2. Sprostowanie nie jest możliwe, jeżeli wnioskowano o nie po tym, jak organy celne:
[…]
c) zwolniły towary.
3. Na wniosek zgłaszającego, w terminie trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, można wyrazić zgodę na sprostowanie zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, co umożliwi zgłaszającemu spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną”.
20 Artykuł 211 unijnego kodeksu celnego brzmi następująco:
„1. Pozwolenie wydane przez organy celne jest wymagane w następujących przypadkach:
a) stosowania procedury uszlachetniania czynnego, uszlachetniania biernego, odprawy czasowej lub końcowego przeznaczenia,
[…]”.
21 Artykuł 259 unijnego kodeksu celnego przewiduje:
„1. Procedura uszlachetniania biernego pozwala na dokonanie czasowego wywozu towarów unijnych poza obszar celny Unii w celu poddania ich procesom przetwarzania. Produkty przetworzone powstałe z tych towarów mogą zostać dopuszczone do obrotu z całkowitym lub częściowym zwolnieniem z należności celnych przywozowych na wniosek posiadacza pozwolenia lub każdej innej osoby mającej siedzibę na obszarze celnym Unii, pod warunkiem że osoba ta uzyskała zgodę posiadacza pozwolenia i że spełnione są warunki tego pozwolenia.
[…]
3. Organy celne wyznaczają termin, w którym towary czasowo wywiezione muszą być powrotnie przywiezione na obszar celny Unii w postaci produktów przetworzonych oraz dopuszczone do obrotu, aby mogły skorzystać z całkowitego lub częściowego zwolnienia z należności celnych przywozowych. Organy te mogą w rozsądnym zakresie przedłużyć ten termin na uzasadniony wniosek posiadacza pozwolenia”.
Rozporządzenie delegowane
22 Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.U. 2015, L 343, s. 1; zwanego dalej „rozporządzeniem delegowanym”) stanowi:
„Wymiana i przechowywanie informacji wymaganych do sporządzenia wniosków i decyzji podlegają wspólnym wymogom dotyczącym danych określonym w załączniku A”.
23 Rozdział 1 tytułu I załącznika A do rozporządzenia delegowanego zawiera tabelę zatytułowaną „Tabela wymogów dotyczących danych”. W kolumnie 8b tej tabeli („Wniosek i pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego”) zamieszczono, przy elemencie danych („D”) 4/10, noszącym nagłówek „Urząd celny (urzędy celne) objęcia”, oznaczenie „A”, odpowiadające elementowi danych o charakterze obowiązkowym, to znaczy „dan[ych] wymagan[ych] przez każde państwo członkowskie”.
Rozporządzenie wykonawcze
24 Artykuł 261 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia nr 952/2013 (Dz.U. 2015, L 343, s. 558; zwanego dalej „rozporządzeniem wykonawczym”) przewiduje:
„1. Właściwy organ celny wydaje decyzję w sprawie wniosku bez konsultacji z pozostałymi zainteresowanymi organami celnymi, o których to konsultacjach mowa w art. 260 niniejszego rozporządzenia, w następujących przypadkach:
[…]
c) jedynym rodzajem działalności z udziałem różnych państw członkowskich jest operacja, w ramach której urząd celny objęcia nie jest tożsamy z urzędem celnym zamknięcia;
[…]”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
25 W dniu 1 grudnia 2014 r. główny urząd celny C udzielił A‑GmbH, skarżącej w postępowaniu głównym, pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego na potrzeby produkcji u spółki z siedzibą w Szwajcarii przetworzonego oleju z orzeszków ziemnych powstającego w wyniku procesów uszlachetniania (zwanego dalej „pozwoleniem na objęcie procedurą uszlachetniania biernego”).
26 W pozwoleniu na objęcie procedurą uszlachetniania biernego wyznaczono dwa niemieckie urzędy celne (urząd celny W i urząd celny Z) jako urzędy objęcia, upoważnione z tego tytułu do przyjmowania zgłoszeń o objęcie towarów wywożonych czasowo tą procedurą.
27 W okresie od czerwca 2015 r. do września 2017 r. skarżąca w postępowaniu głównym nabywała w Niderlandach surowy olej z orzeszków ziemnych w swobodnym obrocie. Owe towary unijne zostały zgłoszone w niderlandzkim urzędzie celnym do bezpośredniego wywozu do Szwajcarii ze wskazaniem kodu procedury celnej 1000 (wywóz ostateczny bez poprzedniej procedury). W następstwie procesów uszlachetniania w Szwajcarii skarżąca w postępowaniu głównym objęła przetworzony produkt procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu w Unii ze wskazaniem kodu procedury celnej 4000 (dopuszczenie do obrotu i wprowadzenie do obrotu krajowego bez poprzedniej procedury). W zakresie wartości celnej skarżąca w postępowaniu głównym wskazała koszt procesów uszlachetniania przeprowadzonych w Szwajcarii, a nie wartość przywożonego przetworzonego oleju z orzeszków ziemnych.
28 Główny urząd celny C – ze skutkiem od dnia 16 marca 2018 r. – zmienił pozwolenie na objęcie procedurą uszlachetniania biernego poprzez dodanie wspomnianego niderlandzkiego urzędu celnego jako urzędu objęcia towarów wywożonych czasowo procedurą uszlachetniania biernego.
29 Decyzją w sprawie określenia należności celnych przywozowych z dnia 25 lipca 2018 r. główny urząd celny C dokonał retrospektywnego pokrycia należności celnych, uzasadniając to tym, że skarżąca w postępowaniu głównym nie mogła skorzystać z procedury uszlachetniania biernego ze względu na to, że nie zgłosiła towarów unijnych ze wskazaniem kodu procedury celnej 2100 (czasowy wywóz w ramach procedury uszlachetniania biernego bez poprzedniej procedury) w jednym z niemieckich urzędów celnych wyznaczonych w pozwoleniu na objęcie procedurą uszlachetniania biernego.
30 Skarżąca w postępowaniu głównym wniosła odwołanie od tej decyzji w sprawie pokrycia należności celnych przez główny urząd celny C. Ponadto skutecznie wystąpiła ona do niderlandzkiego urzędu celnego o dokonanie zmiany zgłoszeń wywozowych dla surowego oleju z orzeszków ziemnych w taki sposób, by w zgłoszeniach tych zamieszczono kod procedury celnej uszlachetniania biernego (kod 2100 w polu 37) oraz odesłanie do pozwolenia na objęcie procedurą uszlachetniania biernego (w polu 44). Decyzją określającą z dnia 5 grudnia 2018 r. główny urząd celny C obniżył kwotę należności celnych podlegających retrospektywnemu pokryciu, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie.
31 Finanzgericht (sąd ds. finansowych, Niemcy), do którego skarżąca w postępowaniu głównym wniosła skargę, orzekł, że nie mogła ona przywozić przetworzonego oleju z orzeszków ziemnych z częściowym zwolnieniem z należności celnych przywozowych na podstawie art. 145 Wspólnotowego kodeksu celnego, gdyż nie skorzystała z pozwolenia na objęcie procedurą uszlachetniania biernego i nie objęła towarów wywożonych czasowo tą procedurą.
32 Po pierwsze, sąd ten uznał, że chociaż główny urząd celny C jest co do zasady związany decyzjami organów niderlandzkiej administracji celnej, to skarżąca w postępowaniu głównym nie posiadała pozwoleń niezbędnych do tego, by móc skorzystać z częściowego zwolnienia. Po drugie, stwierdził on, że nie było tak, iż brak tych pozwoleń nie miał rzeczywistego wpływu na prawidłowy przebieg procedury uszlachetniania biernego, w szczególności dlatego, że nie było możliwe zapewnienie identyfikacji odnośnych towarów. Ponadto Finanzgericht (sąd ds. finansowych) uznał, że skarżąca w postępowaniu głównym nie mogła również domagać się częściowego zwolnienia na podstawie art. 212a Wspólnotowego kodeksu celnego, który został zastąpiony przez art. 86 ust. 6 unijnego kodeksu celnego, gdyż dopuściła się ona rażącego niedbalstwa.
33 W skardze rewizyjnej wniesionej do Bundesfinanzhof (federalnego trybunału finansowego, Niemcy), który jest sądem odsyłającym, skarżąca w postępowaniu głównym utrzymuje w istocie, że okoliczność, iż zgłoszenia wywozowe złożono w urzędzie celnym, którego właściwość nie rozciąga się na Niemcy, nie miała wpływu na stosowanie procedury uszlachetniania biernego, tym bardziej że główny urząd celny C dysponował innymi środkami umożliwiającymi upewnienie się, że spełnione zostały warunki związane z identyfikacją odnośnych towarów.
34 W tym względzie sąd odsyłający skłania się ku uznaniu, że decyzje niderlandzkiego urzędu celnego dotyczące sprostowania zgłoszeń wywozowych były ważne na całym obszarze celnym Unii i że brak wzmianki o urzędzie niderlandzkim w pozwoleniu na objęcie procedurą uszlachetniania biernego dotyczył jedynie wymogu formalnego. Zaznacza on ponadto, że nic nie wskazuje na to, że skarżąca w postępowaniu głównym działała w złej wierze.
35 Sąd odsyłający wyraża jednak wątpliwości co do tego, czy skorzystanie z częściowego zwolnienia z należności celnych przywozowych przy dopuszczeniu do swobodnego obrotu przetworzonych produktów powstałych w wyniku procesów uszlachetniania biernego jest możliwe w sytuacji, gdy zgłoszenia celne dotyczące objęcia towarów wywożonych czasowo procedurą celną uszlachetniania biernego złożono w urzędzie celnym, którego nie wskazano w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego.
36 Wreszcie, sąd odsyłający zastanawia się nad tym, czy w okolicznościach takich jak te w sprawie w postępowaniu głównym możliwe jest zastosowanie przepisów art. 150 ust. 2 Wspólnotowego kodeksu celnego, odnoszących się do uchybień, które nie miały wpływu na prawidłowy przebieg procedury uszlachetniania biernego, lub, per analogiam, przepisów art. 86 ust. 6 unijnego kodeksu celnego, które pozwalają zastosować mechanizm konwalidacji w odniesieniu do powstania długu celnego w przypadku nieprawidłowości.
37 W tych okolicznościach Bundesfinanzhof (federalny trybunał finansowy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy częściowemu zwolnieniu z należności celnych przywozowych po przeprowadzeniu procedury uszlachetniania biernego zgodnie z art. 145 ust. 1 [Wspólnotowego] kodeksu celnego lub art. 259 ust. 1 unijnego kodeksu celnego stoi na przeszkodzie sytuacja, w której zgłoszenie celne dotyczące towarów wywożonych czasowo zostało przyjęte przez urząd celny, który nie jest wymieniony w pozwoleniu na uszlachetnianie bierne jako urząd celny objęcia zgodnie z art. 85 w związku z art. 84 ust. 1 lit. b) tiret piąte [Wspólnotowego] kodeksu celnego lub art. 211 ust. 1 lit. a) unijnego kodeksu celnego?
2) Czy art. 150 ust. 2 [Wspólnotowego] kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że przepis ten odnosi się wyłącznie do obowiązków istniejących po objęciu towarów wywożonych czasowo procedurą celną uszlachetniania biernego, czy też art. 150 ust. 2 [tego kodeksu] dotyczy już obowiązków w związku z dokonaniem zgłoszenia celnego w celu objęcia uszlachetnianiem biernym towarów wywożonych czasowo?
3) Czy art. 86 ust. 6 unijnego kodeksu celnego należy stosować odpowiednio, jeżeli dług celny, o którym mowa w art. 77 ust. 1 lit. a) unijnego kodeksu celnego, powstał w wyniku dopuszczenia lub wprowadzenia produktów przetworzonych do swobodnego obrotu?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
38 Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy w sytuacji gdy osoba, której dane państwo członkowskie wydało pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, obejmuje towary unijne, które mają zostać przetworzone w państwie trzecim, procedurą wywozu w urzędzie celnym, który znajduje się w innym państwie członkowskim, które nie wyraziło uprzedniej zgody na to pozwolenie, i którego to urzędu nie wskazano w tym pozwoleniu jako urzędu objęcia, art. 85 Wspólnotowego kodeksu celnego w związku z art. 84 ust. 1 lit. b) tiret piąte tego kodeksu, a także art. 211 ust. 1 lit. a) unijnego kodeksu celnego stoją na przeszkodzie przewidzianemu w art. 145 ust. 1 Wspólnotowego kodeksu celnego i w art. 259 ust. 1 unijnego kodeksu celnego częściowemu zwolnieniu z należności celnych przywozowych z tytułu uszlachetniania biernego.
39 W tym względzie należy na wstępie przypomnieć, że procedura uszlachetniania biernego pozwala na dokonanie czasowego wywozu towarów poza obszar celny Unii w celu poddania ich procesom uszlachetniania oraz dopuszczenia produktów powstałych w wyniku tych procesów, zwanych „produktami kompensacyjnymi”, do swobodnego obrotu z całkowitym lub częściowym zwolnieniem z należności celnych przywozowych.
40 Pytanie pierwsze dotyczy zarówno przepisów Wspólnotowego kodeksu celnego, znajdującego zastosowanie do okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym w odniesieniu do okresu od 29 czerwca 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r., jak i przepisów unijnego kodeksu celnego, znajdującego zastosowanie do tych okoliczności faktycznych w odniesieniu do okresu od 1 maja 2016 r. do 11 września 2017 r. Tę część wspomnianego pytania, która dotyczy Wspólnotowego kodeksu celnego, należy zbadać oddzielnie od tej jego części, która dotyczy unijnego kodeksu celnego.
W przedmiocie pytania pierwszego w zakresie, w jakim dotyczy ono Wspólnotowego kodeksu celnego
41 Artykuł 85 Wspólnotowego kodeksu celnego stanowi, że korzystanie z każdej gospodarczej procedury celnej uzależnione jest od wydania przez organy celne pozwolenia.
42 Dokładniej rzecz ujmując, z brzmienia art. 85 Wspólnotowego kodeksu celnego w związku z art. 84 ust. 1 lit. b) tiret piąte tego kodeksu wynika, że korzystanie z procedury uszlachetniania biernego wymaga uprzedniego wydania pozwolenia. Uzasadnieniem obowiązku uprzedniego wystąpienia o takie pozwolenie jest w szczególności niezbędność zweryfikowania w ramach szczególnego dozoru, czy produkty kompensacyjne powstały w wyniku przetwarzania towarów wywożonych czasowo.
43 Co więcej, art. 148 lit. b) Wspólnotowego kodeksu celnego przewiduje, że pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego jest co do zasady udzielane jedynie wtedy, gdy możliwe będzie ustalenie, że produkty kompensacyjne powstały w wyniku użycia towarów wywożonych czasowo.
44 Wreszcie, z art. 496 lit. f) rozporządzenia ustanawiającego przepisy wykonawcze wynika, że urząd celny lub urzędy celne wskazane w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego są tymi, które są upoważnione do przyjęcia zgłoszeń o objęcie towarów procedurą uszlachetniania biernego.
45 W istocie należy przypomnieć, że uprzednie określenie urzędów celnych, w których towary wywożone czasowo mogą zostać objęte procedurą uszlachetniania biernego – zwłaszcza w sytuacji takiej jak ta rozpatrywana w postępowaniu głównym, w której urząd celny odpowiedzialny za wywóz znajduje się w innym państwie członkowskim niż wskazany urząd zamknięcia – gwarantuje, że warunki pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego zostaną zweryfikowane i że w razie potrzeby odpowiednie środki służące zapewnieniu identyfikacji towarów zostaną podjęte w chwili przywozu, po przeprowadzeniu procesów uszlachetniania. Wyznaczenie urzędu celnego objęcia pełni zatem funkcję kontrolną, ważną dla prawidłowego przebiegu czynności proceduralnych związanych z uszlachetnianiem biernym.
46 Należy w tym względzie zauważyć, że procedura uszlachetniania biernego, która jest procedurą prowadzącą do całkowitego lub częściowego zwolnienia z należności celnych, jest środkiem szczególnym mającym na celu ułatwienie przebiegu niektórych rodzajów działalności gospodarczej. Ponieważ z procedurą tą wiążą się oczywiste zagrożenia dla prawidłowości stosowania regulacji celnej i poboru należności celnych, podmioty korzystające z niej obowiązane są do ścisłego przestrzegania wynikających z niej obowiązków. Podobnie, należy dokonywać ścisłej wykładni skutków nieprzestrzegania przez te podmioty ciążących na nich obowiązków (zob. analogicznie wyrok z dnia 14 stycznia 2010 r., Terex Equipment i in., C‑430/08 i C‑431/08, EU:C:2010:15, pkt 42).
47 Ponadto, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 29 i 30 opinii, z przepisów dotyczących pojedynczego pozwolenia, w szczególności z art. 500 i 501 rozporządzenia ustanawiającego przepisy wykonawcze, obowiązujących w dniu wydania pozwolenia na objęcie procedurą uszlachetniania biernego w sprawie w postępowaniu głównym, wynika, że organy celne państwa członkowskiego, do których wpłynął wniosek o udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, są obowiązane do przekazania projektu pozwolenia organom celnym innego państwa członkowskiego, którego stosowanie procedury uszlachetniania biernego dotyczy. Uprzednią zgodę tych ostatnich organów celnych na ten projekt pozwolenia uzyskuje się w ramach procedury uzgodnienia przewidzianej w art. 500 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia. Otóż udzielenie pojedynczego pozwolenia jest, z zastrzeżeniem ogólnego uzgodnienia między zainteresowanymi organami celnymi w rozumieniu art. 501 rozporządzenia ustanawiającego przepisy wykonawcze, uzależnione od tej uprzedniej zgody. W konsekwencji w braku takiej zgody pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego udzielone przez dane państwo członkowskie nie jest równoważne pojedynczemu pozwoleniu i w związku z tym nie ma zastosowania na terytorium innych państw członkowskich.
48 Wspólnotowy kodeks celny stoi zatem na przeszkodzie stosowaniu procedury uszlachetniania biernego w sytuacji, gdy osoba, której dane państwo członkowskie wydało pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, obejmuje towary unijne, które mają zostać przetworzone w państwie trzecim, procedurą wywozu w urzędzie celnym, którego nie wskazano w tym pozwoleniu jako urzędu objęcia i który znajduje się w innym państwie członkowskim, które nie udzieliło uprzedniej zgody na to pozwolenie.
49 Co się tyczy możliwości sprostowania zgłoszeń wywozowych a posteriori w celu objęcia towarów procedurą uszlachetniania biernego z mocą wsteczną, należy zauważyć, że – w sprawie w postępowaniu głównym – główny urząd celny C wyznaczył niderlandzki urząd celny jako urząd objęcia właściwy do objęcia towarów procedurą uszlachetniania biernego ze skutkiem od dnia 16 marca 2018 r. Następnie, na wniosek skarżącej w postępowaniu głównym, niderlandzki urząd celny sprostował zgłoszenia wywozowe dla surowego oleju z orzeszków ziemnych w taki sposób, że w zgłoszeniach tych zamieszczono kod procedury celnej uszlachetniania biernego (kod 2100 w polu 37) oraz odesłanie do pozwolenia na objęcie procedurą uszlachetniania biernego (w polu 44).
50 Jednakże w sytuacji takiej jak ta rozpatrywana w postępowaniu głównym sprostowanie zgłoszeń wywozowych przez organy celne danego państwa członkowskiego w celu uwzględnienia z mocą wsteczną pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego wystawionego przez organy innego państwa członkowskiego nie może zastąpić uprzedniej zgody w rozumieniu art. 500 rozporządzenia ustanawiającego przepisy wykonawcze.
51 Co więcej, takie sprostowanie zgłoszeń wywozowych a posteriori nie może opierać się na art. 78 ust. 3 Wspólnotowego kodeksu celnego.
52 Prawdą jest, że Trybunał orzekł już w tym względzie, iż w niektórych przypadkach należy zezwolić na sprostowanie zgłoszeń wywozowych a posteriori w ramach czynności regulowanych procedurą celną. W szczególności art. 78 ust. 3 Wspólnotowego kodeksu celnego pozwala na rewizję zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, jeżeli przepisy regulujące daną procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane. Warunkiem, od spełnienia którego taka rewizja jest uzależniona, jest jednak przestrzeganie przepisów regulujących objęcie towarów tą procedurą. W związku z tym nie może dojść do sytuacji, w której cele procedury – w rozpatrywanym przypadku procedury uszlachetniania biernego – zostałyby zagrożone (zob. podobnie wyrok z dnia 14 stycznia 2010 r., Terex Equipment i in., C‑430/08 i C‑431/08, EU:C:2010:15, pkt 65).
53 Tymczasem zgodnie z informacjami przekazanymi przez sąd odsyłający warunki wymagane do objęcia procedurą uszlachetniania biernego nie zostały w sprawie w postępowaniu głównym spełnione. Podobnie, we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie ma żadnej wzmianki, która świadczyłaby o tym, że skarżąca w postępowaniu głównym zamierzała skorzystać z możliwości objęcia odnośnych produktów tą procedurą przy składaniu zgłoszeń wywozowych dla odnośnych towarów lub ich powrotnym przywozie. W tym kontekście w chwili objęcia towarów wspomnianą procedurą ani w chwili powrotnego przywozu produktów kompensacyjnych nie można więc było przeprowadzić kontroli. W tych okolicznościach – chyba że po zwolnieniu towarów można przeprowadzić niezbędne weryfikacje – cele procedury uszlachetniania biernego, ze względu na samą niemożność przeprowadzenia tych kontroli, zostały zagrożone w rozumieniu orzecznictwa przywołanego w pkt 52 powyżej.
W przedmiocie pytania pierwszego w zakresie, w jakim dotyczy ono unijnego kodeksu celnego
54 Artykuł 211 ust. 1 lit. a) unijnego kodeksu celnego przewiduje, że pozwolenie wydane przez organy celne jest wymagane w przypadku stosowania procedury uszlachetniania czynnego, uszlachetniania biernego, odprawy czasowej lub końcowego przeznaczenia. Treść tego przepisu jest podobna do treści art. 85 Wspólnotowego kodeksu celnego w tym, że możliwość objęcia towarów wywożonych czasowo procedurą uszlachetniania biernego wymaga wcześniejszego uzyskania pozwolenia.
55 Natomiast, jak zauważył sąd odsyłający w pkt 48 wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, przepisy nowej regulacji nie wymagają już, w okolicznościach takich jak te w sprawie w postępowaniu głównym, pojedynczego pozwolenia wydanego za uprzednią zgodą właściwych organów celnych państw członkowskich, których wniosek o udzielenie pozwolenia dotyczy. Artykuł 261 ust. 1 lit. c) rozporządzenia wykonawczego stanowi bowiem, że przeprowadzenie przewidzianej w art. 260 tego rozporządzenia procedury konsultacji w celu uzyskania uprzedniej zgody państw członkowskich, których wniosek o udzielenie pozwolenia dotyczy, nie jest wymagane, gdy wniosek o udzielenie pozwolenia obejmujący udział różnych państw członkowskich wiąże się z operacją, w ramach której urząd objęcia nie jest tożsamy z urzędem zamknięcia.
56 Niemniej jednak należy przypomnieć, że – zgodnie z tabelą zawartą w rozdziale 1 tytułu I załącznika A do rozporządzenia delegowanego – w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego przewidzianym w art. 211 ust. 1 lit. a) unijnego kodeksu celnego należy wskazać urząd lub urzędy objęcia. Jak stwierdziła rzeczniczka generalna w pkt 54 i 55 opinii, objęcie towarów wywożonych czasowo stosowną procedurą w urzędzie objęcia wskazanym w tym pozwoleniu lub w jednym ze wskazanych tam urzędów objęcia stanowi obowiązek, którego przy stosowaniu procedury uszlachetniania biernego należy przestrzegać.
57 Tymczasem z informacji przekazanych przez sąd odsyłający wynika, że towary, których dotyczy postępowanie główne, zostały przedstawione na potrzeby ich wywozu w urzędzie celnym, którego w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego nie wskazano.
58 W tym względzie, jak już zauważono w pkt 45 powyżej, uprzednie określenie urzędu (urzędów) objęcia właściwego (właściwych) dla czasowego wywozu w ramach procedury uszlachetniania biernego jest konieczne, aby można było zweryfikować prawidłowość dokonywanych w związku z tym uszlachetnianiem biernym czynności proceduralnych.
59 Co się tyczy możliwości w zakresie sprostowania zgłoszenia celnego, należy zauważyć, że wraz z wprowadzeniem art. 173 unijnego kodeksu celnego uległy ona zredukowaniu. Ustęp 3 tego artykułu przewiduje możliwość zezwolenia przez organy celne na sprostowanie zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów na wniosek zgłaszającego i w terminie trzech lat od przyjęcia tego zgłoszenia, aby umożliwić zgłaszającemu wypełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną. Trybunał orzekł w tym względzie, że o ile możliwość ta łagodzi zasadę nieodwołalności zgłoszenia celnego, o tyle stanowi ona wyjątek od tej zasady, który należy interpretować ściśle (zob. podobnie wyrok z dnia 8 czerwca 2023 r., Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, pkt 43).
60 Wreszcie, co się tyczy okoliczności, że na podstawie art. 26 unijnego kodeksu celnego decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego są ważne na całym obszarze celnym Unii, należy zauważyć, podobnie jak uczyniła to rzeczniczka generalna w pkt 32 opinii, że pozwolenie na objęcie procedurą uszlachetniania biernego rozpatrywane w sprawie w postępowaniu głównym nie stanowi pojedynczego pozwolenia. Otóż w braku uprzedniej zgody właściwych organów niderlandzkich pozwolenie to nie miało zastosowania na terytorium państw członkowskich innych niż to, które go udzieliło. W tych okolicznościach możliwość dokonania przez urząd celny, który znajduje się w danym państwie członkowskim, zmiany zgłoszenia celnego, która pociągałaby za sobą zmianę pozwolenia udzielonego przez organy celne innego państwa członkowskiego – poprzez dodanie urzędu celnego objęcia, którego w pozwoleniu nie przewidziano – koliduje z brzmieniem art. 26 unijnego kodeksu celnego. Przepis ten wyklucza bowiem, aby pozwolenie wydane przez właściwe organy celne danego państwa członkowskiego, którego skutki są ograniczone do terytorium wspomnianego państwa członkowskiego, było ważne na całym obszarze celnym Unii.
61 Prawdą jest, że – ze skutkiem od dnia 16 marca 2018 r. – niemieckie organy celne zmieniły pozwolenie na objęcie procedurą uszlachetniania biernego poprzez dodanie niderlandzkiego urzędu celnego jako urzędu celnego właściwego na potrzeby objęcia towarów sprzedawanych przez skarżącą w postępowaniu głównym tą procedurą. Zgodnie z informacjami, którymi dysponuje Sąd, celem tej zmiany było upoważnienie tego urzędu celnego do przyjmowania zgłoszeń o objęcie towarów procedurą uszlachetniania biernego w przyszłości, a więc od dnia 16 marca 2018 r. Nie może ona zatem pozwalać na modyfikację a posteriori zgłoszeń wywozowych dla towarów, które sporządzono przed tą datą, w celu objęcia ich procedurą uszlachetniania biernego.
62 W tych okolicznościach odpowiedź na pytanie pierwsze powinna brzmieć następująco:
– art. 85 Wspólnotowego kodeksu celnego w związku z art. 84 ust. 1 lit. b) tiret piąte tego kodeksu należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy osoba, której dane państwo członkowskie wydało pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, obejmuje towary unijne, które mają zostać przetworzone w państwie trzecim, procedurą wywozu w urzędzie celnym, który znajduje się w innym państwie członkowskim, które nie wyraziło uprzedniej zgody na to pozwolenie, i którego to urzędu nie wskazano w tym pozwoleniu jako urzędu objęcia, przepis ten stoi na przeszkodzie przewidzianemu w art. 145 ust. 1 wspomnianego kodeksu częściowemu zwolnieniu z należności celnych przywozowych z tytułu uszlachetniania biernego;
– art. 211 ust. 1 lit. a) unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy towary unijne, które mają zostać przetworzone w państwie trzecim, zostają objęte procedurą wywozu w urzędzie celnym, którego nie wskazano w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego jako urzędu objęcia, przepis ten stoi na przeszkodzie przewidzianemu w art. 259 ust. 1 unijnego kodeksu celnego częściowemu zwolnieniu z należności celnych przywozowych z tytułu uszlachetniania biernego.
W przedmiocie pytania drugiego
63 Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 150 ust. 2 Wspólnotowego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie wyłącznie po objęciu towarów wywożonych czasowo procedurą uszlachetniania biernego, czy również w chwili składania zgłoszenia o objęcie towarów wywożonych czasowo tą procedurą, to znaczy przed ich objęciem ową procedurą.
64 Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie drugie. Z tej pierwszej wynika bowiem, że w sytuacji charakteryzującej się obejmowaniem, do dnia 30 kwietnia 2016 r., towarów unijnych procedurą wywozu do państwa trzeciego, aby poddawano je tam uszlachetnianiu, w urzędzie objęcia, który znajduje się w państwie członkowskim, którego organ celny nie udzielił uprzedniej zgody na potrzeby wydania pojedynczego pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, art. 85 Wspólnotowego kodeksu celnego w związku z art. 84 ust. 1 lit. b) tiret piąte tego kodeksu należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przewidzianemu w art. 145 ust. 1 wspomnianego kodeksu częściowemu zwolnieniu z należności celnych przywozowych z tytułu uszlachetniania biernego.
65 W konsekwencji, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 38 i 39 opinii, art. 150 ust. 2 Wspólnotowego kodeksu celnego, który dotyczy wyłącznie warunków i obowiązków związanych z procedurą uszlachetniania biernego, nie znajduje zastosowania do uchybienia takiego jak to rozpatrywane w postępowaniu głównym, polegającego na objęciu towarów procedurą wywozu w urzędzie celnym, który znajduje się na terytorium państwa członkowskiego, na którym pozwolenie na korzystanie z tej procedury uszlachetniania biernego nie miało zastosowania.
W przedmiocie pytania trzeciego
66 Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 86 ust. 6 unijnego kodeksu celnego ma zastosowanie per analogiam, gdy dług celny powstał zgodnie z art. 77 ust. 1 lit. a) tego kodeksu w wyniku dopuszczenia przetworzonych produktów do swobodnego obrotu.
67 Artykuł 86 ust. 6 unijnego kodeksu celnego umożliwia, pod pewnymi warunkami, konwalidowanie uchybienia, do którego doszło w ramach przywozu lub wywozu towarów. Tymczasem w sprawie w postępowaniu głównym, jak wskazuje sąd odsyłający, przywóz odnośnych towarów był prawidłowy, w związku z czym odpowiedni dług celny powstał w wyniku objęcia ich procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na podstawie art. 77 ust. 1 lit. a) unijnego kodeksu celnego, którego to przypadku art. 86 ust. 6 tego kodeksu nie obejmuje.
68 W tym względzie należy stwierdzić, że brzmienie art. 86 ust. 6 unijnego kodeksu celnego nijak nie wskazuje na to, by przepis ten mógł mieć zastosowanie per analogiam do sytuacji takiej jak ta, o której mowa w art. 77 ust. 1 lit. a) tego kodeksu. Artykuł 86 ust. 6 unijnego kodeksu celnego wprost odnosi się bowiem do art. 79 i 82 tego kodeksu, które dotyczą sytuacji innych niż dopuszczenie do swobodnego obrotu, o którym mowa w art. 77 ust. 1 lit. a) wspomnianego kodeksu. Otóż służy on konwalidowaniu uchybienia warunkom określonym na przykład w odniesieniu do objęcia towarów szczególną procedurą celną. W takim przypadku pozostałe warunki objęcia towarów taką procedurą, takie jak złożenie zgłoszenia w urzędzie celnym wyznaczonym w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, muszą być już spełnione.
69 Odpowiedź na pytanie trzecie powinna więc brzmieć następująco: art. 86 ust. 6 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że nie ma on zastosowania per analogiam, gdy dług celny powstał zgodnie z art. 77 ust. 1 lit. a) tego kodeksu w wyniku dopuszczenia przetworzonych produktów do swobodnego obrotu.
W przedmiocie kosztów
70 Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Sądowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów
SĄD (izba prejudycjalna)
orzeka, co następuje:
1) Artykuł 85 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny w związku z art. 84 ust. 1 lit. b) tiret piąte tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy osoba, której dane państwo członkowskie wydało pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, obejmuje towary unijne, które mają zostać przetworzone w państwie trzecim, procedurą wywozu w urzędzie celnym, który znajduje się w innym państwie członkowskim, które nie wyraziło uprzedniej zgody na to pozwolenie, i którego to urzędu nie wskazano w tym pozwoleniu jako urzędu objęcia, przepis ten stoi na przeszkodzie przewidzianemu w art. 145 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia częściowemu zwolnieniu z należności celnych przywozowych z tytułu uszlachetniania biernego.
Artykuł 211 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy towary unijne, które mają zostać przetworzone w państwie trzecim, zostają objęte procedurą wywozu w urzędzie celnym, którego nie wskazano w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego jako urzędu objęcia, przepis ten stoi na przeszkodzie przewidzianemu w art. 259 ust. 1 tego rozporządzenia częściowemu zwolnieniu z należności celnych przywozowych z tytułu uszlachetniania biernego.
2) Artykuł 86 ust. 6 rozporządzenia nr 952/2013 należy interpretować w ten sposób, że nie ma on zastosowania per analogiam, gdy dług celny powstał zgodnie z art. 77 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia w wyniku dopuszczenia przetworzonych produktów do swobodnego obrotu.
|
Papasavvas
|
Pynnä
|
Laitenberger
|
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 15 kwietnia 2026 r.
Podpisy
Top