Uzasadnienie
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JOSÉGO MARTÍNA Y PÉREZA DE NANCLARESA
przedstawiona w dniu 13 maja 2026 r.(1)
Sprawa T‑366/25 [Szytelbiecka](i)
D.B.
przeciwko
Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Naczelny Sąd Administracyjny (Polska)]
Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Wspólny system VAT – Artykuł 19 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112/WE – Pojęcie „przekazania całości lub części aktywów” – Darowizna przedsiębiorstwa w dwóch równych częściach na rzecz dwóch osób fizycznych zamierzających je wnieść w formie wkładu niepieniężnego do spółki cywilnej – Wielość osób, którym przekazano towary – Analiza szeregu czynności – Pojęcie „realiów gospodarczych”
I. Wprowadzenie
1. „Pojęcie prawa jest pojęciem praktycznym, tj. pojęciem celu prawa, pojęcie zaś celu jest z natury swej dwoistem, zamyka bowiem w sobie przeciwstawienie celu i środka […] Każde określenie pewnej instytucji […] musi być koniecznie dwoistem, podaje cel, któremu ona służy, a zarazem środek, z pomocą którego osiągnąć go zamierza. Środek zaś, jakkolwiek rozmaicie byłby ukształtowanym, schodzi zawsze na walkę prawa przeciw bezprawiu”. Tak rozpoczyna się słynna broszura Rudolfa von Jheringa, w której, opierając się na swoim przemówieniu pożegnalnym wygłoszonym na uniwersytecie w Wiedniu w dniu 11 marca 1872 r., przedstawia on kuszącą ideę nieustannej walki na rzecz prawa(2). Jest to szczególna walka, w której wykładnia celowościowa norm musi zapewniać, że prawo spełni swoją rzeczywistą funkcję społeczną, tak aby – jak rozwija on to w swoim późniejszym (i obszernym) dziele Cel w prawie(3) – prawo nie było celem samym w sobie, lecz instrumentem umożliwiającym osiągnięcie celu społecznego i uniknięcie sytuacji, w której wykładnia formalistyczna, zamknięta w literze prawa, prowadzi do niesprawiedliwego stosowania. I faktycznie, od tego czasu w kręgach najbardziej uznanej doktryny prawa trwa debata nad kwestią, czy to prawo kształtuje rzeczywistość społeczną, czy też jest odwrotnie.