Uzasadnienie
OPINIA RZECZNICZKI GENERALNEJ
TAMARY ĆAPETY
przedstawiona w dniu 16 lipca 2026 r.(1)
Sprawa C‑273/24 [Naski](i)
X.Y.
przy udziale:
Prokuratora Generalnego,
Rzecznika Praw Obywatelskich
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Najwyższy (Polska)]
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 267 TFUE – Właściwość – Dopuszczalność – Państwo prawne – Niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy – Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE – Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Odesłanie prejudycjalne skierowane do Trybunału przez jeden ze składów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego (Polska) – Zmiana tego składu po udzieleniu przez Trybunał odpowiedzi na pytanie prejudycjalne
I. Wprowadzenie
1. Lata erozji praworządności w Polsce pozostawiły po sobie – mimo istnienia po stronie tego państwa członkowskiego woli naprawienia sytuacji – trudną do zaleczenia ranę.
2. Niniejsza sprawa stanowi niepokojący przykład napotykanych w tym zakresie trudności.
3. Trybunał ma w niej orzec, nie po raz pierwszy, w przedmiocie pytań dotyczących wykładni wymogów Unii odnoszących się do niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy, które zostały proklamowane w art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”). Jednocześnie do Trybunału zwrócono się o wskazanie środków prawnych w przypadku naruszenia tych wymogów, w sytuacji gdy naruszenie ma charakter systemowy i oddziałuje na znaczną część wymiaru sprawiedliwości w Polsce, jednak nie było jeszcze przedmiotem skutecznych działań mających na celu usunięcie go w drodze procesów demokratycznych zachodzących w samym tym państwie członkowskim.