Uzasadnienie
z dnia 12 lutego 2026 r. ( *1 )
Odesłanie prejudycjalne – Transport lotniczy – Opłaty lotniskowe – Dyrektywa 2009/12/WE – Artykuł 2 pkt 3 – Pojęcie „użytkownika portu lotniczego” – Artykuł 6 ust. 2 – Obowiązek zarządzającego portem lotniczym polegający na przeprowadzeniu z użytkownikami portu lotniczego konsultacji w sprawie zmian systemu lub wysokości opłat lotniskowych – Artykuł 6 ust. 5 akapit pierwszy lit. a) – Obowiązkowa procedura ustalania lub zatwierdzania opłat lotniskowych lub ich maksymalnej wysokości przez niezależny organ nadzorujący – Artykuł 6 ust. 5 akapit drugi – Artykuł 11 ust. 1 i 7 – Obowiązek tego organu polegający na przeprowadzeniu z użytkownikami portu lotniczego konsultacji w sprawie zmian systemu lub wysokości opłat lotniskowych w ramach obowiązkowej procedury przewidzianej w prawie krajowym – Zakres – Zasada niedyskryminacji i zasada przejrzystości
W sprawie C‑680/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (Polska) postanowieniem z dnia 4 września 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 października 2024 r., w postępowaniu:
WizzAir Hungary Légiközlekedési Kft.
przeciwko
Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: O. Spineanu-Matei, prezeska izby, S. Rodin i N. Piçarra (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
|
– |
w imieniu WizzAir Hungary Légiközlekedési Kft. – L.M. Wyszomirski, adwokat, |
|
– |
w imieniu Polskich Portów Lotniczych S.A. – A. Łaba, radca prawny, |
|
– |
w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna i D. Lutostańska, w charakterze pełnomocników, |
|
– |
w imieniu Irlandii – M. Browne, Chief State Solicitor, S. Finnegan i A. Joyce, w charakterze pełnomocników, których wspierali C. Toland, SC, i C. Ó Néill, BL, |
|
– |
w imieniu Komisji Europejskiej – R. Álvarez Vinagre i B. Sasinowska, w charakterze pełnomocników, |
podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
|
1 |
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 pkt 3, art. 6 ust. 2 i ust. 5 akapit pierwszy lit. a) i akapit drugi oraz art. 11 ust. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie opłat lotniskowych (Dz.U. 2009, L 70, s. 11). |
|
2 |
Wniosek ten złożono w ramach sporu pomiędzy WizzAir Hungary Légiközlekedési Kft. (zwaną dalej „WizzAir”), przewoźnikiem lotniczym z siedzibą w Budapeszcie (Węgry), a Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego (Polska) (zwanym dalej „prezesem ULC”) w przedmiocie zgodności z prawem decyzji, mocą której prezes ULC oddalił wniosek WizzAir o uznanie tej spółki za stronę postępowania w sprawie zmiany wysokości lub struktury opłat lotniskowych dotyczących portu lotniczego Lotnisko Chopina w Warszawie (Polska) (zwanego dalej „lotniskiem Chopina”). |
Ramy prawne
Prawo Unii
|
3 |
Zgodnie z motywami 2 i 11–13 dyrektywy 2009/12:
[…]
|
|
4 |
Artykuł 2 tej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, stanowi: „Do celów niniejszej dyrektywy: […]
[…]”. |
|
5 |
Zgodnie z art. 3 rzeczonej dyrektywy, zatytułowanym „Zasada niedyskryminacji”: „Państwa członkowskie zapewniają niedyskryminowanie użytkowników portów lotniczych w zakresie opłat lotniskowych, zgodnie z prawem [Unii]. Nie wyklucza to modulowania opłat lotniskowych ze względu na kwestie interesu publicznego i ogólnego, w tym kwestie środowiskowe. Kryteria stosowane w przypadku takiego modulowania muszą być adekwatne, obiektywne i przejrzyste”. |
|
6 |
Artykuł 6 owej dyrektywy, zatytułowany „Konsultacje i środki odwoławcze”, stanowi: „1. Państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie obowiązkowej procedury regularnych konsultacji między zarządzającym portem lotniczym a użytkownikami portu lotniczego albo przedstawicielami lub stowarzyszeniami użytkowników portu lotniczego, dotyczących funkcjonowania systemu opłat lotniskowych, wysokości opłat lotniskowych oraz – odpowiednio – jakości świadczonych usług. Konsultacje takie odbywają się przynajmniej raz w roku, o ile strony nie postanowią inaczej w trakcie ostatnich przeprowadzonych konsultacji. […] W każdym przypadku państwa członkowskie zachowują prawo do wystąpienia o częstsze prowadzenie konsultacji. 2. Państwa członkowskie zapewniają, w miarę możliwości, wprowadzanie zmian systemu lub wysokości opłat lotniskowych w drodze porozumienia pomiędzy zarządzającym portem lotniczym a użytkownikami portu lotniczego. W tym celu zarządzający portem lotniczym przedkłada użytkownikom portu lotniczego wszelkie propozycje zmian systemu lub wysokości opłat lotniskowych wraz z uzasadnieniem proponowanych zmian nie później niż na cztery miesiące przed ich wejściem w życie, chyba że występują wyjątkowe okoliczności, których uzasadnienie przedstawia się użytkownikom portu lotniczego. Zarządzający danym portem lotniczym organizuje konsultacje w sprawie proponowanych zmian z udziałem użytkowników portu lotniczego i uwzględnia ich opinie przed podjęciem decyzji. Zarządzający portem lotniczym zwykle publikuje podjętą decyzję lub zalecenie nie później niż dwa miesiące przed jej wejściem w życie. W przypadku gdy pomiędzy zarządzającym portem lotniczym a użytkownikami nie zostało osiągnięte porozumienie w sprawie proponowanych zmian, zarządzający portem lotniczym uzasadnia swoją decyzję, uwzględniając opinie wyrażone przez użytkowników portu lotniczego. 3. W przypadku sporu w sprawie decyzji o opłatach lotniskowych podjętej przez zarządzającego portem lotniczym, państwa członkowskie zapewniają każdej ze stron możliwość ubiegania się o interwencję niezależnego organu nadzorującego, o którym mowa w art. 11, który bada zasadność zmian systemu lub wysokości opłat lotniskowych. 4. Zmiana systemu lub wysokości opłat lotniskowych wprowadzona przez zarządzającego portem lotniczym – o ile została zakwestionowana przed niezależnym organem nadzorującym – nie może wejść w życie przed zbadaniem sprawy przez ten organ. Niezależny organ nadzorujący w okresie czterech tygodni od przedstawienia mu sprawy podejmuje tymczasową decyzję o wprowadzeniu w życie zmiany opłat lotniskowych, chyba że ostateczna decyzja może zostać podjęta w tym samym terminie. 5. Państwo członkowskie może odstąpić od stosowania ust. 3 i 4 w odniesieniu do zmian wysokości lub struktury opłat lotniskowych w tych portach lotniczych, dla których:
[…] Procedury, warunki i kryteria stosowane do celów niniejszego ustępu przez państwo członkowskie są adekwatne, obiektywne, niedyskryminujące i przejrzyste”. |
|
7 |
Artykuł 7 dyrektywy 2009/12, zatytułowany „Przejrzystość”, stanowi w ust. 1 i 2: „1. Państwa członkowskie zapewniają – za każdym razem, kiedy mają się odbyć konsultacje, o których mowa w art. 6 ust. 1 – przekazanie przez zarządzającego portem lotniczym wszystkim użytkownikom portu lotniczego albo przedstawicielom lub stowarzyszeniom użytkowników portu lotniczego informacji na temat elementów, na podstawie których określa się system lub wysokość wszystkich opłat nakładanych w każdym porcie lotniczym przez zarządzającego portem lotniczym. […] […] 2. Państwa członkowskie zapewniają przekazywanie przez użytkowników portu lotniczego zarządzającemu portem lotniczym – przed każdymi konsultacjami, o których mowa w art. 6 ust. 1 – informacji obejmujących w szczególności:
|
|
8 |
Artykuł 11 tej dyrektywy, zatytułowany „Niezależny organ nadzorujący”, stanowi w ust. 1 i 7: „1. Państwa członkowskie wyznaczają lub powołują niezależny organ jako swój krajowy niezależny organ nadzorujący, po to aby zapewnić prawidłowe stosowanie środków podejmowanych zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy oraz wykonywać przynajmniej te zadania, które zostały przydzielone na mocy art. 6. […] […] 7. Przy weryfikacji zasadności zmiany systemu lub wysokości opłat lotniskowych zgodnie z art. 6, niezależny organ nadzorujący uzyskuje od zainteresowanych stron dostęp do niezbędnych informacji i jest zobowiązany do konsultacji z zainteresowanymi stronami w celu podjęcia decyzji. Bez uszczerbku dla art. 6 ust. 4 organ ten wydaje ostateczną decyzję możliwie jak najszybciej, a w każdym przypadku w terminie czterech miesięcy od przedstawienia mu sprawy. […] Decyzje niezależnego organu nadzorującego są wiążące, bez uszczerbku dla kontroli parlamentarnej lub sądowej, zgodnie z procedurą mającą zastosowanie w państwie członkowskim”. |
Prawo polskie
|
9 |
Artykuł 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1580) (zwanej dalej „ustawą Prawo lotnicze”) stanowi: „1. Zarządzający lotniskiem użytku publicznego przed wprowadzeniem lub zmianą opłat lotniskowych opracowuje projekt taryfy opłat lotniskowych z wyszczególnieniem wysokości opłat standardowych, dodatkowych i zniżek od tych opłat wraz z zasadami ich naliczania i udzielania oraz przeprowadza konsultacje projektu taryfy opłat lotniskowych z przewoźnikami lotniczymi stale korzystającymi z danego lotniska lub podmiotami ich reprezentującymi, w szczególności działającym na danym lotnisku komitetem przewoźników lotniczych lub stowarzyszeniami przewoźników lotniczych. Zarządzający lotniskiem może przeprowadzić konsultacje także z innymi podmiotami korzystającymi z obiektów, urządzeń lub usług, o których mowa w art. 75 ust. 1. Konsultacje dotyczą wysokości, struktury, zasad naliczania opłat lotniskowych oraz udzielania zniżek od tych opłat. |