zakresie stosowania owej dyrektywy określał co najmniej powody przetwarzania, dane osobowe mające podlegać przetwarzaniu oraz cele przetwarzania [wyrok z dnia 26 stycznia 2023 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych przez policję), C‑205/21, EU:C:2023:49, pkt 123].
28 Biorąc pod uwagę te zasady wynikające z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) i art. 8 dyrektywy 2016/680, warunek dotyczący „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 tej dyrektywy, który określa zaostrzone warunki zgodności z prawem przetwarzania danych wrażliwych w świetle warunków wynikających ze wspomnianych art. 4 i 8, oznacza w pierwszej kolejności, że niezbędność ta powinna być oceniana w sposób szczególnie rygorystyczny w świetle celów, którym służy przedmiotowe przetwarzanie, i że w konsekwencji takie przetwarzanie można uznać za niezbędne jedynie w ograniczonej liczbie przypadków [zob. podobnie wyroki: z dnia 26 stycznia 2023 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych przez policję), C‑205/21, EU:C:2023:49, pkt 117, 118; a także z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 78].
29 Zatem cele przetwarzania wrażliwych danych osobowych, takiego jak zbieranie danych biometrycznych i genetycznych, nie mogą być określone w sposób zbyt ogólny, lecz wymagają określenia w sposób wystarczająco precyzyjny i konkretny, aby umożliwić ocenę jego „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu tego art. 10 [zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo].
30 W tym względzie, o ile dyrektywa 2016/680 nie definiuje pojęcia „celów przetwarzania”, o tyle można zauważyć, że – jak wynika z pkt 27 niniejszego wyroku – w art. 8 ust. 2 tej dyrektywy dokonano wyraźnie rozróżnienia między tym pojęciem a pojęciem „powodów przetwarzania” [zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 80].
31 Trybunał zaś orzekł już, że pojęcie „powodów przetwarzania” w rozumieniu art. 8 ust. 2 odsyła do bardziej ogólnych celów wskazanych w art. 1 ust. 1 dyrektywy 2016/680, którym powinno służyć przetwarzanie, by było ono objęte zakresem tej dyrektywy, podczas gdy pojęcie „celów przetwarzania” w rozumieniu w szczególności wspomnianego art. 8 ust. 2 należy rozumieć jako odnoszące się do szczególnych i konkretnych celów, którym służy przetwarzanie danych osobowych w świetle powierzonych administratorowi zadań, takich jak określone zadania związane z zapobieganiem przestępczości lub prowadzeniem postępowania przygotowawczego czy też wykrywaniem i ściganiem czynów zabronionych lub wykonywaniem kar [wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 81].
32 W drugiej kolejności warunek dotyczący „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680 oznacza szczególnie ścisłą kontrolę przestrzegania zasady minimalizacji przetwarzania danych, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. c) tej dyrektywy, i wobec tego wymaga, aby administrator danych wrażliwych upewnił się, że cel realizowany przez dane przetwarzanie nie może zostać osiągnięty w sposób równie skuteczny poprzez odwołanie się do kategorii danych innych niż wymienione w tym art. 10 [zob. podobnie wyroki: z dnia 26 stycznia 2023 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych przez policję), C‑205/21, EU:C:2023:49, pkt 125, 126; a także z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 82, 85], ponieważ zasada ta wyraża zasadę proporcjonalności [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo].
33 W trzeciej kolejności, mając na względzie istotne ryzyko, jakie dla praw i wolności osób, których dane dotyczą, stanowi przetwarzanie wrażliwych danych osobowych, w szczególności w kontekście zadań właściwych organów wykonywanych dla celów wskazanych w art. 1 ust. 1 dyrektywy 2016/680, warunek dotyczący „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 tej dyrektywy wymaga uwzględnienia szczególnego znaczenia celu, któremu służy dane przetwarzanie. Takie znaczenie można ocenić w szczególności przy uwzględnieniu samego charakteru zamierzonego celu, okoliczności, że przetwarzanie służy szczególnemu i konkretnemu celowi związanemu z zapobieganiem czynom zabronionym lub zagrożeniom bezpieczeństwa publicznego wykazującym określony poziom istotności, karaniu za popełnienie takich przestępstw lub ochronie przed takimi zagrożeniami, a także w świetle szczególnych okoliczności, w jakich wspomniane przetwarzanie jest dokonywane [wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 83 i przytoczone tam orzecznictwo].
34 W czwartej kolejności, w odniesieniu do zbierania biometrycznych i genetycznych danych osób oskarżonych o popełnienie umyślnego czynu zabronionego lub o to podejrzanych do celów przyszłej identyfikacji lub przyszłego porównania tych osób, z orzecznictwa Trybunału wynika, że bezwzględna niezbędność tego zbierania powinna uwzględniać wszystkie istotne okoliczności, takie jak w szczególności charakter i waga zarzucanego tym osobom przestępstwa, szczególne okoliczności tego przestępstwa, ewentualny związek wspomnianego przestępstwa z innymi toczącymi się postępowaniami, a także wcześniejsze sprawy sądowe lub indywidualny profil odnośnych osób [zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 84 i przytoczone tam orzecznictwo].
35 W konsekwencji, o ile państwo członkowskie może zastosować się do dyrektywy 2016/680, albo przekazując właściwym organom zadanie, by w każdym konkretnym przypadku zapewniły one przestrzeganie warunku – w odniesieniu do przetwarzania wrażliwych danych osobowych – by spełniało ono wymóg „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 tej dyrektywy, albo poprzez ustalenie na poziomie legislacyjnym kryteriów oceny, które organy powinny następnie stosować w sposób niedyskrecjonalny, o tyle w tym drugim przypadku kryteria te powinny spełniać wszystkie wymogi wynikające z tego warunku, wymienione w pkt 25–34 niniejszego wyroku [wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 87].
36 Zatem, mając na względzie wszystkie te wymogi, Trybunał uznał, że ustawodawstwo krajowe, które przewiduje systematyczne zbieranie danych biometrycznych i genetycznych każdej osoby, której przedstawiono zarzuty popełnienia umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, do celów ich rejestracji, ale nie przewiduje obowiązku sprawdzenia i wykazania przez właściwy organ, po pierwsze, że zbieranie to jest bezwzględnie niezbędne do realizacji szczególnych i konkretnych zamierzonych celów, oraz po drugie, że celów tych nie można osiągnąć za pomocą środków stanowiących mniejszą ingerencję w prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, jest sprzeczne z tym warunkiem dotyczącym „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680, ponieważ takie ustawodawstwo może prowadzić w sposób niezróżnicowany i uogólniony do zbierania danych biometrycznych i genetycznych większości osób, którym przedstawiono zarzuty [zob. podobnie w szczególności wyroki: z dnia 30 stycznia 2024 r., Direktor na Glavna direktsia „Natsionalna politsia” pri MVR – Sofia, C‑118/22, EU:C:2024:97, pkt 64; z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 88 i przytoczone tam orzecznictwo].
37 W niniejszym przypadku art. 55‑1 kodeksu postępowania karnego, w zakresie, w jakim przewiduje w istocie, że oficer wydziału kryminalnego policji przeprowadza lub zleca przeprowadzenie pod swoim nadzorem czynności zbierania danych identyfikacyjnych, w szczególności pobierania odcisków palców i wykonywania fotografii, każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, by podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo, dotyczy, podobnie jak ustawodawstwo krajowe, o którym mowa w pkt 36 niniejszego wyroku, „przetwarzania” „danych biometrycznych”, o którym mowa w art. 10 dyrektywy 2016/680. Zbieranie to prowadzi bowiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 i 13 tej dyrektywy do „zbierania”, odpowiednio, „danych daktyloskopijnych” i „wizerunku twarzy”, które dostarczają, poprzez szczególne przetwarzanie techniczne, danych dotyczących cech fizycznych danej osoby i które umożliwiają lub potwierdzają jednoznaczne ustalenie jej tożsamości.
38 Jak wynika z brzmienia art. 55‑1 kodeksu postępowania karnego i jak potwierdził rząd francuski w swoich uwagach na piśmie, to zbieranie danych biometrycznych ma na celu umożliwienie porównania danych biometrycznych osoby, wobec której toczy się postępowanie przygotowawcze, ze śladami i poszlakami pobranymi na potrzeby tego postępowania przygotowawczego, a także ustalenie tożsamości osoby, której postawiono zarzuty w ramach tego postępowania lub innych toczących się lub przyszłych postępowań karnych.
39 Jak wskazał w istocie rzecznik generalny w pkt 52–54 opinii, zebrane w ten sposób dane wydają się, w świetle tych szczególnych i konkretnych celów, adekwatne i stosowne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c) wspomnianej dyrektywy, z zastrzeżeniem, że cele te są – co powinien zweryfikować sąd odsyłający – określone w sposób odpowiedni i wystarczająco precyzyjny w prawie danego państwa członkowskiego, w tym w orzecznictwie sądów krajowych [zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 90].
40 Należy jednak stwierdzić, że zakres stosowania zbierania danych biometrycznych, określony w art. 55‑1 kodeksu postępowania karnego, wydaje się szczególnie szeroki, jako że dotyczy wszystkich osób, w odniesieniu do których istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, by podejrzewać, że popełniły lub usiłowały popełnić przestępstwo.
41 Sama zaś okoliczność, że istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, by podejrzewać, iż dana osoba popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo, nie może być uznawana za element umożliwiający sam w sobie przyjęcie założenia, że zbieranie danych biometrycznych i genetycznych tej osoby jest bezwzględnie niezbędne w świetle zamierzonych w tej dyrektywie celów i przy uwzględnieniu naruszeń praw podstawowych wynikających z tego zbierania, w szczególności prawa do poszanowania życia prywatnego i prawa do ochrony danych osobowych, zagwarantowanych w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) [zob. podobnie wyrok z dnia 26 stycznia 2023 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych przez policję), C‑205/21, EU:C:2023:49, pkt 130].
42 Po pierwsze bowiem, nie można wykluczyć, że w niektórych przypadkach zbieranie danych biometrycznych nie odpowiada – niezależnie od istnienia co najmniej jednego wiarygodnego powodu, aby podejrzewać, że dana osoba popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo – żadnej konkretnej konieczności związanej z prowadzonym postępowaniem karnym [zob. podobnie wyrok z dnia 26 stycznia 2023 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych przez policję), C‑205/21, EU:C:2023:49, pkt 131].
43 Po drugie, możliwość, że zbieranie danych biometrycznych osoby podejrzanej o popełnienie lub usiłowanie popełnienia przestępstwa jest bezwzględnie niezbędne w ramach prowadzonego wobec tej osoby postępowania przygotowawczego lub innych toczących się lub przyszłych postępowań karnych, powinna być oceniana zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 34 niniejszego wyroku, w świetle wszystkich istotnych elementów.
44 Jak wynika zaś z samego brzmienia pytania pierwszego, sąd odsyłający wychodzi z założenia, że art. 55‑1 kodeksu postępowania karnego przewiduje systematyczne zbieranie danych biometrycznych każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, aby podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo, bez obowiązku zweryfikowania i wykazania przez oficera wydziału kryminalnego policji w każdym indywidualnym przypadku „bezwzględnej niezbędności” tego zbierania w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680.
45 Należy jednak wskazać, że rząd francuski kwestionuje tę dokonaną przez sąd odsyłający wykładnię prawa krajowego.
46 Po pierwsze, z terminu „może” użytego w art. 55‑1 akapit pierwszy kodeksu postępowania karnego zdaniem rządu francuskiego wynika bowiem, że przy przeprowadzaniu czynności zewnętrznego pobierania próbek, które są „niezbędne” do prowadzenia postępowania przygotowawczego w rozumieniu tego przepisu, oficer wydziału kryminalnego policji dysponuje zakresem uznania.
47 Po drugie, według rządu francuskiego z samego brzmienia art. 55‑1 akapit drugi tego kodeksu wynika również, że przeprowadzenie przewidzianych w tym przepisie czynności zbierania danych identyfikacyjnych, w szczególności daktyloskopijnych i fotograficznych, zależy od zasad właściwych dla każdej z baz danych policji, których zasileniu służą te czynności, mianowicie, odpowiednio, zautomatyzowanej bazy odcisków palców oraz – w odniesieniu wyłącznie do fotografii – bazy przetwarzania wcześniejszych spraw sądowych. Tymczasem szereg innych przepisów wspomnianego kodeksu, które nie zostały wymienione przez sąd odsyłający, zdaniem rządu francuskiego ściśle ogranicza możliwość sporządzania rejestrów identyfikacyjnych i ich wykorzystywania. W szczególności, zgodnie z tymi przepisami, zbieranie danych identyfikacyjnych stosowane jest według rządu francuskiego wyłącznie wtedy, gdy wymaga tego postępowanie przygotowawcze. Ponadto możliwość ta podlega warunkom bardziej rygorystycznym niż samo istnienie podejrzeń popełnienia lub usiłowania popełnienia przestępstwa, jako że wymagane jest istnienie poważnych lub spójnych poszlak uprawdopodobniających udział osoby, której postawiono zarzuty, w charakterze sprawcy lub pomocnika w przestępstwie zagrożonym karą pozbawienia wolności lub konieczność jednoznacznej identyfikacji tej osoby.
48 Ponadto rząd francuski podkreśla, że choć warunek dotyczący „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680 nie został wprawdzie wymieniony w art. 55‑1 kodeksu postępowania karnego, to jednak jest on wyraźnie zawarty w ustawodawstwie krajowym transponującym konkretnie tę dyrektywę. Zbieranie danych biometrycznych na podstawie tego art. 55‑1 nie może zaś naruszać przepisów tego ustawodawstwa.
49 W tym względzie należy przypomnieć, że do Trybunału nie należy orzekanie w przedmiocie wykładni przepisów krajowych ani orzekanie, czy ich wykładnia lub stosowanie przez sąd krajowy są prawidłowe, ponieważ taka wykładnia należy do wyłącznej właściwości sądu krajowego [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo].
50 Tak więc w ramach podziału kompetencji pomiędzy sądami Unii a sądami krajowymi Trybunał powinien uwzględnić kontekst faktyczny i prawny, w jaki wpisują się pytania prejudycjalne, taki jak określony w postanowieniu odsyłającym. Zatem, niezależnie od zastrzeżeń rządu państwa członkowskiego w odniesieniu do wykładni prawa krajowego przyjętej przez sąd odsyłający, badanie pytań prejudycjalnych należy przeprowadzić na podstawie tej wykładni, a jej prawidłowość nie podlega kontroli Trybunału [wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., CU i ND (Pomoc społeczna – Dyskryminacja pośrednia), C‑112/22 i C‑223/22, EU:C:2024:636, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo].
51 W tych okolicznościach, przy założeniu, że – jak wskazuje sąd odsyłający – art. 55‑1 kodeksu postępowania karnego należy interpretować w ten sposób, że nadaje on systematyczny charakter czynnościom zbierania danych identyfikacyjnych, w szczególności daktyloskopijnych i fotograficznych, każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, by podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo, bez zobowiązania właściwego organu w każdym konkretnym przypadku do dokonania oceny „bezwzględnej niezbędności”, w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680, zbierania tych danych identyfikacyjnych, takie ustawodawstwo krajowe jest, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 36 niniejszego wyroku, sprzeczne z tym art. 10, ponieważ może ono prowadzić w sposób niezróżnicowany i uogólniony do zbierania danych biometrycznych tych osób.
52 Niemniej jednak, biorąc pod uwagę w szczególności elementy, o których mowa w pkt 46–48 niniejszego wyroku, do sądu tego, po pierwsze, należy zbadanie, czy ustawodawstwo krajowe, którego dotyczy postępowanie główne, nakłada na organ wydziału kryminalnego policji obowiązek systematycznego zbierania takich danych, przy czym organ ten nie jest w stanie w każdym konkretnym przypadku ocenić „bezwzględnej niezbędności” tego zbierania danych w rozumieniu wspomnianego art. 10.
53 Po drugie, sąd odsyłający powinien również upewnić się – zważywszy w szczególności na twierdzenie HW sformułowane zarówno w postępowaniu głównym, jak i w uwagach na piśmie, wspomniane również w uzasadnieniu postanowienia odsyłającego, zgodnie z którym zautomatyzowana baza odcisków palców zawiera zarejestrowane odciski palców 6,5 mln osób – że skuteczne wdrożenie przez właściwe organy ustawodawstwa krajowego, którego dotyczy postępowanie główne, nie prowadzi również do systematycznego zbierania danych biometrycznych każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, by podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo (zob. analogicznie wyrok z dnia 23 kwietnia 2009 r., Angelidaki i in., od C‑378/07 do C‑380/07, EU:C:2009:250, pkt 164 i przytoczone tam orzecznictwo). Przy założeniu, o którym mowa w pkt 46 niniejszego wyroku, zgodnie z którym oficer wydziału kryminalnego policji dysponowałby zakresem uznania przy stosowaniu art. 55‑1 akapit pierwszy kodeksu postępowania karnego, oficer ów powinien bowiem korzystać z tego uprawnienia zgodnie z wymogami przedstawionymi w pkt 28–36 tego wyroku.
54 W konsekwencji odpowiedź na pytanie pierwsze brzmi: art. 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) oraz z art. 8 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu przewidującemu systematyczne zbieranie danych biometrycznych każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, aby podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo, chyba że zostanie wykazane, po pierwsze, że prawo krajowe w sposób właściwy i wystarczająco precyzyjny określa szczególne i konkretne cele, którym służy to zbieranie danych, a po drugie, że właściwy organ jest w każdym konkretnym przypadku zobowiązany ocenić, czy wspomniane zbieranie danych jest bezwzględnie niezbędne do realizacji tych celów, w wyniku czego takie zbieranie danych nie ma charakteru systematycznego.
W przedmiocie pytania drugiego
55 Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 10 dyrektywy 2016/680 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które nie nakłada na właściwy organ obowiązku odpowiedniego uzasadnienia w każdym konkretnym przypadku „bezwzględnej niezbędności”, w rozumieniu tego przepisu, zbierania danych biometrycznych każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, by podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo.
W przedmiocie dopuszczalności
56 Zdaniem rządu francuskiego pytanie to jest niedopuszczalne. Z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika bowiem, że powody, które skłoniły sąd odsyłający do zadania wspomnianego pytania, dotyczą organu, który powinien zapewnić kontrolę „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680. Tymczasem sformułowanie pytania drugiego nie odnosi się do tej kwestii, lecz dotyczy obowiązku przedstawienia w każdym konkretnym przypadku odpowiedniego uzasadnienia powodu, dla którego zbieranie danych identyfikacyjnych osób, których dane dotyczą, odpowiadałoby takiej „bezwzględnej niezbędności”. Użyteczność odpowiedzi na pytanie drugie dla wyniku postępowania głównego nie została zatem wykazana. W szczególności sąd odsyłający nie wyjaśnił, w jaki sposób przywołane przez niego przepisy prawa Unii, mianowicie art. 4 ust. 1 lit. a)–c) oraz art. 8 i 10 tej dyrektywy, uzasadniają jakikolwiek obowiązek przedstawienia uzasadnienia.
57 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się sąd krajowy na gruncie stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on sam odpowiedzialny, przy czym prawidłowość tych ustaleń nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy [wyroki: z dnia 15 maja 2003 r., Salzmann, C‑300/01, EU:C:2003:283, pkt 31; z dnia 18 grudnia 2025 r., Tenergie (Wniosek o umorzenie należności celnych przywozowych), C‑259/24, EU:C:2025:1013, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo].
58 Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez sąd krajowy jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania [zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 62 i przytoczone tam orzecznictwo].
59 W niniejszym przypadku należy stwierdzić, że – jak wynika z pkt 18 niniejszego wyroku – w uzasadnieniu wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd odsyłający wyraźnie zastanawia się nad kwestią, czy „wymóg odpowiedniego uzasadnienia” „bezwzględnej niezbędności”, w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680, zbierania danych identyfikacyjnych spoczywa na „właściwym organie”, zdefiniowanym w art. 3 pkt 7 tej dyrektywy, a mianowicie na oficerze wydziału kryminalnego policji, lub na sądzie krajowym sprawującym kontrolę nad czynnościami podjętymi przez ten organ.
60 Wynika z tego zatem, że wbrew temu, co twierdzi rząd francuski, sąd odsyłający nie poprzestaje na rozważaniu, który organ powinien zapewnić kontrolę „bezwzględnej niezbędności” takiego zbierania danych w rozumieniu art. 10 wspomnianej dyrektywy, lecz zmierza również do uściślenia zakresu obowiązku uzasadnienia – w szczególności w odniesieniu do jego odpowiedniego charakteru – który spoczywałby ewentualnie na tym organie.
61 W tych okolicznościach nie można uznać, że żądana wykładnia prawa Unii nie ma w sposób oczywisty żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego ani że odnosi się ona do problemu o charakterze hipotetycznym.
62 Co się tyczy nieprzedstawionych w postanowieniu odsyłającym powodów, dla których prawo Unii nakłada na właściwy organ obowiązek uzasadnienia „bezwzględnej konieczności”, w rozumieniu art. 10 tej dyrektywy, zbierania danych biometrycznych, wystarczy zauważyć, że takie powody dotyczą istoty odpowiedzi, jakiej należy udzielić na pytanie drugie, nie zaś dopuszczalności tego pytania.
63 Z powyższego wynika, że pytanie drugie jest dopuszczalne.
Co do istoty
64 Jak wynika z pkt 24 niniejszego wyroku, art. 10 dyrektywy 2016/680 przewiduje, że przetwarzanie wrażliwych danych osobowych, takie jak zbieranie danych biometrycznych, powinno spełniać – oprócz warunku, zgodnie z którym zamierzone przetwarzanie musi być „bezwzględnie niezbędne” – warunek, zgodnie z którym muszą istnieć „odpowiednie zabezpieczenia” dla praw i wolności osoby, której dane dotyczą.
65 Co się tyczy tego ostatniego warunku, należy zauważyć, że art. 54 tej dyrektywy, który stanowi wyraz art. 47 Karty, nakłada wyraźnie na państwa członkowskie obowiązek określenia, że w sytuacji gdy dana osoba uważa, iż jej prawa przewidziane w przepisach przyjętych na mocy wspomnianej dyrektywy zostały naruszone ze względu na przetwarzanie jej danych osobowych dokonane z naruszeniem wspomnianych przepisów, osoba ta ma prawo do skutecznego środka prawnego [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 117].
66 W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika również, że prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zagwarantowane w owym art. 47, wymaga co do zasady, by zainteresowany miał możliwość zapoznania się z powodami wydanej wobec niego decyzji, czy to poprzez lekturę tej decyzji, czy to poprzez poinformowanie go o tych powodach, co pozwoli zainteresowanemu na obronę jego praw w najlepszych możliwych warunkach oraz na podjęcie w sposób w pełni świadomy decyzji, czy celowe jest wniesienie sprawy do właściwego sądu, a sądowi w pełni umożliwi dokonanie kontroli zgodności z prawem tej decyzji (wyrok z dnia 13 czerwca 2024 r., HYA in. II, C‑229/23, EU:C:2024:505, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo).
67 O ile prawo to nie jest prawem bezwzględnym i o ile zgodnie z art. 52 ust. 1 Karty dopuszcza się wprowadzenie ograniczeń tego prawa, o tyle jest tak pod warunkiem, że ograniczenia te są przewidziane w ustawie, szanują istotę tych praw i wolności oraz, w zgodzie z zasadą proporcjonalności, są one konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 119 i przytoczone tam orzecznictwo].
68 Do właściwego organu, upoważnionego przez prawo krajowe do pobierania danych biometrycznych w przypadku „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680, należy zatem przedstawienie osobom, których dane dotyczą, w ramach mających zastosowanie procedur krajowych, powodów, na których opiera się ta „bezwzględna konieczność”, przy czym powody te są niezbędne, aby umożliwić tym osobom skorzystanie w szczególności z prawa do środka prawnego, wyraźnie przewidzianego w art. 54 tej dyrektywy, zgodnie z art. 47 Karty [zob. podobnie wyrok z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 120 i przytoczone tam orzecznictwo).
69 Uwag tych nie podważają argumenty rządów uczestniczących w niniejszym postępowaniu prejudycjalnym.
70 Przede wszystkim taki spoczywający na właściwym organie obowiązek uzasadnienia „bezwzględnej niezbędności”, w rozumieniu tego art. 10, zbierania danych biometrycznych osoby, wobec której toczy się postępowanie przygotowawcze, w żaden sposób nie może zagrażać temu postępowaniu. Takie uzasadnienie może być bowiem zwięzłe, pod warunkiem że jest wystarczająco jasne, aby umożliwić osobie, której dane dotyczą, skorzystanie z przysługującego jej prawa do środka prawnego.
71 Następnie ów obowiązek uzasadnienia narzuca się tym bardziej, że – jak wynika w szczególności z pkt 25–36 niniejszego wyroku – właściwy organ powinien, zgodnie ze wspomnianym art. 10, w każdym konkretnym przypadku ocenić, czy zbieranie tych danych jest „bezwzględnie konieczne”, sprawdzając to i wykazując. Gdyby zaś organ ten nie był zobowiązany do uzasadniania swoich decyzji w tym względzie, sąd krajowy rozpatrujący kwestię zgodności z prawem wspomnianego zbierania danych nie byłby w stanie skontrolować ani faktycznego wykonywania przez wspomniany organ tych uprawnień dyskrecjonalnych, ani zasadności samego zbierania danych [zob. podobnie wyrok z dnia 28 listopada 2024 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych II), C‑80/23, EU:C:2024:991, pkt 58].
72 Wykładnię tę potwierdza, jak słusznie podniosła Komisja Europejska, art. 4 ust. 4 dyrektywy 2016/680, zgodnie z którym właściwy organ zbierający dane biometryczne jako „administrator” w rozumieniu art. 3 pkt 8 tej dyrektywy musi być w stanie wykazać przestrzeganie w szczególności obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 lit. a)–c) tej dyrektywy, z którego wynika w związku z art. 10 wspomnianej dyrektywy, że cele tego zbierania powinny, jak wskazano w pkt 29 niniejszego wyroku, być wystarczająco precyzyjne i konkretne, aby umożliwić ocenę „bezwzględnej niezbędności” wspomnianego zbierania danych w rozumieniu tego art. 10.
73 Jak z tego wynika, istnienie kontroli sądowej dotyczącej zgodności z prawem zbierania danych biometrycznych przez „właściwy organ”, zdefiniowany w art. 3 pkt 7 dyrektywy 2016/680, nie może w żadnym wypadku zastąpić ciążącego na tym organie obowiązku uzasadnienia „bezwzględnej niezbędności” tego zbierania danych, zgodnie z art. 10 tej dyrektywy, poprzez zapewnienie zamiast niego przestrzegania tego obowiązku, ponieważ to do tego organu należy dokonanie oceny wymaganej na mocy tego art. 10, która to właśnie ocena pozwala na zapewnienie skutecznego charakteru tej kontroli [zob. podobnie wyrok z dnia 28 listopada 2024 r., Ministerstvo na vatreshnite raboti (Rejestracja danych biometrycznych i genetycznych II), C‑80/23, EU:C:2024:991, pkt 57, 61].
74 Wreszcie, należy uściślić, że spoczywający na właściwym organie obowiązek uzasadnienia „bezwzględnej niezbędności”, w rozumieniu art. 10 dyrektywy 2016/680, zbierania danych biometrycznych nie może, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 81 opinii, zostać uznany za nieracjonalne obciążenie dla tego organu, ponieważ – jak wynika w szczególności z pkt 36 niniejszego wyroku – owo zbieranie danych nie może w żadnym wypadku mieć charakteru systemowego w odniesieniu do osób, wobec których istnieje co najmniej jeden uzasadniony powód, by podejrzewać, że popełniły lub usiłowały popełnić przestępstwo.
75 W konsekwencji odpowiedź na pytanie drugie brzmi: art. 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 4 i z art. 54 tej dyrektywy oraz w świetle art. 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które nie nakłada na właściwy organ obowiązku odpowiedniego uzasadnienia w każdym konkretnym przypadku „bezwzględnej niezbędności”, w rozumieniu tego art. 10, zbierania danych biometrycznych każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, by podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo.
W przedmiocie pytania trzeciego
76 Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) i art. 8 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które pozwala na ściganie i skazanie osoby za szczególne przestępstwo penalizujące odmowę wyrażenia przez tę osobę zgody na zebranie jej danych biometrycznych, mimo że osoba ta nie była ścigana lub skazana za przestępstwo stanowiące podstawę zamierzonego zbierania tych danych.
W przedmiocie dopuszczalności
77 Rząd francuski podważa dopuszczalność tego pytania. Dotyczy ono bowiem zgodności z prawem szczególnego przestępstwa przewidzianego w art. 55‑1 akapit trzeci kodeksu postępowania karnego, który penalizuje odmowę poddania się przez osobę, której dane dotyczą, czynnościom zbierania danych identyfikacyjnych, chociaż dyrektywa 2016/680 nie reguluje konsekwencji takiej odmowy. Ponadto według rządu francuskiego żaden akt prawa Unii nie ustanawia wspólnych zasad dotyczących możliwości penalizowania takiej odmowy przez państwo członkowskie. Zdaniem rządu francuskiego art. 55‑1 akapit trzeci kodeksu postępowania karnego nie wynika zatem w żaden sposób ze stosowania prawa Unii.
78 W tym względzie wystarczy jednak przypomnieć, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w sytuacji gdy nie jest oczywiste, że wykładnia aktu prawa Unii nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, jak ma to w niniejszej sprawie miejsce w przypadku dyrektywy 2016/680, zastrzeżenie dotyczące tego, że akt ten nie ma zastosowania do postępowania głównego, wchodzi w zakres rozpatrzenia pytań co do istoty [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo].
79 W konsekwencji należy uznać, że pytanie trzecie jest dopuszczalne.
Co do istoty
80 W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie trzecie należy w pierwszej kolejności zbadać, czy ustawodawstwo krajowe, które – podobnie jak art. 55‑1 akapit trzeci kodeksu postępowania karnego – pozwala na ściganie i skazanie osoby za szczególne przestępstwo penalizujące odmowę wyrażenia przez tę osobę zgody na zbieranie jej danych biometrycznych, mimo że osoba ta nie była ścigana lub skazana za przestępstwo stanowiące podstawę zamierzonego zbierania tych danych, wchodzi w zakres stosowania prawa Unii, a w szczególności, jak przypuszcza sąd odsyłający, dyrektywy 2016/680. W przypadku odpowiedzi twierdzącej należy jeszcze w drugiej kolejności ustalić, czy przepisy tej dyrektywy stoją na przeszkodzie takiemu ustawodawstwu.
81 Co się tyczy w pierwszej kolejności zakresu stosowania wspomnianej dyrektywy, należy przypomnieć, że zgodnie z jej art. 2 ust. 1 ma ona zastosowanie do przetwarzania danych osobowych przez właściwy organ do celów określonych w jej art. 1 ust. 1, mianowicie w szczególności do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wykrywania i ścigania czynów zabronionych.
82 Z orzecznictwa Trybunału wynika zaś, że próba przetwarzania danych osobowych przez właściwy organ, taka jak ta, która ma miejsce, gdy osoba, której dane dotyczą, odmawia poddania się zebraniu jej danych biometrycznych do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych, wchodzi w zakres stosowania dyrektywy 2016/680 [zob. podobnie wyrok z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo].
83 Wynika z tego, że jak wskazał rzecznik generalny w pkt 99 opinii, jeżeli odmowa ta naraża tę osobę, zgodnie z prawem krajowym, na nałożenie na nią kary za szczególne przestępstwo związane ze wspomnianą odmową, zgodność zamierzanego zbierania danych biometrycznych z przepisami tej dyrektywy stanowi warunek zgodności z prawem tej kary (zob. analogicznie wyrok z dnia 16 maja 2017 r., Berlioz Investment Fund, C‑682/15, EU:C:2017:373, pkt 41, 74).
84 W konsekwencji ustawodawstwo krajowe, które – podobnie jak art. 55‑1 akapit trzeci kodeksu postępowania karnego – pozwala na ściganie i skazanie za szczególne przestępstwo osoby, która odmówiła poddania się zebraniu jej danych biometrycznych, mimo że osoba ta nie była ścigana lub skazana za przestępstwo, które stanowiło podstawę tego zbierania danych, wchodzi w zakres stosowania wspomnianej dyrektywy.
85 Co się tyczy w drugiej kolejności kwestii, czy przepisy dyrektywy 2016/680 stoją na przeszkodzie takiemu ustawodawstwu krajowemu, należy stwierdzić, że ponieważ zgodność zamierzonego zbierania danych biometrycznych z tymi przepisami stanowi, jak wynika z pkt 83 niniejszego wyroku, warunek zgodności z prawem kary nałożonej za dane szczególne przestępstwo na osobę, która odmawia poddania się temu zbieraniu, taka kara może zostać nałożona na tę osobę tylko wtedy, gdy – jak wynika w szczególności z pkt 24–36 niniejszego wyroku – próba zbierania danych spełnia warunek dotyczący „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu art. 10 tej dyrektywy w związku z jej art. 4 ust. 1 lit. a)–c) i art. 8.
86 W tym względzie, jak wynika z orzecznictwa przypomnianego w pkt 34 i 43 niniejszego wyroku, możliwość, że zamierzone zbieranie danych biometrycznych jest bezwzględnie niezbędne w rozumieniu wspomnianej dyrektywy, należy oceniać w świetle wszystkich istotnych elementów, w momencie gdy właściwe organy zamierzają przeprowadzić to zbieranie danych. Wobec tego okoliczność, że osoba, której dane dotyczą, w odniesieniu do której w momencie zamierzonego zbierania danych istniał co najmniej jeden powód, aby podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo, nie będzie ostatecznie ścigana lub skazana za to przestępstwo, nie jest sama w sobie decydująca dla spełnienia tego warunku dotyczącego „bezwzględnej niezbędności”.
87 I tak, Trybunał wyjaśnił już, że sama okoliczność, iż zbieranie danych biometrycznych osoby, której zarzuca się popełnienie przestępstwa, nastąpi, zanim osoba ta zostanie prawomocnie skazana, nie wystarcza, aby wykluczyć, że takie zbieranie danych można uznać za bezwzględnie niezbędne w rozumieniu art. 10 tej samej dyrektywy, ponieważ biorąc pod uwagę szczególne i konkretne cele, którym ono służy, zbieranie to, również z uwagi na rodzaj odnośnych danych, może okazać się bezwzględnie niezbędne, w szczególności w celu umożliwienia ustalenia, czy wspomniana osoba, ze względu na swoją ewentualną przynależność do organizacji przestępczej, mogła uczestniczyć w innych czynach zabronionych, dla których dane tego rodzaju mogłyby być istotne, lub też, w przypadku istnienia ryzyka ucieczki, w celu umożliwienia identyfikacji tej osoby [zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2025 r., Policejní prezidium (Zatrzymywanie danych biometrycznych i genetycznych), C‑57/23, EU:C:2025:905, pkt 93].
88 Niemniej jednak należy podkreślić, że ponieważ taka kara za szczególne przestępstwo penalizujące odmowę wyrażenia przez daną osobę zgody na zebranie jej danych biometrycznych wchodzi w zakres stosowania prawa Unii, musi ona być zgodna z ogólnymi zasadami prawa Unii, wśród których znajduje się zasada proporcjonalności, zapisana w szczególności w art. 49 ust. 3 Karty, zgodnie z którym kary nie mogą być nieproporcjonalnie surowe w stosunku do czynu zabronionego pod groźbą kary [zob. podobnie wyrok z dnia 8 marca 2022 r., Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld (Bezpośrednia skuteczność), C‑205/20, EU:C:2022:168, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo].
89 Zasada proporcjonalności wymaga, po pierwsze, aby nałożona sankcja odpowiadała wadze naruszenia, i po drugie, aby przy określaniu sankcji, a także ustalaniu kwoty grzywny zostały uwzględnione indywidualne okoliczności danego przypadku (wyrok z dnia 4 października 2018 r., Link Logistik N&N, C‑384/17, EU:C:2018:810, pkt 45).
90 W tym względzie, jak podkreślił w istocie rzecznik generalny w pkt 109–112 opinii, do sądu krajowego właściwego do nałożenia kary za szczególne przestępstwo penalizujące odmowę wyrażenia przez daną osobę zgody na zebranie jej danych biometrycznych należy uwzględnienie, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 34 niniejszego wyroku, w szczególności zachowania i profilu tej osoby, jej wcześniejszych spraw sądowych oraz wagi domniemanego przestępstwa, które stanowiło podstawę planowanego zbierania danych.
91 W konsekwencji odpowiedź na pytanie trzecie brzmi: art. 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) i z art. 8 tej dyrektywy oraz w świetle art. 49 ust. 3 Karty należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które pozwala na ściganie i skazanie osoby za szczególne przestępstwo penalizujące odmowę wyrażenia przez tę osobę zgody na zebranie jej danych biometrycznych, mimo że osoba ta nie była ścigana lub skazana za przestępstwo stanowiące podstawę zamierzonego zbierania tych danych, o ile wspomniane zbieranie danych spełnia warunek dotyczący „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu tego art. 10, a nałożona z tego tytułu kara jest zgodna z zasadą proporcjonalności.
W przedmiocie kosztów
92 Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:
1) Artykuł 10 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylającej decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW w związku z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) i z art. 8 tej dyrektywy
należy interpretować w ten sposób, że:
stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu przewidującemu systematyczne zbieranie danych biometrycznych każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, aby podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo, chyba że zostanie wykazane, po pierwsze, że prawo krajowe w sposób właściwy i wystarczająco precyzyjny określa szczególne i konkretne cele, którym służy to zbieranie danych, a po drugie, że właściwy organ jest w każdym konkretnym przypadku zobowiązany ocenić, czy wspomniane zbieranie danych jest bezwzględnie niezbędne do realizacji tych celów, w wyniku czego takie zbieranie danych nie ma charakteru systematycznego.
2) Artykuł 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 4 i z art. 54 tej dyrektywy oraz w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które nie nakłada na właściwy organ obowiązku odpowiedniego uzasadnienia w każdym konkretnym przypadku „bezwzględnej niezbędności”, w rozumieniu tego art. 10, zbierania danych biometrycznych każdej osoby, w odniesieniu do której istnieje co najmniej jeden wiarygodny powód, by podejrzewać, że popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo.
3) Artykuł 10 dyrektywy 2016/680 w związku z art. 4 ust. 1 lit. a)–c) i z art. 8 tej dyrektywy oraz w świetle art. 49 ust. 3 Karty praw podstawowych
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które pozwala na ściganie i skazanie osoby za szczególne przestępstwo penalizujące odmowę wyrażenia przez tę osobę zgody na zebranie jej danych biometrycznych, mimo że osoba ta nie była ścigana lub skazana za przestępstwo stanowiące podstawę zamierzonego zbierania tych danych, o ile wspomniane zbieranie danych spełnia warunek dotyczący „bezwzględnej niezbędności” w rozumieniu tego art. 10, a nałożona z tego tytułu kara jest zgodna z zasadą proporcjonalności.
Podpisy
Top