65 W przeciwieństwie bowiem do dyrektora wykonawczego (zob. pkt 58 powyżej), zgodnie z przepisami art. 2 pkt 4 i art. 12 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażającego wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. 2017, L 283, s. 1), prokuratorzy europejscy nie wchodzą w skład personelu Prokuratury Europejskiej i, wobec tego, nie są objęci zakresem stosowania regulaminu pracowniczego (postanowienie z dnia 13 czerwca 2022 r., Mendes de Almeida/Rada, T‑334/21, EU:T:2022:375, pkt 37).
66 Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że skarżący działa, do celów wniesionych skarg, w charakterze pracownika Unii w rozumieniu art. 270 TFUE i osoby, wobec której zastosowanie znajduje regulamin pracowniczy, w rozumieniu art. 90 i 91 tego regulaminu. Ponadto u podstaw sporu dotyczącego zawieszenia niektórych uprawnień skarżącego na stanowisku dyrektora wykonawczego oraz nieprzedłużenia jego kadencji leży stosunek pracy łączący skarżącego z EUIPO.
67 Wobec tego Sąd jest właściwy do rozpoznania wniesionych skarg na podstawie art. 270 TFUE.
W przedmiocie dochowania wymogów postępowania poprzedzającego wniesienie skargi
68 Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego każda osoba, wobec której zastosowanie znajduje ów regulamin pracowniczy, może złożyć organowi powołującemu zażalenie przeciwko aktowi, z którym wiążą się niekorzystne dla niej skutki; dotyczy to zarówno przypadku wydania decyzji przez organ powołujący, jak i wstrzymania się od podjęcia działania wymaganego zgodnie z regulaminem pracowniczym. Ponadto z art. 91 ust. 2 regulaminu pracowniczego wynika, że skarga do Sądu jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, gdy do organu powołującego złożono wcześniej zażalenie zgodnie z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego z zachowaniem wyznaczonego terminu oraz gdy zażalenie zostało rozstrzygnięte odmownie w drodze wyraźnej lub dorozumianej decyzji.
69 Co się tyczy sprawy T‑224/24, należy stwierdzić, że skarżący wniósł skargę w tej sprawie po złożeniu do Rady zażalenia w rozumieniu art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego i po odmownym rozstrzygnięciu owego zażalenia.
70 Wobec tego należy stwierdzić, że wymogi postępowania poprzedzającego złożenie skargi toczącego się przed Radą, która biorąc pod uwagę specyfikę postępowania w sprawie przedłużenia kadencji dyrektora wykonawczego, wynikającą z pkt 60 powyżej, jest na potrzeby rzeczonego postępowania organem upoważnionym do zawierania umów o pracę właściwym do wydania decyzji w sprawie zażalenia wniesionego przez skarżącego, zostały dochowane.
71 Co się tyczy sprawy T‑435/23, należy stwierdzić, że skarżący wniósł do zarządu zażalenia na decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu wniosku o przedłużenie jego kadencji, na decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego i na decyzję MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego zgodnie z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego i że wniósł on skargę po odmownym rozstrzygnięciu zażaleń na owe decyzje (zob. pkt 44 powyżej).
72 W związku z tym wymogi postępowania poprzedzającego wniesienie skargi toczącego się przed właściwym organem upoważnionym do zawierania umów o pracę zostały przed wniesieniem skargi o stwierdzenie nieważności w sprawie T‑435/23 dochowane w zakresie, w jakim skarga ta dotyczy decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu wniosku o przedłużenie kadencji skarżącego, decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego i decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego.
73 Co się tyczy dochowania wymogów postępowania poprzedzającego wniesienie skargi w odniesieniu do decyzji o nieprzedłużeniu kadencji w ramach skargi w sprawie T‑435/23, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ponieważ dopuszczalność skargi ocenia się w chwili jej wniesienia, strona skarżąca może dostosować swoje żądania i zarzuty, tak aby objąć nimi nowe akty w trakcie postępowania, wyłącznie wtedy, gdy jej wniosek o stwierdzenie nieważności pierwotnie zaskarżonego aktu sam był dopuszczalny w chwili jego wniesienia (zob. postanowienie z dnia 21 listopada 2019 r., ZW/EBI, T‑727/18, niepublikowane, EU:T:2019:809, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).
74 Tymczasem w niniejszej sprawie, bez konieczności orzekania w kwestii tego, czy dokument przedłożony przez skarżącego w dniu 6 lutego 2024 r. można uznać za pismo dostosowujące skargę w rozumieniu art. 86 § 4 regulaminu postępowania, wystarczy stwierdzić, że w dniu wniesienia skargi w sprawie T‑435/23, a mianowicie w dniu 26 lipca 2023 r., skarżący nie złożył jeszcze zażalenia na decyzję o nieprzedłużeniu kadencji, ponieważ zażalenie to zostało złożone dopiero w dniu 30 sierpnia 2023 r. W związku z tym w chwili wniesienia skargi w sprawie T‑435/23 przedstawione przez skarżącego żądanie stwierdzenia nieważności rzeczonej decyzji było niedopuszczalne ze względu na niedochowanie wymogów postępowania poprzedzającego wniesienie skargi.
75 Tak czy inaczej, wniosek ten jest w niniejszej sprawie bez znaczenia, zważywszy na okoliczność, że jak orzeczono w pkt 70 powyżej, skarżący dochował wymogów postępowania poprzedzającego wniesienie skargi przed wniesieniem skargi w sprawie T‑224/24 na decyzję o nieprzedłużeniu kadencji.
76 W związku z tym, o ile żądania stwierdzenia nieważności decyzji o nieprzedłużeniu kadencji są niedopuszczalne w sprawie T‑435/23, o tyle nie jest tak w przypadku żądań przedstawionych w odniesieniu do tej decyzji w sprawie T‑224/24.
W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności
77 Na poparcie żądań stwierdzenia nieważności w sprawie T‑435/23 skarżący powołuje się w pierwszej kolejności na niezgodność z prawem decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji oraz decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego, a w drugiej kolejności na niezgodność z prawem decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego.
78 Na poparcie żądań stwierdzenia nieważności w sprawie T‑224/24 skarżący podnosi niezgodność z prawem decyzji o nieprzedłużeniu kadencji.
79 Na początek należy zbadać żądania stwierdzenia nieważności w sprawie T‑435/23 w zakresie, w jakim dotyczą one, po pierwsze, decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego, a po drugie, decyzji MB‑22‑20 i MB‑22–21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego, następnie – przeanalizować żądania stwierdzenia nieważności przedstawione w sprawie T‑224/24, dotyczące decyzji o nieprzedłużeniu kadencji, i wreszcie – orzec w przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności przedstawionych w sprawie T‑435/23 w zakresie, w jakim dotyczą one decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego.
W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności przedstawionych w sprawie T‑435/23 w zakresie, w jakim dotyczą one decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego
80 Skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji, którą uznaje za akt zaskarżalny.
81 W tym zakresie skarżący podnosi, że poprzez przyjęcie decyzji, w której zarząd poinformował Radę, że nie proponuje jej przedłużenia kadencji skarżącego, EUIPO stanęło de facto na przeszkodzie owemu przedłużeniu, nie będąc jednak właściwe w tym zakresie, i przyjęło tym samym decyzję niekorzystną dla skarżącego.
82 EUIPO, popierane przez Rzeczpospolitą Polską i Republikę Słowacką, wnosi jednak o odrzucenie żądania skarżącego jako niedopuszczalnego, ponieważ decyzja MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego materializuje ewaluację przewidzianą w art. 158 ust. 3 rozporządzenia 2017/1001 i ma wobec tego wyłącznie charakter doradczy, bowiem jedynie Rada jest właściwa do przyjęcia aktu o charakterze decyzyjnym w zakresie przedłużenia takiej kadencji.
83 Co się tyczy dopuszczalności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że aktami, które mogą stanowić przedmiot skargi o stwierdzenie nieważności, są wszystkie akty przyjęte przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, bez względu na ich charakter lub formę, zmierzające do wywołania wiążących skutków prawnych mogących wpływać na interesy strony skarżącej poprzez istotną zmianę jej sytuacji prawnej. W tym względzie aktami zaskarżalnymi są co do zasady akty, które określają w sposób definitywny stanowisko instytucji, organu lub jednostki organizacyjnej Unii po zakończeniu postępowania administracyjnego i które zmierzają do wywołania wiążących skutków prawnych mogących naruszać interesy strony skarżącej, z wyłączeniem zwłaszcza aktów tymczasowych służących przygotowaniu wydania ostatecznej decyzji, które nie wywołują takich skutków (zob. podobnie wyrok z dnia 25 czerwca 2020 r., Satcen/KF, C‑14/19 P, EU:C:2020:492, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo).
84 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 158 ust. 3 rozporządzenia 2017/1001 w ramach postępowania w sprawie przedłużenia kadencji dyrektora wykonawczego zarząd przeprowadza jedynie ewaluację, w której uwzględnia ocenę pracy owego dyrektora wykonawczego oraz zadania i wyzwania stojące przed EUIPO w przyszłości, podczas gdy zgodnie z art. 158 ust. 4 rzeczonego rozporządzenia Rada powinna, biorąc pod uwagę rzeczoną ewaluację, przyjąć decyzję w sprawie ewentualnego przedłużenia.
85 Tymczasem okoliczność, że w niniejszej sprawie zarząd zatytułował decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego „Decyzją o nieprzedkładaniu Radzie Unii Europejskiej propozycji przedłużenia kadencji [skarżącego]” i przedstawił w przesłanej do Rady wiadomości z dnia 7 grudnia 2022 r. odejście dyrektora wykonawczego i zatrudnienie jego następcy w kategoriach nieodwracalnych (zob. pkt 7 i 10 powyżej), jest sama w sobie bez znaczenia dla kwestii dopuszczalności żądań stwierdzenia nieważności rzeczonej decyzji.
86 Z art. 158 ust. 3 i 4 rozporządzenia 2017/1001 wynika bowiem wyraźnie, że postępowanie w sprawie przedłużenia kadencji dyrektora wykonawczego składa się z dwóch etapów, z których pierwszy polega na przeprowadzeniu ewaluacji przez zarząd, a drugi – na przyjęciu decyzji przez Radę, która bierze pod uwagę rzeczoną ewaluację, lecz przepisy te nie stanowią, że Rada jest nią związana (zob. pkt 60 powyżej).
87 Tymczasem jeżeli przyjęcie aktów lub decyzji następuje po przeprowadzeniu postępowania składającego się z kilku etapów, aktami zaskarżalnymi są jedynie akty, które określają w sposób definitywny stanowisko instytucji, z wyłączeniem wydanych wcześniej aktów tymczasowych, służących przygotowaniu tych pierwszych (zob. wyrok z dnia 2 lutego 2022 r., LU/EBI, T‑536/20, niepublikowany, EU:T:2022:40, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
88 Ponieważ ostateczną decyzję w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji dyrektora wykonawczego powinna była w niniejszym przypadku, zgodnie z zasadami postępowania przypomnianymi w pkt 86 powyżej, wydać Rada, decyzja MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego jest aktem przygotowawczym, ponieważ nie wywołuje ona jakiegokolwiek wiążącego skutku prawnego mogącego naruszać interesy skarżącego (zob. podobnie wyroki: z dnia 11 listopada 1981 r., IBM/Komisja, 60/81, EU:C:1981:264, pkt 9; z dnia 18 listopada 2010 r., NDSHT/Komisja, C‑322/09 P, EU:C:2010:701, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo) i nie może ona mieć wpływu na swobodę wyboru Rady co do przedłużenia kadencji skarżącego.
89 Wniosku tego nie może podważyć argument skarżącego, że zbyt późne przekazanie Radzie noty z dnia 31 października 2022 r. (zob. pkt 26 powyżej) nie pozostawiło Radzie innego wyboru, niż nie przedłużyć jego kadencji. Skarżący nie przedstawił bowiem w każdym razie jakiejkolwiek informacji pozwalającej na stwierdzenie, że czas pozostały od owego przekazania w dniu 25 kwietnia 2023 r. do zakończenia jego kadencji w dniu 30 września 2023 r. nie był wystarczający, aby umożliwić Radzie dokonanie własnej oceny.
90 Wobec tego należy stwierdzić, że decyzja MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego nie wywołuje jakiegokolwiek wiążącego skutku prawnego mogącego naruszać jego interesy, zatem wniosek o stwierdzenie nieważności rzeczonej decyzji jest niedopuszczalny.
W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności przedstawionych w sprawie T‑435/23 w zakresie, w jakim dotyczą one decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego
91 Skarżący podnosi, że decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego naruszają jego interesy, gdyż są one nierozerwalnie związane z decyzją MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji, ponieważ do opublikowania ogłoszenia o wakacie potrzebna jest pewność, że stanowisko jest wolne lub że będzie wolne wkrótce.
92 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 76 lit. d) regulaminu postępowania skarga wszczynająca postępowanie powinna zawierać zwięzłe omówienie podnoszonych zarzutów. Wskazanie to powinno być wystarczająco jasne i precyzyjne, by umożliwić stronie pozwanej przygotowanie jej obrony, a Sądowi wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, w stosownym przypadku bez dodatkowych informacji na jej poparcie. Skarga powinna zatem wskazywać, na czym polega zarzut, na którym się ona opiera, gdyż samo abstrakcyjne wskazanie tego zarzutu nie spełnia wymogów regulaminu postępowania [zob. wyrok z dnia 4 lipca 2017 r., Systema Teknolotzis/Komisja, T‑234/15, EU:T:2017:461, pkt 139 (niepublikowany) i przytoczone tam orzecznictwo]. To, co zamierzała podnieść strona skarżąca, powinno bowiem wynikać w sposób jednoznaczny ze skargi (zob. podobnie wyrok z dnia 5 marca 2019 r., Pethke/EUIPO, T‑169/17, niepublikowany, EU:T:2019:135, pkt 115).
93 Tymczasem należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek argumentu zmierzającego konkretnie do podważenia zgodności z prawem decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego (zob. podobnie wyrok z dnia 7 czerwca 2018 r., Winkler/Komisja, T‑369/17, niepublikowany, EU:T:2018:334, pkt 54).
94 Ponadto skarżący, zapytany o tę kwestię na rozprawie, potwierdził, że uważa decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego za niezgodne z prawem, odesławszy w sposób ogólny do argumentacji, którą przedstawił w odniesieniu do decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji. Tymczasem rzeczonej argumentacji w żadnym punkcie skargi nie dostosowano do decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego.
95 Należy zatem stwierdzić, że przesłanki art. 76 lit. d) regulaminu postępowania nie zostały spełnione, ponieważ takie ogólne odesłanie do innych części skargi zmusza Sąd do podjęcia próby zidentyfikowania argumentów, które w jego ocenie mogą odnosić się do podnoszonej niezgodności z prawem decyzji MB‑22‑20 i MB‑22–21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego (zob. podobnie postanowienie z dnia 6 czerwca 2024 r., Lucaccioni/Komisja, T‑516/23, niepublikowane, EU:T:2024:386, pkt 24), a zatem to, co skarżący zamierzał podnieść w tym względzie, nie wynika w sposób jednoznaczny ze skargi.
96 Wreszcie, jeżeli skarżący zamierzał podnieść, że niezgodność z prawem decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego wynika bezpośrednio z niezgodności z prawem decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji, to przesłanki art. 76 lit. d) regulaminu postępowania również nie zostały spełnione, ponieważ w braku jakichkolwiek wyjaśnień w tym względzie (zob. pkt 93 powyżej) nie wykazano, że wady, jakimi ma być obciążona ta ostatnia decyzja (zob. pkt 80 powyżej), mogą również podważać zgodność z prawem decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego, biorąc pod uwagę odmienny charakter tych decyzji.
97 W świetle powyższych rozważań żądania stwierdzenia nieważności przedstawione w sprawie T‑435/23 należy odrzucić jako niedopuszczalne w zakresie, w jakim dotyczą one decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego, ponieważ niezależnie od kwestii, czy decyzje te są aktami zaskarżalnymi, nie zostały spełnione przesłanki art. 76 lit. d) regulaminu postępowania.
W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności przedstawionych w sprawie T‑224/24 w zakresie, w jakim dotyczą one zgodności z prawem decyzji o nieprzedłużeniu kadencji
98 W ramach jedynego zarzutu podniesionego w sprawie T‑224/24 skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji o nieprzedłużeniu kadencji i podnosi, po pierwsze, że decyzja ta nie spełnia wymogów postępowania przewidzianego w art. 158 rozporządzenia 2017/1001 ze względu na brak właściwości organu wydającego akt i naruszenie prawa do bycia wysłuchanym, po drugie, że jest ona obciążona oczywistym błędem w ocenie, a po trzecie, że decyzja ta jest sprzeczna z zasadami niedyskryminacji, równego traktowania i ochrony uzasadnionych oczekiwań.
99 Co się tyczy podnoszonego naruszenia prawa do bycia wysłuchanym wywodzonego z art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, które należy zbadać w pierwszej kolejności, skarżący podnosi, że nie dano mu możliwości przedstawienia swoich uwag przed przyjęciem decyzji o nieprzedłużeniu kadencji.
100 Rada twierdzi, że nie doszło do naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, i przedstawia w tym względzie szereg argumentów.
101 Po pierwsze, Rada podnosi, że prawo do bycia wysłuchanym nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ postępowania w sprawie powołania dyrektora wykonawczego i postępowania w sprawie przedłużenia jego kadencji nie regulują przepisy regulaminu pracowniczego ani przepisy WZIP. Gdy Rada orzekała w kwestii ewentualnego przedłużenia kadencji dotyczącej „szczególnego stanowiska o wysokiej randze w systemie instytucjonalnym Unii”, działała raczej jako organ polityczny, który dokonał oceny zadań i wyzwań stojących przed EUIPO w przyszłości oraz zdecydował o wyborze osoby, która w jej opinii będzie w stanie sprostać im najlepiej w ciągu najbliższych pięciu lat.
102 Rada dodaje, że postępowanie w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji dyrektora wykonawczego jest zbliżone do postępowania rekrutacyjnego na stanowisko nowego dyrektora wykonawczego, z tą jedynie różnicą, że w ramach postępowania w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji zarząd nie jest zobowiązany do sporządzenia listy kandydatów. Niemniej jednak w obu przypadkach kandydatowi, który nie został wybrany, nie przysługuje jakiekolwiek prawo do bycia wysłuchanym.
103 Po drugie, Rada uważa, że skarżący został jednak wysłuchany, ponieważ w pierwszej kolejności, zgodnie z obowiązkami nałożonymi na niego w art. 157 rozporządzenia 2017/1001, jako dyrektor wykonawczy przedstawiał on zarządowi regularnie sprawozdania ze swoich działań oraz ponieważ w drugiej kolejności aktywnie uczestniczył on w przygotowaniu noty z dnia 31 października 2022 r. Wobec tego skarżący uznał fakty i informacje zebrane przez zarząd i przedstawione Radzie w ramach ewaluacji przeprowadzonej zgodnie z art. 158 ust. 3 rzeczonego rozporządzenia.
104 Po trzecie, Rada podnosi, że wynik postępowania nie byłby inny, gdyby skarżący został wysłuchany, ponieważ trudno dostrzec, jakich dodatkowych informacji mogących istotnie wpłynąć na zmianę decyzji o nieprzedłużeniu kadencji mógłby on udzielić, skoro w niniejszej sprawie należało dokonać wyboru jednej z dwóch decyzji – o przedłużeniu albo nieprzedłużeniu kadencji skarżącego w świetle oceny jego pracy na stanowisku dyrektora wykonawczego oraz zadań i wyzwań stojących przed EUIPO w przyszłości.
105 W tym względzie tytułem wstępu należy przypomnieć, że art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych stanowi, iż prawo do dobrej administracji obejmuje między innymi prawo każdego do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jego sytuację.
106 Prawo do bycia wysłuchanym wymaga, aby adresaci decyzji, które dotyczą w sposób istotny ich interesów, mieli możliwość przedstawienia w sposób użyteczny swojego stanowiska na temat okoliczności uwzględnionych na ich niekorzyść przy wydawaniu spornego aktu w ramach zainicjowanej przez administrację pisemnej lub ustnej wymiany zdań (wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r., Probelte/Komisja, T‑67/18, EU:T:2019:873, pkt 86 i przytoczone tam orzecznictwo; zob. również podobnie wyroki: z dnia 10 stycznia 2019 r., RY/Komisja, T‑160/17, EU:T:2019:1, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 9 lutego 2022 r., Van Walle/ECDC, T‑33/20, niepublikowany, EU:T:2022:60, pkt 133 i przytoczone tam orzecznictwo).
107 Ponadto prawo do bycia wysłuchanym oznacza, że organ administracji zwraca należytą uwagę na przedstawione w ten sposób przez zainteresowanego uwagi, oceniając starannie i w sposób bezstronny wszystkie istotne elementy danej sprawy, i że może on zbadać sprawę w taki sposób, by wydać decyzję przy pełnej znajomości faktów oraz właściwie ją uzasadnić, tak aby, w stosownym przypadku, zainteresowany mógł skutecznie skorzystać ze swego prawa do jej zaskarżenia (zob. wyrok z dnia 10 stycznia 2019 r., RY/Komisja, T‑160/17, EU:T:2019:1, pkt 26, 27 i przytoczone tam orzecznictwo).
108 W pierwszej kolejności, co się tyczy stosowania w niniejszej sprawie prawa do bycia wysłuchanym, należy przypomnieć, że rzeczone prawo ma zastosowanie do każdego postępowania wszczętego przeciwko danej osobie i mogącego niekorzystnie wpłynąć na jej interesy, nawet jeśli mające zastosowanie uregulowania tego nie przewidują (wyrok z dnia 8 maja 2019 r., PT/EBI, T‑571/16, niepublikowany, EU:T:2019:301, pkt 164 i przytoczone tam orzecznictwo).
109 W tym względzie należy stwierdzić, że w wiadomości elektronicznej z dnia 3 sierpnia 2022 r. skarżący wyraźnie potwierdził chęć pozostania na swoim stanowisku w EUIPO oraz swoją dyspozycyjność w tym zakresie (zob. pkt 4 powyżej), tak więc należy uznać, że decyzję o nieprzedłużeniu kadencji przyjęto w następstwie złożenia przez niego wniosku o przedłużenie kadencji (zob. podobnie wyrok z dnia 25 września 2024 r., Kirimova/EUIPO, T‑727/20 RENV, EU:T:2024:646, pkt 76, 77 i przytoczone tam orzecznictwo).
110 Zważywszy zaś, że decyzja o nieprzedłużeniu kadencji prowadzi nieuchronnie do nieprzedłużenia zawartej ze skarżącym umowy o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego EUIPO (zob. podobnie wyrok z dnia 12 października 2022 r., Van Walle/ECDC, T‑83/21, niepublikowany, EU:T:2022:626, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo), wpływa ona niekorzystnie na jego sytuację, a zatem prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie.
111 Wniosku tego nie mogą podważyć argumenty podniesione przez Radę.
112 Przede wszystkim okoliczność, że orzekając w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji pracownika zajmującego „szczególne stanowisko o wysokiej randze w systemie instytucjonalnym Unii”, Rada działała w swojej opinii jako „organ polityczny”, jest bez znaczenia, ponieważ prawo Unii nie przewiduje takich wyjątków od prawa do bycia wysłuchanym.
113 Dalej, bez znaczenia jest również kwestia, czy postępowanie w sprawie powołania dyrektora wykonawczego i w sprawie przedłużenia jego kadencji, przewidziane w art. 158 ust. 2 i 4 rozporządzenia 2017/1001, regulują przepisy regulaminu pracowniczego i przepisy WZIP. Jak bowiem wskazano w pkt 108 powyżej, prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie do każdego postępowania wszczętego wobec danej osoby i mogącego doprowadzić do wydania aktu niekorzystnego, niezależnie od okoliczności, że dane postępowanie przewidziano w regulaminie pracowniczym bądź w WZIP lub że przewidują to mające zastosowanie uregulowania.
114 Wreszcie, należy odrzucić argument Rady, zgodnie z którym skarżącemu nie przysługiwało jakiekolwiek prawo do bycia wysłuchanym, ponieważ postępowanie w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji dyrektora wykonawczego jest zbliżone do postępowania rekrutacyjnego na stanowisko nowego dyrektora wykonawczego.
115 W tym względzie wystarczy stwierdzić, że postępowanie rekrutacyjne na stanowisko nowego dyrektora wykonawczego przeprowadzone na podstawie art. 158 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 polega jedynie na ocenie przydatności różnych kandydatów w świetle wymogów dotyczących wyboru. Natomiast, po pierwsze, postępowanie w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji dyrektora wykonawczego przeprowadzone zgodnie z art. 158 ust. 3 i 4 rzeczonego rozporządzenia oznacza z jednej strony ocenę pracy pełniącego obowiązki dyrektora wykonawczego w trakcie jego kadencji, a z drugiej strony – przyjęcie decyzji z uwzględnieniem owej oceny oraz zadań i wyzwań stojących przed EUIPO w przyszłości. Po drugie, postępowanie to cechuje się tym, że prowadzi do przyjęcia indywidualnego środka w rozumieniu art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych.
116 W drugiej kolejności, co się tyczy argumentu Rady, zgodnie z którym skarżący tak czy inaczej miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska, należy zauważyć, że interes skarżącego w byciu wysłuchanym uwidocznił się przede wszystkim pod koniec posiedzenia zarządu w dniu 22 listopada 2022 r., gdy okazało się, iż w rzeczonym zarządzie nie uzyskano większości głosów za przedłużeniem jego kadencji. Przed tym momentem skarżący wiedział bowiem jedynie o nocie z dnia 31 października 2022 r., której treść była dla niego korzystna i zawierała zalecenie prezesa zarządu, by przedłużyć kadencję skarżącego. Rada powinna była zatem umożliwić skarżącemu skuteczne skorzystanie z przysługującego mu prawa do bycia wysłuchanym w stosownym czasie między posiedzeniem zarządu w dniu 22 listopada 2022 r. a przyjęciem decyzji o nieprzedłużeniu kadencji.
117 Z tego samego powodu, wbrew temu, co twierdzi Rada, regularna wymiana informacji między zarządem a skarżącym dotycząca działań skarżącego w charakterze dyrektora wykonawczego i współpraca skarżącego przy sporządzaniu noty z dnia 31 października 2022 r. nie umożliwiły skarżącemu skutecznego przedstawienia swojego stanowiska w kwestii ewentualnego nieprzedłużenia jego kadencji, czego wymaga orzecznictwo przytoczone w pkt 106 powyżej.
118 Prawo do bycia wysłuchanym wymaga bowiem, by umożliwić zainteresowanemu przedstawienie swojego stanowiska w kwestii uwzględnionych na jego niekorzyść okoliczności uzasadniających przyjęcie spornego aktu (zob. pkt 106 powyżej). Tymczasem nawet jeśli skarżący miał możliwość przedstawienia swoich uwag w przedmiocie korzystnej dla siebie noty z dnia 31 października 2022 r., to należy stwierdzić, że w celu przyjęcia decyzji o nieprzedłużeniu kadencji Rada wzięła pod uwagę również decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego, w przedmiocie której to decyzji skarżący nie został wysłuchany.
119 W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że prawo do bycia wysłuchanym zostało naruszone.
120 W trzeciej kolejności, co się tyczy kwestii, czy wynik postępowania byłby inny, gdyby skarżący został wysłuchany, należy przypomnieć, że nawet w przypadku naruszenia prawa do bycia wysłuchanym dla uwzględnienia zarzutu konieczne jest, by w braku takiego naruszenia postępowanie mogło doprowadzić do odmiennego rezultatu (zob. wyrok z dnia 6 lutego 2007 r., Wunenburger/Komisja, T‑246/04 i T‑71/05, EU:T:2007:34, pkt 149 i przytoczone tam orzecznictwo). Otóż w tym kontekście na stronę skarżącą, która powołuje się na naruszenie jej prawa do bycia wysłuchaną, nie można nakładać obowiązku wykazania, że decyzja danej instytucji Unii miałaby inną treść, lecz jedynie, że taka ewentualność nie jest całkowicie wykluczona (zob. podobnie wyrok z dnia 25 września 2024 r., Kirimova/EUIPO, T‑727/20 RENV, EU:T:2024:646, pkt 78 i przytoczone tam orzecznictwo).
121 W tym względzie, wbrew temu, co podnosi Rada, skarżący mógł udzielić jej wyjaśnień dotyczących nieprzedłużenia jego kadencji. Nawet bowiem jeśli decyzja w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji dyrektora wykonawczego nie odzwierciedla jedynie predyspozycji osobistych i osiągnięć rzeczonego dyrektora, lecz również względy o charakterze ogólnym, nawet politycznym, to nie podważa to faktu, że chodzi z definicji o elementy, w odniesieniu do których skarżący mógł przedstawić wyjaśnienia mające potencjalne znaczenie. W związku z tym nie można wykluczyć, że postępowanie mogło doprowadzić do odmiennego rezultatu.
122 Ponadto z akt sprawy wynika, że reprezentowane zarówno w zarządzie, jak i w Radzie państwa członkowskie miały na etapie przeprowadzania ewaluacji zgodnie z art. 158 ust. 3 rozporządzenia 2017/1001 rozbieżne opinie na temat ewentualnego przedłużenia kadencji skarżącego. W zarządzie oddano bowiem jedenaście głosów za takim przedłużeniem, siedem głosów przeciw i dwanaście głosów wstrzymujących się. Tymczasem ponieważ Rada przyjmuje decyzję na podstawie art. 158 ust. 4 rozporządzenia 2017/1001 zwykłą większością głosów, nie można wykluczyć, że liczba państw członkowskich wymaganych do uzyskania większości przez skarżącego uległaby zmianie po zapoznaniu się przez owe państwa członkowskie z dodatkowymi uwagami, które skarżący powinien był móc przedstawić w stosownym momencie między posiedzeniem zarządu w dniu 22 listopada 2022 r. a przyjęciem decyzji o nieprzedłużeniu kadencji.
123 W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić nieważność decyzji o nieprzedłużeniu kadencji, bez potrzeby orzekania w przedmiocie innych argumentów podniesionych przez skarżącego w ramach jedynego zarzutu przedstawionego w sprawie T‑224/24.
W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności przedstawionych w sprawie T‑435/23 w zakresie, w jakim dotyczą one decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego
124 Skarżący wywodzi niezgodność z prawem decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, obejmującej zawieszenie przekazania mu uprawnień organu powołującego oraz ograniczenie jego uprawnień do zarządzania bieżącymi sprawami na potrzeby funkcjonowania EUIPO, z naruszenia, po pierwsze, przysługującego mu prawa do bycia wysłuchanym, po drugie, art. 157 rozporządzenia 2017/1001, a po trzecie, art. 4 decyzji MB‑17‑01 oraz zasady proporcjonalności.
125 Należy zbadać najpierw ów ostatni argument.
– W przedmiocie zakresu decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego
126 Należy przypomnieć, że w decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, zgodnie ze wskazaniami której zarząd zdecydował o zawieszeniu przekazania skarżącemu uprawnień organu powołującego, stwierdzono, że „zarząd postanowił o ograniczeniu […] uprawnień [skarżącego] do zarządzania bieżącymi sprawami na potrzeby funkcjonowania [EUIPO], bez wpływu na przyszłość [EUIPO] ani nakładania zobowiązań dla przyszłego dyrektora wykonawczego”.
127 Jednak w decyzji oddalającej zażalenie na decyzję MB‑23‑04 wyjaśniono, że zawieszono jedynie przekazanie skarżącemu uprawnień organu powołującego i że wszystkie inne przyznane mu uprawnienia, między innymi na mocy art. 157 rozporządzenia 2017/1001, nadal obowiązują.
128 Biorąc pod uwagę decyzję oddalającą zażalenie na decyzję MB‑23‑04, której uzasadnienie należy uwzględnić przy ocenie zgodności z prawem decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego [zob. podobnie wyroki: z dnia 21 września 2011 r., Adjemian i in./Komisja, T‑325/09 P, EU:T:2011:506, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 23 marca 2022 r., NV/eu-LISA, T‑661/20, EU:T:2022:154, pkt 31, 33 (niepublikowane) i przytoczone tam orzecznictwo], należy stwierdzić, iż zawieszono jedynie przekazanie skarżącemu uprawnień organu powołującego. Należy poza tym stwierdzić, że skarżący nie podważa zgodności z prawem owego zawieszenia.
– W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności przedstawionych w sprawie T‑435/23 w zakresie, w jakim dotyczą one decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, oraz w przedmiocie interesu prawnego skarżącego
129 EUIPO kwestionuje w niniejszej sprawie istnienie aktu niekorzystnego oraz istnienie interesu prawnego, stanowiące warunki, które muszą zostać spełnione, aby skarga o stwierdzenie nieważności była dopuszczalna.
130 Co się tyczy istnienia aktu niekorzystnego, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, biorąc pod uwagę charakter i zakres uprawnień organu powołującego, że poprzez zawieszenie przekazania owych uprawnień decyzja MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego wywołała wiążące skutki prawne, które wpłynęły na interesy skarżącego i spowodowały istotną zmianę jego sytuacji prawnej (zob. podobnie wyroki: z dnia 22 października 2002 r., Pflugradt/EBC, T‑178/00 i T‑341/00, EU:T:2002:253, pkt 81; z dnia 1 września 2021 r., KN/EKES, T‑377/20, EU:T:2021:528, pkt 74).
131 W drugiej kolejności, w decyzji oddalającej zażalenie na decyzję MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, zarząd, przywoławszy pięć incydentów związanych z zachowaniem skarżącego, podnosi utratę wiary w zdolność skarżącego do pełnienia roli organu powołującego w sposób bezstronny i obiektywny w interesie EUIPO, co może mieć dla zainteresowanego poważne konsekwencje – w sferach zarówno zawodowej, jak i osobistej (zob. analogicznie wyrok z dnia 15 czerwca 2000 r., F/Komisja, T‑211/98, EU:T:2000:153, pkt 30, 31).
132 W związku z tym decyzja MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego może mieć dla skarżącego niekorzystne skutki w rozumieniu art. 91 ust. 1 regulaminu pracowniczego.
133 Co się tyczy interesu prawnego, EUIPO podnosi, że skarżący utracił interes prawny, ponieważ decyzja MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego obowiązywała do końca jego kadencji i utraciła już moc. Wobec tego skarżący nie może odnieść już jakiejkolwiek korzyści ze stwierdzenia jej nieważności.
134 Skarżący twierdzi, że stwierdzenie nieważności decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, która odzwierciedla wartościującą ocenę zarządu i wzbudziła znaczne zainteresowanie w obrębie instytucji i poza nią, mogłoby przyczynić się do jego rehabilitacji i stanowić formę zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej doznał.
135 W tym względzie, nawet jeśli z orzecznictwa wynika, że interes prawny musi istnieć, pod rygorem umorzenia postępowania, do momentu wydania orzeczenia sądowego, co oznacza, że skarga powinna w efekcie móc doprowadzić do poprawy sytuacji skarżącego (wyrok z dnia 7 czerwca 2007 r., Wunenburger/Komisja, C‑362/05 P, EU:C:2007:322, pkt 42, 43), Trybunał uznał, że interes prawny strony skarżącej niekoniecznie przestaje istnieć ze względu na to, iż akt zaskarżony przez tę stronę przestał wywoływać skutki w trakcie postępowania. Strona skarżąca może bowiem zachować interes w uzyskaniu stwierdzenia niezgodności z prawem wspomnianego aktu w odniesieniu do okresu, w którym miał on zastosowanie i wywołał skutki, ponieważ w odniesieniu do takiego stwierdzenia nieważności może zostać co najmniej zachowany interes jako podstawa ewentualnej skargi o stwierdzenie odpowiedzialności (zob. wyrok z dnia 12 grudnia 2024 r., Nemea Bank/EBC i in., C‑181/22 P, EU:C:2024:1020, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).
136 W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że w dniu 1 października 2023 r. kadencja skarżącego dobiegła końca, tak więc decyzja MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego przestała wywoływać wobec niego skutki prawne. Należy jednak wskazać, po pierwsze, że podstawą żądań odszkodowawczych przedstawionych w sprawie T‑435/23 jest, częściowo, podnoszona niezgodność z prawem rzeczonej decyzji, a po drugie, że krzywda, jakiej skarżący miał doznać w tym względzie, związana jest z naruszeniem jego reputacji zawodowej.
137 W związku z tym stwierdzenie nieważności decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego może przynieść skarżącemu korzyść, tak więc zachował on interes prawny w odniesieniu do tej decyzji, a argumenty, które w tym względzie przedstawił, należy zbadać, począwszy od argumentów związanych z naruszeniem art. 4 decyzji MB‑17‑01 oraz zasady proporcjonalności.
– W przedmiocie zasadności żądań stwierdzenia nieważności przedstawionych w sprawie T‑435/23 w zakresie, w jakim dotyczą one decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego
138 Jak wskazano w pkt 124 powyżej, skarżący podnosi między innymi, że decyzja MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego narusza art. 4 decyzji MB‑17‑01 i zasadę proporcjonalności, ponieważ zarząd może podjąć decyzję o zwieszeniu przekazania uprawnień organu powołującego jedynie w szczególnych okolicznościach, które nie zachodzą w niniejszej sprawie.
139 Konkretnie, skarżący odnosi się do pięciu incydentów przywołanych w decyzji oddalającej zażalenie na decyzję MB‑23‑04 w celu uzasadnienia zawieszenia przekazania mu uprawnień organu powołującego (zob. pkt 131 powyżej), a mianowicie, po pierwsze, do przekazania w wiadomości elektronicznej od jednego z jego adwokatów sekretarzowi generalnemu Rady oraz sekretarzowi generalnemu Komisji, wraz z przesłaniem kopii tej wiadomości do dyrektora generalnego Służby Audytu Wewnętrznego Komisji, kopii zażalenia złożonego przez niego na decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji oraz na decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego, po drugie, do wniosku o zmianę treści protokołu posiedzenia zarządu w dniu 22 listopada 2022 r., po trzecie, do przesłania przez adwokatów skarżącego do prezesa zarządu pisma z dnia 3 lutego 2023 r., w którym skarżący pytał o środki zastosowane w odpowiedzi na ujawnione w różnych dziennikach hiszpańskich informacje o wyniku posiedzenia wspomnianego zarządu w dniu 22 listopada 2022 r., po czwarte, do niezłożenia przez skarżącego oświadczenia o konflikcie interesów w odniesieniu do jego uczestnictwa w podkomitecie przygotowawczym ds. wyboru przyszłego dyrektora wykonawczego, a po piąte, do podjęcia przez niego w styczniu 2023 r. decyzji o nieprzedłużeniu z sześcioma ekspertami krajowymi oddelegowanymi do EUIPO umów, których okres obowiązywania dobiegał końca.
140 Według skarżącego incydenty wspomniane w pkt 139 powyżej nie stanowią szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 4 decyzji MB‑17‑01 i nie mogą uzasadniać zgodności z prawem zawieszenia przekazania mu uprawnień organu powołującego.
141 W swoich pismach EUIPO, popierane przez Rzeczpospolitą Polską i Republikę Słowacką, nie kwestionuje argumentów przywołanych przez skarżącego w odniesieniu do pięciu wyżej wspomnianych incydentów, lecz twierdzi w sposób ogólny, że niektóre działania i oświadczenia skarżącego, jak również niektóre incydenty wynikające z działań skarżącego powodowały zagrożenie dla zarządzania EUIPO.
142 Ponadto EUIPO przywołało inne incydenty, do których doszło po przyjęciu decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego oraz decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, a które zdaniem EUIPO dowodziły mściwej i antagonistycznej postawy skarżącego wobec zarządu.
143 Przede wszystkim skarżący, w celu podważenia decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji oraz decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego i w celu uzyskania dostępu do poufnych dokumentów, miał próbować wykorzystywać zasoby EUIPO poprzez żądanie od personelu EUIPO przygotowania mu analizy dotyczącej ewentualnego zażalenia na owe decyzje, w tym ewentualnego konfliktu interesów niektórych członków zarządu, i zbadania opodatkowania odszkodowań wypłacanych w następstwie ugody lub na podstawie wyroku. Dalej, miał on otwarcie wyrazić swój brak wiary w wiarygodność i profesjonalizm personelu sekretariatu zarządu. Wreszcie, miał on zamiar podjąć indywidualne działania odwetowe wobec kierowniczki działu ds. stosunków instytucjonalnych poprzez badanie możliwości niezatwierdzenia jej na stanowisku po zakończeniu okresu próbnego i odmówienie jej, po pierwotnym udzieleniu zgody, możliwości udziału w dorocznym spotkaniu Międzynarodowego Stowarzyszenia Znaków Towarowych (INTA) w 2023 r.
144 Według EUIPO okoliczności, o których wspomniano w pkt 143 powyżej, rozpatrywane łącznie, wskazują, że niezależność i obiektywność skarżącego jako dyrektora wykonawczego były zagrożone, co zatem zmniejszało znacznie wiarę zarządu w zdolność skarżącego do obiektywnego wykonywania uprawnień organu powołującego.
145 W tym względzie należy tytułem wstępu przypomnieć, że art. 4 decyzji MB‑17‑01 i art. 153 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia 2017/1001 przewidują, że przekazanie uprawnień organu powołującego dyrektorowi wykonawczemu może zostać tymczasowo zawieszone, jeżeli wymagają tego „szczególne okoliczności”.
146 W tym kontekście przy ocenie przesłanki dotyczącej szczególnych okoliczności zarząd dysponuje szerokimi uprawnieniami dyskrecjonalnymi, ponieważ decyzję o zawieszeniu uprawnień organu powołującego przyjmuje on w ramach organizacji swoich służb. Zważywszy na zakres owych uprawnień dyskrecjonalnych, kontrola Sądu w odniesieniu do przesłanki dotyczącej szczególnych okoliczności powinna ograniczyć się do sprawdzenia, czy EUIPO utrzymało się w rozsądnych granicach i czy nie skorzystało ze swych uprawnień dyskrecjonalnych w sposób oczywiście błędny (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 7 czerwca 2018 r., OW/EASA, T‑597/16, niepublikowany, EU:T:2018:338, pkt 41, 42).
147 W tym kontekście w decyzji oddalającej zażalenie na decyzję MB‑23‑04 stwierdzono w sposób ogólny, że niektóre działania i oświadczenia skarżącego oraz niektóre incydenty wynikające z działań skarżącego, jak żądanie od personelu EUIPO, by ten traktował priorytetowo jego interesy osobiste, oraz wykorzystywanie rzeczonego personelu do uzyskiwania dla własnych korzyści dostępu do dokumentów i informacji, zagrażały uprawnionej roli zarządu, wzbudzały poważne wątpliwości co do lojalności skarżącego względem EUIPO ogólnie i zarządu w szczególności oraz doprowadziły do utraty wiary w zdolność skarżącego do pełnienia roli organu powołującego w sposób bezstronny i obiektywny w interesie EUIPO.
148 Zgodnie z decyzją oddalającą zażalenie na decyzję MB‑23‑04 wniosek ten wypływa między innymi z pięciu incydentów wspomnianych w pkt 139 powyżej.
149 W tym względzie, co się tyczy pierwszego z wyżej wymienionych incydentów (zob. pkt 17 i 139 powyżej), należy przypomnieć tytułem wstępu uzasadnione prawo przysługujące każdemu członkowi personelu EUIPO, takiemu jak dyrektor wykonawczy, do złożenia zażalenia zgodnie z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego na decyzję, z którą wiążą się niekorzystne dla niego skutki, które to prawo zostało zresztą wyraźnie uznane w decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, a także w odpowiedzi na skargę przedstawionej przez EUIPO.
150 Zatem przekazania sekretarzowi generalnemu Rady zażalenia na decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego oraz na decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego, zarzucanego skarżącemu w tym kontekście, nie można uznać za niewłaściwe, ponieważ do Rady należy, z uwzględnieniem ewaluacji przeprowadzonej przez zarząd zgodnie z art. 158 ust. 3 rozporządzenia 2017/1001, przyjęcie ostatecznej decyzji w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji skarżącego (zob. pkt 84 powyżej), a zatem skarżący miał uzasadniony interes w upewnieniu się, iż Rada wie o podnoszonej niezgodności z prawem rzeczonych decyzji.
151 Jeśli chodzi o przekazanie sekretarzowi generalnemu i dyrektorowi generalnemu Służby Audytu Wewnętrznego Komisji zażalenia na decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego oraz na decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego, co również zarzuca się skarżącemu w tym kontekście, należy zauważyć, że zgodnie z art. 154 ust. 1 rozporządzenia 2017/1001 Komisja ma w zarządzie dwóch przedstawicieli, tak więc tak czy inaczej zostałaby ona poinformowana o złożeniu rzeczonego zażalenia, i że wobec tego wspomniane przekazanie zażalenia Komisji nie miało jakichkolwiek praktycznych konsekwencji.
152 Co się tyczy drugiego z wyżej wymienionych incydentów (zob. pkt 14 i 139 powyżej), w decyzji oddalającej zażalenie na decyzję MB‑23‑04 wskazano, że skarżący próbował wpłynąć na treść protokołu posiedzenia zarządu w dniu 22 listopada 2022 r. i obejść procedurę jego przyjęcia poprzez wniesienie o dodanie do protokołu oświadczeń, które złożył na tym posiedzeniu, a które nie odpowiadały temu, co zostało zarejestrowane.
153 Tymczasem wystarczy stwierdzić, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 12 czerwca 2023 r., to jest przed przyjęciem decyzji oddalającej zażalenie na decyzję MB‑23‑04, zarząd uzupełnił protokół posiedzenia streszczeniem oświadczeń, o których dodanie wniósł skarżący, tak więc EUIPO uznało zasadność wniosków skarżącego.
154 Co się tyczy drugiego z wyżej wymienionych incydentów (zob. pkt 9, 15 i 139 powyżej), należy przypomnieć, że w decyzji oddalającej zażalenie na decyzję MB‑23‑04 skarżącemu zarzucono, iż w piśmie od swoich adwokatów z dnia 3 lutego 2023 r. zwrócił się do prezesa zarządu o zgłoszenie Europejskiemu Inspektorowi Ochrony Danych (EIOD) – zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. 2018, L 295, s. 39) – ujawnienia w różnych dziennikach hiszpańskich wyniku posiedzenia wspomnianego zarządu w dniu 22 listopada 2022 r. jako naruszenia ochrony danych osobowych. Konkretnie, rzeczone pismo miało zostać wysłane zbyt późno, a mianowicie dwa miesiące po zdarzeniu, a ujawnienie to nie miało stanowić naruszenia ochrony danych osobowych.
155 W tym względzie należy przypomnieć, że w piśmie z dnia 3 lutego 2023 r. adwokaci skarżącego stwierdzili, że przedmiotowe ujawnienie stanowi, po pierwsze, naruszenie obowiązku zachowania poufności spoczywającego na członkach zarządu zgodnie z art. 15 regulaminu zarządu, a po drugie, naruszenie ochrony danych osobowych w rozumieniu art. 3 pkt 16 rozporządzenia 2018/1725.
156 Tymczasem w decyzji oddalającej zażalenie na decyzję MB‑23‑04 nie zakwestionowano tego, że wynik posiedzenia zarządu w dniu 22 listopada 2022 r. został ujawniony w hiszpańskiej prasie, zanim jeszcze poinformowano o nim skarżącego, ani tego, że było to sprzeczne z art. 15 regulaminu zarządu. Jednakże, nie poruszając kwestii, czy rzeczone ujawnienie stanowi naruszenie ochrony danych osobowych w rozumieniu art. 3 pkt 16 rozporządzenia 2018/1725, w decyzji tej stwierdzono, że ujawnianie tego typu informacji, w tym o przedłużeniach kadencji, takich jak przedmiotowa kadencja, jest utrwaloną praktyką zarządu, realizowaną przez samego skarżącego, i że nie można tu mówić o danych osobowych.
157 Tymczasem jak twierdzi skarżący, a EUIPO temu nie zaprzecza, przedmiotowego ujawnienia nie można porównywać do ujawnienia informacji o innych pracownikach lub urzędnikach EUIPO, o których powołaniu informowano publicznie – po tym, jak powołanie się uprawomocniło, i po poinformowaniu ich o tym powołaniu, ponieważ w niniejszym przypadku chodzi o decyzję zarządu, która była decyzją negatywną i którą ujawniono na zbyt wczesnym etapie, to jest przed ostateczną decyzją Rady w sprawie ewentualnego przedłużenia kadencji skarżącego, a nawet przed poinformowaniem go o niej oficjalnie. Wobec tego nie można uznać za niewłaściwe ze strony skarżącego, że doniósł prezesowi zarządu o tym ujawnieniu.
158 Co się tyczy czwartego z wyżej wymienionych incydentów (zob. pkt 18, 21 i 139 powyżej), należy przypomnieć, że po wskazaniu przez skarżącego podczas rozmowy telefonicznej z prezesem zarządu w dniu 22 lutego 2023 r., iż w swojej opinii nie znajduje się on w sytuacji konfliktu interesów, w nocie z dnia 1 marca 2023 r. skierowanej do członków zarządu (zob. pkt 21 powyżej) wyjaśnił on, że jeśli wspomniany zarząd podejmie decyzję o wykluczeniu go z podkomitetu przygotowawczego ds. wyboru przyszłego dyrektora wykonawczego, to zaakceptuje on tę decyzję. Skarżący w istocie nie złożył zażalenia na decyzję MB‑23‑03, którą wykluczono go ze wspomnianego podkomitetu.
159 W związku z tym jedyny zarzut stawiany skarżącemu opiera się na okoliczności, że jego opinia w kwestii istnienia konfliktu interesów odbiegała od opinii prezesa zarządu, co jednak nie może stanowić niewłaściwego zachowania z jego strony.
160 Co się tyczy piątego z wyżej wymienionych incydentów (zob. pkt 12 i 139 powyżej), skarżący wskazał, a EUIPO temu nie zaprzeczyło, że nieprzedłużenie umów z sześcioma ekspertami krajowymi oddelegowanymi do EUIPO nie było uzasadnione okolicznością, iż owi eksperci krajowi pochodzą z państw członkowskich, które nie poparły przedłużenia jego kadencji, lecz względami budżetowymi. W związku z tym nie ma jakiegokolwiek dowodu, że skarżący działał w sposób niewłaściwy w kontekście wspomnianego nieprzedłużenia umów.
161 Wobec tego żaden z pięciu incydentów wspomnianych w pkt 139 powyżej nie wskazuje na niewłaściwe zachowanie skarżącego, zatem nie mogą one stanowić szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 4 decyzji MB‑17‑01.
162 Co się tyczy incydentów przywołanych przez EUIPO w odpowiedzi na skargę (zob. pkt 142 i 143 powyżej), skarżący podnosi, że chodzi o nowe elementy, które nie widnieją w decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego.
163 W tym względzie należy przypomnieć, że zainteresowany powinien zostać poinformowany o uzasadnieniu w zasadzie w tym samym czasie, co o niekorzystnej dla niego decyzji. Tylko w wypadku zaistnienia szczególnych okoliczności można uwzględnić do celów oceny zgodności z prawem wspomnianej decyzji dodatkowe elementy, o których poinformowano w toku postępowania (zob. podobnie wyrok z dnia 11 czerwca 2020 r., Komisja/Di Bernardo, C‑114/19 P, EU:C:2020:457, pkt 51, 52 i przytoczone tam orzecznictwo).
164 EUIPO twierdzi, że incydenty przywołane w odpowiedzi na skargę pozwalają lepiej wyjaśnić elementy przedstawione w decyzji oddalającej zażalenie MB‑23‑04, nie wyjaśnia jednak, do których aspektów decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego elementy te się odnoszą.
165 W tym kontekście należy stwierdzić, że poza pięcioma konkretnymi incydentami wymienionymi w pkt 139 powyżej decyzja oddalająca zażalenie na decyzję MB‑23‑04 odwołuje się jedynie do niektórych działań i oświadczeń skarżącego, takich jak żądanie od personelu EUIPO, by ten traktował priorytetowo jego interesy osobiste, oraz wykorzystywanie rzeczonego personelu do uzyskiwania dla własnych korzyści dostępu do dokumentów i informacji (zob. pkt 147 powyżej).
166 Tymczasem, po pierwsze, owo ogólne odniesienie się do działań skarżącego jest niepełne i nie pozwoliło skarżącemu zrozumieć, że dotyczy ono zarzutu EUIPO, zgodnie z którym skarżący miał „otwarcie wyrazić swój brak wiary w wiarygodność i profesjonalizm personelu [wspomnianego] sekretariatu” (zob. pkt 143 powyżej), co jest równoznaczne z brakiem uzasadnienia w tym względzie (zob. podobnie wyrok z dnia 11 czerwca 2020 r., Komisja/Di Bernardo, C‑114/19 P, EU:C:2020:457, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo).
167 Po drugie, to samo dotyczy zarzutu, zgodnie z którym skarżący miał podjąć działania odwetowe wobec kierowniczki działu ds. stosunków instytucjonalnych (zob. pkt 143 powyżej).
168 Ponadto, co się tyczy rzeczonych działań odwetowych, skarżący wyjaśnił, a EUIPO temu nie zaprzeczyło, iż ze sprawozdań z oceny rzeczonej kierowniczki wynikało, że jej praca i postępowanie stwarzały problemy już w 2022 r., że odmówiono jej udziału w dorocznym spotkaniu INTA głównie w celu obniżenia kosztów i że tak czy inaczej EUIPO nie wzięło ostatecznie udziału we wspomnianym spotkaniu.
169 Po trzecie, co się tyczy incydentu dotyczącego zarzuconego skarżącemu żądania wobec personelu EUIPO przygotowania mu analizy dotyczącej ewentualnego zażalenia na decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji oraz na decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego, a także zbadania opodatkowania odszkodowań wypłacanych w następstwie ugody lub na podstawie wyroku (zob. pkt 143 powyżej), nie można wykluczyć, że odwołanie się w decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego do niektórych działań i oświadczeń, takich jak żądania wobec personelu EUIPO, odnosi się do tego incydentu.
170 Jednakże tylko w wyjątkowych przypadkach uzasadnienie zaskarżonej decyzji może zostać uzupełnione wyjaśnieniami przedstawionymi w toku postępowania (zob. podobnie wyrok z dnia 11 czerwca 2020 r., Komisja/Di Bernardo, C‑114/19 P, EU:C:2020:457, pkt 59). W tym względzie wystarczy stwierdzić, że żadna informacja w aktach sprawy nie pozwala stwierdzić, iż okoliczności sprawy były takie, że EUIPO nie było w stanie wskazać w sposób wystarczający, o jakie „żądania wobec personelu” chodzi w niniejszej sprawie.
171 Tak czy inaczej, należy stwierdzić, że EUIPO nie dostarczyło jakiegokolwiek dowodu na poparcie swoich zarzutów, podczas gdy na rozprawie skarżący wyraźnie zakwestionował rzeczone zarzuty i wyjaśnił, że skontaktował się w tym zakresie z zewnętrznym adwokatem.
172 Ponadto, nawet przy założeniu, że żądania skarżącego wobec personelu EUIPO uwzględniono w decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, należy wskazać, że decyzja ta nie zawiera jakiejkolwiek informacji pozwalającej stwierdzić, że zawieszenie przekazania skarżącemu uprawnień organu powołującego jest środkiem proporcjonalnym ze względu na ten tylko incydent, ponieważ wszystkie inne incydenty i zachowania zarzucane skarżącemu nie mogą, jak wynika z wyżej wymienionych rozważań, uzasadnić tego zawieszenia.
173 W świetle powyższych rozważań należy uwzględnić argument skarżącego dotyczący naruszenia art. 4 decyzji MB‑17‑01 i w konsekwencji stwierdzić nieważność decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, bez potrzeby orzekania w przedmiocie innych argumentów podniesionych przez skarżącego.
W przedmiocie żądań odszkodowawczych
174 Z tytułu szkody majątkowej skarżący wnosi do Sądu o zasądzenie od EUIPO i Rady solidarnie w sprawie T‑435/23 oraz od Rady w sprawie T‑224/24 odszkodowania w kwocie 364 728,64 EUR w każdej z tych spraw. W tym względzie skarżący podnosi zasadniczo, że decyzje przyjęte przez EUIPO i Radę, które doprowadziły do nieprzedłużenia jego kadencji na stanowisku dyrektora wykonawczego, są konstytutywne dla tej szkody.
175 Z tytułu krzywdy skarżący domaga się zasądzenia od EUIPO, w sprawie T‑435/23, i od Rady, w sprawie T‑224/24, kwoty 125 000 EUR, ponieważ decyzja MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji, decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego, decyzja MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego i decyzja o nieprzedłużeniu kadencji oraz ujawnienie niektórych informacji naruszyły jego reputację zawodową.
176 W tym względzie należy przypomnieć, że dopuszczalność skargi odszkodowawczej wniesionej do Sądu na podstawie art. 270 TFUE i art. 91 regulaminu pracowniczego jest uzależniona od prawidłowego przebiegu postępowania poprzedzającego wniesienie skargi i od przestrzegania przewidzianych w nim terminów (zob. postanowienie z dnia 7 lutego 2017 r., Stips/Komisja, T‑593/16, niepublikowane, EU:T:2017:71, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo).
177 Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi różni się w zależności od tego, czy szkoda, o której naprawienie wystąpiono, wynika z aktu niekorzystnego w rozumieniu art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, czy też z takiego postępowania administracji, które nie ma charakteru władczego (postanowienie z dnia 14 grudnia 2022 r., Baert/Komisja, T‑111/22, niepublikowane, EU:T:2022:823, pkt 66).
178 W pierwszym z wymienionych w pkt 177 powyżej przypadków zainteresowany powinien złożyć w wyznaczonym terminie zażalenie na przedmiotowy akt do organu powołującego. Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem żądania naprawienia szkody majątkowej lub zadośćuczynienia za krzywdę należy oddalić, gdy wykazują ścisły związek z żądaniami stwierdzenia nieważności, które same zostały odrzucone jako niedopuszczalne lub oddalone jako bezzasadne (zob. wyrok z dnia 24 listopada 2021 r., CX/Komisja, T‑743/16 RENV II, niepublikowany, EU:T:2021:824, pkt 417 i przytoczone tam orzecznictwo).
179 Natomiast w drugim z wymienionych w pkt 177 powyżej przypadków postępowanie administracyjne powinno rozpocząć się od złożenia wniosku w rozumieniu art. 90 ust. 1 regulaminu pracowniczego, mającego na celu uzyskanie odszkodowania, a następnie, w stosownym wypadku, zażalenia na decyzję oddalającą wniosek (zob. wyrok z dnia 24 marca 2021 r., BK/EASO, T‑277/19, niepublikowany, EU:T:2021:161, pkt 124 i przytoczone tam orzecznictwo).
180 To w świetle powyższych informacji należy ocenić żądania odszkodowawcze przedstawione przez skarżonego, w pierwszej kolejności w sprawie T‑435/23, a w drugiej kolejności w sprawie T‑224/24.
W przedmiocie żądań odszkodowawczych przedstawionych w sprawie T‑435/23
– Co się tyczy szkody majątkowej
181 Co się tyczy szkody majątkowej, należy wskazać, że żądanie odszkodowawcze jest ściśle związane z żądaniami stwierdzenia nieważności decyzji o nieprzedłużeniu kadencji i decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego, a także decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego, które to żądania są jednak niedopuszczalne (zob. pkt 74, 90 i 97 powyżej). W związku z tym wspomniane żądanie również jest niedopuszczalne.
– Co się tyczy krzywdy
182 Co się tyczy krzywdy, należy przypomnieć, że podstawą żądania odszkodowawczego jest, po pierwsze, niezgodność z prawem decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego oraz decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego i ujawnienie w prasie wyniku głosowania zarządu, a po drugie, niezgodność z prawem decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego oraz poinformowanie personelu EUIPO o treści tej decyzji i późniejsze jej ujawnienie w prasie.
183 W zakresie, w jakim podstawą żądania odszkodowawczego jest podnoszona niezgodność z prawem decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego i decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego, żądanie to należy odrzucić jako niedopuszczalne z powodów wymienionych w pkt 178 powyżej, gdyż żądania stwierdzenia nieważności rzeczonych decyzji również są niedopuszczalne (zob. pkt 90, 97 powyżej).
184 Ponadto w zakresie, w jakim podstawą żądania odszkodowawczego jest ujawnienie w prasie hiszpańskiej wyniku głosowania zarządu (zob. pkt 9 powyżej), podnoszoną krzywdę należy uznać za skutek innego działania EUIPO niż przyjęcie decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego oraz decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego.
185 Otóż w tym kontekście należy wskazać, że o ile skarżący w skierowanym do EUIPO zażaleniu z dnia 17 lutego 2023 r. na decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji oraz na decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego wyraźnie wniósł o zadośćuczynienie za krzywdę związaną z okolicznością ujawnienia w prasie hiszpańskiej wyniku głosowania zarządu, o tyle nie złożył on jednak, po oddaleniu tego wniosku w dniu 16 czerwca 2023 r., zażalenia na ową decyzję oddalającą zgodnie z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego (zob. podobnie wyrok z dnia 24 marca 2021 r., BK/EASO, T‑277/19, niepublikowany, EU:T:2021:161, pkt 125 i przytoczone tam orzecznictwo).
186 Zatem ponieważ skarżący nie zastosował się do dwóch etapów postępowania poprzedzającego wniesienie skargi wymienionych w pkt 179 powyżej, owo żądanie zadośćuczynienia za krzywdę należy odrzucić jako niedopuszczalne.
187 Poza tym w zakresie, w jakim podstawą żądania odszkodowawczego związanego z krzywdą jest podnoszona niezgodność z prawem decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego, żądanie to jest ściśle związane z żądaniem stwierdzenia nieważności owej decyzji, które jest dopuszczalne i uzasadnione (zob. pkt 137, 173 powyżej).
188 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, jeżeli podstawą żądań odszkodowawczych jest niezgodność z prawem aktu, którego nieważność stwierdzono, stwierdzenie nieważności przez Sąd może stanowić samo w sobie stosowne i co do zasady wystarczające zadośćuczynienie za wszelką krzywdę, jaką ów akt mógł wyrządzić, chyba że strona skarżąca wykaże, iż doznała krzywdy, która nie może być w całości naprawiona poprzez owo stwierdzenie nieważności (zob. podobnie postanowienie z dnia 3 września 2019 r., FV/Rada, C‑188/19 P, niepublikowane, EU:C:2019:690, pkt 26; wyrok z dnia 28 kwietnia 2021 r., Correia/EKES, T‑843/19, EU:T:2021:221, pkt 86).
189 Tymczasem należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek konkretnego argumentu wskazującego, że doznanej przez niego krzywdy nie można w całości naprawić poprzez stwierdzenie nieważności decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego.
190 Ponadto, co się tyczy podnoszonej krzywdy wynikającej z poinformowania personelu EUIPO o treści decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego i jej późniejszego ujawnienia w prasie, należy stwierdzić, że o ile skarżący w skierowanym do Rady zażaleniu z dnia 17 marca 2023 r. wyraźnie wniósł o zadośćuczynienie za krzywdę związaną z tymi okolicznościami, niemającymi bezpośredniego związku z wniesioną na tę decyzję skargą o stwierdzenie nieważności, o tyle nie złożył on jednak, po oddaleniu tego wniosku w dniu 17 lipca 2023 r., zażalenia na ową decyzję oddalającą zgodnie z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego (zob. podobnie wyrok z dnia 24 marca 2021 r., BK/EASO, T‑277/19, niepublikowany, EU:T:2021:161, pkt 125 i przytoczone tam orzecznictwo). Zatem ponieważ skarżący nie zastosował się do dwóch wymaganych etapów postępowania poprzedzającego wniesienie skargi wymienionych w pkt 179 powyżej, owo żądanie zadośćuczynienia za krzywdę należy odrzucić jako niedopuszczalne.
191 W świetle powyższego punktu należy odrzucić żądania odszkodowawcze w sprawie T‑435/23.
W przedmiocie żądań odszkodowawczych przedstawionych w sprawie T‑224/24
– Co się tyczy szkody majątkowej
192 Co się tyczy szkody majątkowej, należy przypomnieć, że żądanie odszkodowawcze jest ściśle związane z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o nieprzedłużeniu kadencji, które jest dopuszczalne i zasadne (zob. pkt 123 powyżej).
193 W tym kontekście skarżący podniósł, iż utracił możliwość przedłużenia swojej kadencji do momentu przejścia na emeryturę, co skutkuje konsekwencjami materialnymi.
194 W tym względzie z orzecznictwa wynika, że aby utrata szansy mogła zostać uwzględniona, musi być ona rzeczywista i ostateczna (zob. wyrok z dnia 14 grudnia 2022 r., SU/EIOPA, T‑296/21, EU:T:2022:808, pkt 83 i przytoczone tam orzecznictwo).
195 W celu ustalenia rzeczywistego charakteru utraty szansy należy zbadać, czy zostało wykazane w sposób wymagany prawem, że skarżącego pozbawiono nie tyle przedłużenia kadencji, czego nigdy nie będzie mógł udowodnić, ile poważnej szansy na przedłużenie kadencji, co skutkuje dla niego szkodą majątkową polegającą na utracie dochodów (zob. podobnie wyrok z dnia 14 grudnia 2022 r., SU/EIOPA, T‑296/21, EU:T:2022:808, pkt 86 i przytoczone tam orzecznictwo).
196 Istnienie takiej poważnej szansy nie zależy od stopnia prawdopodobieństwa, że szansa ta by się zrealizowała, przy czym ta ostatnia ewentualność, w razie uznania istnienia takiej szansy, jest później brana pod uwagę przy ustalaniu rozmiaru poniesionej szkody majątkowej i odszkodowania z tego tytułu (zob. podobnie wyrok z dnia 6 czerwca 2006 r., Girardot/Komisja, T‑10/02, EU:T:2006:148, pkt 119).
197 W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że utrata szansy przez skarżącego była rzeczywista, ponieważ wynik postępowania w sprawie przedłużenia jego kadencji mógł być, w przypadku braku naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, inny (zob. pkt 121 i 122 powyżej), tak więc wykazano w sposób wymagany prawem, iż skarżącego pozbawiono poważnej szansy na przedłużenie kadencji.
198 Poza tym należy stwierdzić, że utrata szansy przez skarżącego ma charakter ostateczny, ponieważ Rada powołała w dniu 19 lipca 2023 r. [poufne] na nowego dyrektora wykonawczego, tak więc stanowisko, na które kandydował skarżący, zostało obsadzone (zob. podobnie wyrok z dnia 6 czerwca 2006 r., Girardot/Komisja, T‑10/02, EU:T:2006:148, pkt 50).
199 Co się tyczy odszkodowania za utratę szansy, z orzecznictwa wynika, że w celu ustalenia kwoty odszkodowania, które należy wypłacić z tego tytułu, po zidentyfikowaniu rzeczywistego i ostatecznego charakteru utraty szansy przez urzędnika lub członka personelu należy ustalić datę, od której mógł on skorzystać z tej szansy, następnie skwantyfikować tę szansę i wreszcie określić, jakie były dla niego skutki finansowe owej utraty szansy (zob. wyrok z dnia 15 grudnia 2021 r., HB/EBI, T‑757/19, niepublikowany, EU:T:2021:890, pkt 114 i przytoczone tam orzecznictwo).
200 Ponadto, zgodnie z orzecznictwem, o ile to możliwe, szansa, której został pozbawiony urzędnik, powinna zostać określona w sposób obiektywny w postaci matematycznego współczynnika wynikającego ze szczegółowej analizy. Jednakże w przypadku gdy wspomnianej szansy nie można w taki sposób skwantyfikować, przyjmuje się, że poniesioną szkodę można oszacować ex æquo et bono (zob. wyrok z dnia 15 grudnia 2021 r., HB/EBI, T‑757/19, niepublikowany, EU:T:2021:890, pkt 115 i przytoczone tam orzecznictwo).
201 W niniejszej sprawie, nawet jeśli skarżący przedstawił szacunkową kwotę, która ma być podstawą do wyliczenia kwoty odszkodowania za utratę szansy, odpowiadającą wynagrodzeniu netto, które pobierałby w wypadku przedłużenia jego kadencji do momentu przejścia na emeryturę, pomniejszonemu o łączną kwotę świadczeń emerytalnych, które otrzymywałby w tym okresie, Sąd nie ma możliwości ustalenia matematycznego współczynnika odzwierciedlającego szansę skarżącego, ponieważ elementy analizy dostarczone przez strony w tym zakresie nie są wystarczająco szczegółowe, by pozwolić mu na określenie tego współczynnika (zob. podobnie wyroki: z dnia 24 października 2018 r., Fernández González/Komisja, T‑162/17 RENV, niepublikowany, EU:T:2018:711, pkt 120; z dnia 13 czerwca 2019 r., CC/Parlament, T‑248/17 RENV, niepublikowany, EU:T:2019:418, pkt 74).
202 Zatem korzystając z możliwości oszacowania przez Sąd poniesionej szkody ex æquo et bono, należy przyznać skarżącemu kwotę ryczałtową tytułem odszkodowania za utratę szansy, do której doszło z powodu niezgodnego z prawem zachowania Rady.
203 Tak więc w okolicznościach niniejszej sprawy wyrazem sprawiedliwej oceny całej szkody majątkowej poniesionej przez skarżącego będzie zasądzenie od Rady na jego rzecz, ex æquo et bono, kwoty ryczałtowej w wysokości 25 000 EUR. Kwotę tę powinno się, zgodnie z odpowiednimi żądaniami skarżącego, powiększyć o odsetki za zwłokę począwszy od dnia ogłoszenia niniejszego wyroku do dnia zapłaty całej należnej kwoty, w oparciu o stopę procentową stosowaną przez Europejski Bank Centralny (EBC) do jego podstawowych operacji refinansujących obowiązującą w pierwszym dniu miesiąca zapadalności zapłaty, powiększoną o trzy i pół punktu procentowego.
– Co się tyczy krzywdy
204 Co się tyczy krzywdy, należy stwierdzić, że podstawą żądań odszkodowawczych zmierzających do uzyskania zadośćuczynienia za krzywdę w wysokości 125 000 EURO są, po pierwsze, różne działania EUIPO, a mianowicie przyjęcie decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego oraz decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego, po drugie, naruszenie ochrony danych osobowych odkryte w dniu 17 lipca 2023 r., a po trzecie, wpływ nieprzedłużenia kadencji skarżącego na stanowisku dyrektora wykonawczego na jego reputację zawodową.
205 W tym względzie, po pierwsze, w zakresie, w jakim podstawę żądania odszkodowawczego stanowią decyzja MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego oraz decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego, żądania te należy odrzucić, ponieważ rzeczone decyzje zostały przyjęte nie przez Radę, lecz przez EUIPO.
206 Po drugie, ponieważ naruszenie ochrony danych osobowych jest skutkiem postępowania Rady niemającego charakteru władczego, należy stwierdzić, że o ile skarżący w skierowanym do Rady zażaleniu z dnia 30 sierpnia 2023 r. na decyzję o nieprzedłużeniu kadencji wyraźnie wniósł o zadośćuczynienie za krzywdę związaną z owymi okolicznościami, niemającymi bezpośredniego związku z żądaniami stwierdzenia nieważności przedstawionymi w odniesieniu do tego aktu, o tyle nie złożył on jednak, po oddaleniu tego wniosku w dniu 27 lutego 2024 r., zażalenia na ową decyzję oddalającą, zgodnie z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego (zob. podobnie wyrok z dnia 24 marca 2021 r., BK/EASO, T‑277/19, niepublikowany, EU:T:2021:161, pkt 125 i przytoczone tam orzecznictwo).
207 Zatem ponieważ skarżący nie zastosował się do dwóch wymaganych etapów postępowania poprzedzającego wniesienie skargi wymienionych w pkt 179 powyżej, należy odrzucić owo żądanie zadośćuczynienia za krzywdę jako niedopuszczalne.
208 Ponadto w zakresie, w jakim podstawą żądania odszkodowawczego jest niezgodność z prawem decyzji o nieprzedłużeniu kadencji, należy stwierdzić, że skarżący nie podnosi żadnego konkretnego argumentu wskazującego, że doznana przez niego krzywda nie zostanie w całości naprawiona poprzez stwierdzenie nieważności owej decyzji.
209 W świetle całości powyższych rozważań należy odrzucić wszystkie przedstawione żądania z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w sprawie T‑224/24.
210 W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić nieważność decyzji MB‑23‑04 w sprawie zawieszenia przekazania uprawnień organu powołującego w zakresie, w jakim zawiesza ona tymczasowo uprawnienia skarżącego jako organu powołującego, oraz decyzji o nieprzedłużeniu kadencji. Ponadto należy zasądzić od Rady na rzecz skarżącego kwotę 25 000 EUR, powiększoną o odsetki za zwłokę począwszy od dnia ogłoszenia niniejszego wyroku do dnia zapłaty całej należnej kwoty, w oparciu o stopę procentową stosowaną przez EBC do jego podstawowych operacji refinansujących obowiązującą w pierwszym dniu miesiąca zapadalności zapłaty, powiększoną o trzy i pół punktu procentowego. W pozostałym zakresie skargi zostają odrzucone.
W przedmiocie kosztów
211 Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Oprócz tego, zgodnie z art. 134 § 2 regulaminu postępowania, Sąd postanawia o podziale kosztów, jeżeli więcej niż jedna strona przegrała sprawę. Ponadto, zgodnie z art. 135 § 2 regulaminu postępowania, Sąd może obciążyć stronę, nawet jeśli ta wygrała sprawę, częścią lub całością kosztów postępowania, jeżeli jest to uzasadnione jej postępowaniem, również przed wniesieniem skargi, w szczególności jeżeli strona przeciwna poniosła koszty, które zdaniem Sądu wynikały z działania tej pierwszej strony niemającego uzasadnienia lub podjętego w złej wierze. Zgodnie z orzecznictwem Sąd może obciążyć stronę, nawet jeśli ta wygrała sprawę, częścią lub całością kosztów postępowania, gdy instytucja lub organ Unii przyczyniły się swoim zachowaniem do powstania sporu [zob. wyrok z dnia 8 lipca 2015 r., European Dynamics Luxembourg i in./Komisja, T‑536/11, EU:T:2015:476, pkt 391 (niepublikowany) i przytoczone tam orzecznictwo].
212 Prawdą jest, że w niniejszej sprawie skarżący przegrał w zakresie części swoich żądań, ponieważ zarówno żądania stwierdzenia nieważności decyzji MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia jego kadencji, decyzji MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczących postępowania rekrutacyjnego i decyzji o nieprzedłużeniu kadencji przedstawione w ramach sprawy T‑435/23, jak i żądania odszkodowawcze przedstawione w ramach tej samej sprawy oraz żądanie odszkodowawcze zmierzające do uzyskania zadośćuczynienia za krzywdę przedstawione w ramach sprawy T‑224/24 zostały odrzucone, tak więc EUIPO i Radę można uznać w tym względzie za strony wygrywające.
213 Niemniej jednak Sąd może obciążyć kosztami związanymi z postępowaniem instytucję będącą autorem decyzji, której nieważność nie została stwierdzona, a to ze względu na niewystarczający charakter tej decyzji, który mógł skłonić skarżącego do wniesienia skargi (zob. wyrok z dnia 22 kwietnia 2016 r., Włochy i Eurallumina/Komisja, T‑60/06 RENV II i T‑62/06 RENV II, EU:T:2016:233, pkt 245 i przytoczone tam orzecznictwo).
214 Otóż decyzja MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego oraz decyzje MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczące postępowania rekrutacyjnego wywołują błędne wrażenie, że zarząd wydał ostateczną decyzję o nieprzedłużeniu mandatu strony skarżącej (zob. pkt 83, 84 powyżej). Decyzję MB‑22‑19 o nieprzedkładaniu propozycji przedłużenia kadencji skarżącego zatytułowano bowiem „Decyzją o nieprzedkładaniu Radzie Unii Europejskiej propozycji przedłużenia kadencji [skarżącego]”, podczas gdy decyzjami MB‑22‑20 i MB‑22‑21 dotyczącymi postępowania rekrutacyjnego zarząd rozpoczął postępowanie rekrutacyjne następcy skarżącego. Owo błędne wrażenie mogło skłonić skarżącego do wniesienia skargi na rzeczone decyzje.
215 Podobnie, co się tyczy decyzji o nieprzedłużeniu kadencji, skarżący miał prawo żądać stwierdzenia nieważności rzeczonej decyzji zarówno w ramach skargi w sprawie T‑435/23, jak i w ramach skargi w sprawie T‑224/24.
216 Zważywszy na te okoliczności, Sąd uznaje, że wyrazem sprawiedliwej oceny okoliczności niniejszej sprawy jest obciążenie EUIPO jego własnymi kosztami i kosztami poniesionymi przez skarżącego w sprawie T‑435/23, a także obciążenie Rady jej własnymi kosztami w sprawach T‑435/23 i T‑224/24 oraz kosztami poniesionymi przez skarżącego w sprawie T‑224/24.
217 Ponadto, zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania, Republika Łotewska, Rzeczpospolita Polska, Republika Portugalska i Republika Słowacka, które przystąpiły do sprawy T‑435/23 w charakterze interwenientów, pokrywają własne koszty.
Z powyższych względów
SĄD (izba pośrednia)
orzeka, co następuje:
1) Sprawy T‑435/23 i T‑224/24 zostają połączone do celów wydania wyroku.
2) Stwierdza się nieważność decyzji MB‑23‑04 zarządu Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z dnia 6 marca 2023 r. w zakresie, w jakim zawiesza ona tymczasowo uprawnienia YL jako organu powołującego i organu upoważnionego do zawierania umów o pracę.
3) Stwierdza się nieważność decyzji Rady Unii Europejskiej o nieprzedłużeniu kadencji YL na stanowisku dyrektora wykonawczego EUIPO, odzwierciedlonej w piśmie przewodniczącego Rady do prezesa zarządu EUIPO z dnia 30 maja 2023 r.
4) Zasądza się od Rady na rzecz YL kwotę 25 000 EUR, powiększoną o odsetki za zwłokę począwszy od dnia ogłoszenia niniejszego wyroku do dnia zapłaty całej należnej kwoty, w oparciu o stopę procentową stosowaną przez Europejski Bank Centralny (EBC) do jego podstawowych operacji refinansujących obowiązującą w pierwszym dniu miesiąca zapadalności zapłaty, powiększoną o trzy i pół punktu procentowego.
5) W pozostałym zakresie skargi zostają odrzucone.
6) EUIPO pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez YL w sprawie T‑435/23.
7) Rada pokrywa własne koszty w sprawach T‑435/23 i T‑224/24 oraz koszty poniesione przez YL w sprawie T‑224/24.
8) Republika Łotewska, Rzeczpospolita Polska, Republika Portugalska oraz Republika Słowacka pokrywają własne koszty.
|
da Silva Passos
|
Svenningsen
|
Porchia
|
|
Nihoul
|
Verschuur
|
Cassagnabère
|
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 10 września 2025 r.
Podpisy
Top