9 Žaidimų valiuta prowadzi działalność w zakresie kupna i sprzedaży waluty wirtualnej dostępnej online gry wideo „Runescape” (zwanej dalej „złotem”) w zamian za walutę realną.
10 W toku kontroli podatkowej obejmującej lata 2020–2023 Panevėžio apskrities valstybinė mokesčių inspekcija (regionalna inspekcja podatkowa dla okręgu poniewieskiego, Litwa, zwana dalej „organem podatkowym”) stwierdziła, że transakcje dokonane przez Žaidimų valiuta stanowiły świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Ponieważ spółka Žaidimų valiuta nie zadeklarowała ani nie zapłaciła VAT, decyzją krajowej dyrekcji podatkowej przy ministerstwie finansów Republiki Litewskiej została zobowiązana do zapłaty VAT przypadającego na te transakcje, powiększonego o odsetki za zwłokę, a także grzywny.
11 Na tę decyzję Žaidimų valiuta wniosła skargę do Mokestinių ginčų komisija prie Lietuvos Respublikos Vyriausybės (komisji ds. sporów podatkowych przy rządzie Republiki Litewskiej), która jest sądem odsyłającym. Spółka ta twierdzi, że „złoto” należy zakwalifikować jako walutę wirtualną i że w konsekwencji transakcje wymiany tej waluty na waluty realne powinny być zwolnione z VAT, podobnie jak orzekł Trybunał w odniesieniu do „bitcoina” w wyroku z dnia 22 października 2015 r., Hedqvist (C‑264/14, EU:C:2015:718). W przeciwnym razie chodziłoby o bony różnego przeznaczenia, które również nie podlegają opodatkowaniu VAT. W każdym razie Žaidimų valiuta podnosi, że organ podatkowy niesłusznie uważa, iż do podstawy opodatkowania należy włączyć całkowitą cenę sprzedaży „złota”, a nie tylko różnicę między ceną zakupu a ceną jego sprzedaży.
12 Organ podatkowy podnosi, że ponieważ „złoto” może być wykorzystywane wyłącznie w grach wideo dostępnych online, nie można go uznać za walutę wirtualną, a w konsekwencji działalność gospodarcza prowadzona przez Žaidimų valiuta nie jest działalnością w zakresie obrotu walutą wirtualną ani świadczeniem usług finansowych. Utrzymuje on również, że „złoto” nie może zostać uznane za bon różnego przeznaczenia, ponieważ jest emitowane przez twórcę gry, a nie przez Žaidimų valiuta.
13 Sąd odsyłający zauważa, że przed utworzeniem konta w grze „Runescape” gracz musi zaakceptować zasady, zgodnie z którymi nie przenosi się na niego ani własności przypisanego do niego konta, ani własności produktów związanych z grami (w tym „złota”). Sąd ten stwierdza jednak, że samo „złoto” przyznaje pewne prawa w tej grze i zobowiązuje operatora tej gry do świadczenia określonych usług. W tych okolicznościach sąd ten zastanawia się, czy do celów podatkowych przychody ze sprzedaży waluty wirtualnej wykorzystywanej w grze wideo dostępnej online można zrównać z przychodami ze sprzedaży walut realnych. Na wypadek udzielenia odpowiedzi przeczącej sąd odsyłający zastanawia się, czy w zakresie, w jakim „złoto” może być wymieniane na różne towary i usługi w takiej grze, można je zakwalifikować jako „bon”, w szczególności jako „bon różnego przeznaczenia” w rozumieniu art. 30a pkt 1 i 3 dyrektywy VAT.
14 W tych okolicznościach Mokestinių ginčų komisija prie Lietuvos Respublikos Vyriausybės (komisja ds. sporów podatkowych przy rządzie Republiki Litewskiej) zawiesiła postępowanie i zwróciła się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy sprzedaż »złota« z gry Runescape wchodzi w zakres transakcji zwolnionych, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy [VAT]?
2) Jeżeli odpowiedź na pytanie pierwsze jest przecząca: Co zgodnie z przepisami dyrektywy VAT powinno stanowić podstawę opodatkowania VAT »złota« do gier w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie nalicza odrębnej prowizji z tytułu przeniesienia prawa do rozporządzania »złotem« do gier – całkowite wynagrodzenie z tytułu sprzedaży »złota« do gier czy jedynie różnica między ceną zakupu a ceną sprzedaży?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
15 Z informacji zawartych w postanowieniu odsyłającym wynika, że biorąc pod uwagę przedmiot sporu w postępowaniu głównym, sąd ten ma wątpliwości co do objęcia VAT transakcji sprzedaży „złota” rozpatrywanych w postępowaniu głównym. W ramach pytania pierwszego sąd ten zastanawia się zatem, czy transakcje te wchodzą w zakres transakcji zwolnionych z podatku, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT.
16 Pytanie drugie zostało zadane na wypadek udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie pierwsze i dotyczy podstawy opodatkowania tych transakcji VAT na podstawie przepisów dyrektywy VAT. O ile w ramach tego pytania drugiego sąd odsyłający nie wskazuje żadnego przepisu tej dyrektywy, o którego wykładnię się zwraca, o tyle z informacji zawartych w postanowieniu odsyłającym wynika jednak, że sąd ten zastanawia się, czy „złoto” wchodzi w zakres pojęcia „bonu”, w szczególności „bonu różnego przeznaczenia” w rozumieniu art. 30a pkt 1 i 3 wspomnianej dyrektywy, w związku z czym VAT powinien być pobierany od różnicy między ceną sprzedaży a ceną zakupu tego złota. Sąd ten zastanawia się również, czy transakcje te wchodzą w zakres pojęcia „świadczenia usług”, co oznacza, że cała sprzedaż tego „złota” podlega VAT zgodnie z art. 73 tej dyrektywy.
17 W tych okolicznościach należy stwierdzić, że poprzez swoje dwa pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że transakcje polegające na wymianie walut realnych w celu zapłaty za jednostki waluty wirtualnej, która może być wykorzystywanay wyłącznie w grach wideo dostępnych online, są objęte zwolnieniem z VAT przewidzianym w tym przepisie. Na wypadek udzielenia odpowiedzi przeczącej sąd ten zastanawia się, czy art. 30a pkt 1 i 3 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że te jednostki waluty wirtualnej, gdy zapewniają dostęp do niektórych funkcji w ramach tej gry, wchodzą w zakres pojęcia „bonu”, w szczególności „bonu różnego przeznaczenia” w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym VAT powinien być pobierany od różnicy między ceną sprzedaży a ceną zakupu tego „złota”.
18 Tytułem wstępu należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału zwolnienia, o których mowa w art. 135 ust. 1 dyrektywy VAT, stanowią autonomiczne pojęcia prawa Unii, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich (wyroki: z dnia 22 października 2015 r., Hedqvist, C‑264/14, EU:C:2015:718, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo, a także z dnia 9 marca 2023 r., Generali Seguros, C‑42/22, EU:C:2023:183, pkt 28).
19 Ponadto pojęcia użyte dla określenia wspomnianych zwolnień powinny podlegać ścisłej wykładni, ponieważ zwolnienia te są wyjątkami od ogólnej zasady, iż VAT jest pobierany od każdej dostawy towarów i każdej usługi dokonanej lub świadczonej odpłatnie przez podatnika (wyroki: z dnia 22 października 2015 r., Hedqvist, C‑264/14, EU:C:2015:718, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 9 marca 2023 r., Generali Seguros, C‑42/22, EU:C:2023:183, pkt 29).
20 Jednakże interpretacja tych pojęć powinna być zgodna z celami zwolnień przewidzianych w art. 135 ust. 1 dyrektywy VAT oraz powinna spełniać wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system VAT. Zatem powyższa zasada ścisłej interpretacji nie oznacza, że pojęcia użyte w celu opisania zwolnień z rzeczonego art. 135 ust. 1 należy interpretować w sposób, który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych przez nie skutków (wyrok z dnia 22 października 2015 r., Hedqvist, C‑264/14, EU:C:2015:718, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
21 W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, iż zwolnienia przewidziane w art. 135 ust. 1 lit. d)–f) dyrektywy VAT służą w szczególności zaradzeniu trudnościom związanym z ustaleniem podstawy opodatkowania i kwoty podlegającego odliczeniu VAT (wyrok z dnia 22 października 2015 r., Hedqvist, C‑264/14, EU:C:2015:718, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
22 Co więcej, transakcje zwolnione z VAT na mocy tych przepisów należą, ze względu na ich charakter, do transakcji finansowych, pomimo że niekoniecznie muszą one być dokonywane przez banki lub instytucje finansowe (wyrok z dnia 22 października 2015 r., Hedqvist, C‑264/14, EU:C:2015:718, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
23 W tym kontekście należy przypomnieć, że art. 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT przewiduje, że państwa członkowskie zwalniają transakcje dotyczące w szczególności „walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy”.
24 W tym względzie Trybunał orzekł już, że transakcje dotyczące walut nierealnych, czyli innych niż pieniądze, które są prawnymi środkami płatniczymi w jednym lub kilku krajach, o ile waluty te zostały zaakceptowane przez strony transakcji jako alternatywny środek płatniczy wobec prawnych środków płatniczych i ich jedynym przeznaczeniem jest funkcja środka płatniczego, stanowią transakcje finansowe (zob. wyrok z dnia 22 października 2015 r., Hedqvist, C‑264/14, EU:C:2015:718, pkt 49).
25 O ile wyłącznie do sądu odsyłającego należy rozstrzygnięcie w przedmiocie kwalifikacji transakcji rozpatrywanych w postępowaniu głównym, w zależności od okoliczności sprawy w postępowaniu głównym, o tyle Trybunał jest właściwy do wyodrębnienia z przepisów tej dyrektywy VAT, w niniejszej sprawie z jej art. 135 ust. 1 lit. e), kryteriów, które sąd ten może lub powinien zastosować w tym celu. [zob. analogicznie wyrok z dnia 18 kwietnia 2024 r., Finanzamt O (Bony jednego przeznaczenia), C‑68/23, EU:C:2024:342, pkt 45].
26 Z orzecznictwa przytoczonego w pkt 24 niniejszego wyroku wynika zatem, że zwolnienie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT, może obejmować transakcje dotyczące walut nierealnych, jeżeli są spełnione dwie kumulatywne przesłanki, a mianowicie, po pierwsze, waluty te zostały zaakceptowane przez strony transakcji jako środek alternatywny wobec prawnych środków płatniczych, a po drugie, waluty te nie mają innego celu niż środek płatności.
27 W pierwszej kolejności, w celu ustalenia, czy transakcje rozpatrywane w postępowaniu głównym stanowią transakcje finansowe zwolnione z VAT na podstawie art. 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT, należy zbadać, czy „złoto” gry wideo dostępnej online rozpatrywanej w postępowaniu głównym spełnia zatem te dwie przesłanki.
28 Z informacji przedstawionych przez sąd odsyłający wynika, że „złoto” nie ma innego celu niż wykorzystywanie go w ramach gry wideo dostępnej online i że w związku z tym nie stanowi ono, poza środowiskiem gry, akceptowanej waluty jako środka płatniczego w celu nabywania rzeczywistych towarów lub usług. Ponadto stwierdzenie to wydaje się znajdować potwierdzenie w fakcie, że warunki korzystania z tej gry przewidują w istocie, że produkty związane z tą grą, do których zalicza się „złoto”, nie należą do graczy. W tych okolicznościach, z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający, „złoto” nie spełnia zatem przesłanek, o których mowa w pkt 26 niniejszego wyroku.
29 W konsekwencji transakcje kupna i sprzedaży „złota” nie mogą być zwolnione z podatku na podstawie art. 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT.
30 Biorąc pod uwagę przypomniane w pkt 16 niniejszego wyroku wątpliwości sądu odsyłającego dotyczące podstawy opodatkowania tych transakcji, należy w drugiej kolejności ustalić, czy „złoto” może stanowić bon różnego przeznaczenia w rozumieniu art. 30a pkt 3 tej dyrektywy.
31 W tym względzie należy przypomnieć, że art. 30a pkt 1 dyrektywy VAT ustanawia dwie kumulatywne przesłanki dla zakwalifikowania danego instrumentu jako bon. Po pierwsze, bon musi być instrumentem, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług. Po drugie, towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają być świadczone, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców muszą być wskazane albo w samym instrumencie, albo w odpowiedniej dokumentacji, w szczególności w warunkach korzystania z tego instrumentu.
32 W niniejszej sprawie, nawet gdyby została spełniona druga z tych przesłanek, nie wydaje się, aby „złoto” spełniało pierwszą przesłankę. Jak bowiem zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 44 opinii, w zakresie, w jakim „złoto” stanowi jeden z elementów gry online, jest ono samo w sobie podobne do usługi elektronicznej stanowiącej integralną część tej gry. W tym względzie wydaje się, że „złoto”, które jest przedmiotem transakcji dokonywanych przez Žaidimų valiuta takich jak opisane w pkt 9 niniejszego wyroku, stanowi zatem w niniejszym wypadku ulegającą zużyciu korzyść, czyli świadczenie otrzymane przez beneficjenta i wykorzystane przez niego jako takie w ramach gry wideo dostępnej online. „Złoto” nie służy zatem, podobnie jak bon, przysporzeniu późniejszej korzyści w postaci usługi, która nie została jeszcze określona.
33 W związku z tym „złoto” nie może zostać zakwalifikowane jako bon w rozumieniu art. 30a pkt 1 dyrektywy VAT. W konsekwencji nie można go również uznać za bon różnego przeznaczenia w rozumieniu art. 30a pkt 3 tej samej dyrektywy.
34 Wynika z tego, że w zakresie, w jakim „złoto” należy zakwalifikować jako usługę elektroniczną, podstawę opodatkowania transakcji polegających na wymianie walut w celu zapłaty za to „złoto” powinna stanowić całość wynagrodzenia otrzymanego za jego sprzedaż, zgodnie z zasadą ogólną przewidzianą w art. 73 wspomnianej dyrektywy.
35 W świetle całości powyższych rozważań na pytania prejudycjalne należy odpowiedzieć w następujący sposób:
– art. 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że transakcje polegające na wymianie walut realnych w celu zapłaty za jednostki wirtualnej waluty, która może być wykorzystywana wyłącznie w grach wideo dostępnych online, nie są objęte przewidzianym w tym przepisie zwolnieniem z VAT oraz
– art. 30a tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że owe jednostki wirtualnej waluty, gdy zapewniają dostęp do niektórych funkcji w ramach tej gry, nie są objęte zakresem pojęcia „bonu”, a w szczególności pojęcia „bonu różnego przeznaczenia” w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym VAT od tych transakcji powinien być pobierany zgodnie z zasadą ogólną przewidzianą w art. 73 wspomnianej dyrektywy.
W przedmiocie kosztów
36 Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1) Artykuł 135 ust. 1 lit. e) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady (UE) 2016/1065 z dnia 27 czerwca 2016 r.,
należy interpretować w ten sposób, że:
transakcje polegające na wymianie walut realnych w celu zapłaty za jednostki wirtualnej waluty, która może być wykorzystywana wyłącznie w grach wideo dostępnych online, nie są objęte przewidzianym w tym przepisie zwolnieniem z podatku od wartości dodanej.
2) Artykuł 30a dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2016/1065,
należy interpretować w ten sposób, że:
jednostki wirtualnej waluty, która może być wykorzystywana wyłącznie w grach wideo dostępnych online, gdy zapewniają dostęp do niektórych funkcji w ramach tej gry, nie są objęte zakresem pojęcia „bonu”, a w szczególności pojęcia „bonu różnego przeznaczenia” w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym podatek od wartości dodanej od tych transakcji powinien być pobierany zgodnie z zasadą ogólną przewidzianą w art. 73 wspomnianej dyrektywy.
Podpisy
Top