Wyrok TSUE w Luksemburg z dnia 10 września 2025, sygn. Sprawa T-83/23

66      W tym względzie A wskazał komitetowi, że „[j]eżeli poseł był obecny, pracował od około dziewiątej rano do czwartej lub piątej wieczorem, chyba że musiał zostać na posiedzeniach”, że „składająca skargę przychodziła do pracy około godziny 9.30 lub 10.00, ale zostawała [w biurze] dłużej niż on” i że „było inaczej w okresie pracy zdalnej”. Zeznanie A nie podważa jednak stwierdzenia i wniosku zawartego w pkt 6.2.1 sprawozdania komitetu, przypomnianych w pkt 35 powyżej. Punkt ten wskazuje, po pierwsze, na dowody ustne świadczące o długich godzinach pracy składającej skargę. Tymczasem A wskazuje, że chociaż składająca skargę przychodziła do pracy w godz. 9.30–10.00, to wychodziła po skarżącym. Takie oświadczenie może zatem oznaczać pozostawanie po godzinach pracy, a w każdym razie nie wyklucza takiej ewentualności. Po drugie, w punkcie tym podkreślono, że skarżący oczekiwał od składającej skargę stałej dyspozycyjności telefonicznej. Tymczasem zeznanie A nie zawiera żadnego dowodu potwierdzającego lub podważającego tę okoliczność. Jak wynika z pkt 43 i 63 powyżej, ta ostatnia okoliczność, która nie została wykazana dowodami pisemnymi, nie została jednak uznana za wystarczająco udowodnioną i składającą się na nękanie psychiczne.

67      Następnie A twierdził przed komitetem, że „pracował już z posłem w innym kontekście i zawsze uważał jego zachowanie za przykładne”. Zeznanie A nie podważa jednak stwierdzenia zawartego w pkt 6.2.11 sprawozdania komitetu, przypomnianego w pkt 40 powyżej. Punkt ten wymienia dowody ustne potwierdzające niewłaściwe zachowanie skarżącego. Tymczasem w swoich oświadczeniach A odnosi się do okresu i ram, które nie charakteryzują ani okresu zarzucanego nękania psychicznego, ani indywidualnej sytuacji składającej skargę. Oświadczenie to nie jest zatem sprzeczne z informacjami przedstawionymi w sprawozdaniu komitetu. W każdym razie twierdzenie dotyczące złego humoru skarżącego, jego niewłaściwego zachowania i przyczyniania się do konfliktów w biurze nie jest poparte dowodami pisemnymi. Jak wynika z pkt 43 i 63 powyżej, nie zostało ono zatem uwzględnione jako okoliczność wystarczająco dowiedziona na potrzeby badania zarzucanego nękania psychicznego.

68      Ponadto A oświadczył komitetowi, że „[był] zdumiony, gdy dowiedział się, że [składająca skargę] się skarżyła”, że „nie sprzeczali się, lecz byli zdystansowani i zachowywali się wobec siebie profesjonalnie”, oraz że „nie miał ani sprzeczki, ani konfliktu, ani nie spotkał się z poniżającym zachowaniem w biurze”. Zeznanie A nie przeczy jednak stwierdzeniu i wnioskowi zawartym w pkt 6.2.8 sprawozdania komitetu, przypomnianym w pkt 39 powyżej. W punkcie tym wspomniano o istnieniu dowodów, w szczególności ustnych, potwierdzających poniżające traktowanie, któremu poddawana była składająca skargę. Tymczasem A podnosi jedynie, że nie uczestniczył w konflikcie między skarżącym a składającą skargę i sam nie znalazł się ze skarżącym w sytuacji konfliktowej lub poniżającej. Zeznanie to nie wyklucza zatem istnienia nagannego zachowania skarżącego wobec składającej skargę, które zostało zresztą potwierdzone dowodami pisemnymi.

69      Ponadto A wskazał komitetowi, że „on sam i składająca skargę wykorzystali urlop w sierpniu”, że „chciał skorzystać z kilku dodatkowych dni po Wielkanocy i nie spotkał się z odmową”, że „składająca skargę skorzystała również z kilku dni na badanie dentystyczne [i że on] nigdy nie skorzystał ze zwolnienia z powodów medycznych, ale udał się na badanie lekarskie i [to] nie stanowiło żadnego problemu”. Zeznanie A nie przeczy jednak stwierdzeniu i wnioskowi zawartym w pkt 6.2.1 sprawozdania komitetu, przypomnianym w pkt 35 powyżej. W szczególności przedstawiono w nim dowody ustne potwierdzające brak poszanowania życia prywatnego składającej skargę. Tymczasem oświadczenia A dotyczą jedynie bardzo sporadycznych okoliczności, których nie można uogólniać. Dowody potwierdzające nierespektowanie przez skarżącego zwolnienia chorobowego składającej skargę zostały ponadto przedstawione na piśmie. Zarzuty dotyczące nierespektowania życia prywatnego i urlopu składającej skargę zostały zatem wykazane za pomocą dowodów pisemnych i ustnych, którym zeznanie A nie jest w stanie zaprzeczyć.

70      A podkreślił również przed komitetem, że „słyszał jedynie o »[poufne]«, która była stażystką w trakcie poprzedniej kadencji, ale [że] to nie poseł tak mówił”. Zeznanie A nie przeczy jednak stwierdzeniu i wnioskowi zawartym w pkt 6.2.8 sprawozdania komitetu, przypomnianym w pkt 39 powyżej. Wskazano w nim w szczególności dowody ustne w celu poświadczenia poniżającego traktowania, któremu poddana była składająca skargę. Zatem A potwierdza, że słyszał używanie sformułowania „[poufne]”, przy czym jego zeznanie nie przeczy używaniu przez skarżącego sformułowania „[poufne]” w stosunku do składającej skargę. Poniżające zachowanie skarżącego wobec składającej skargę zostało w każdym razie również wykazane na podstawie dowodów pisemnych.

71      Wreszcie A podniósł, że „[o] jedyne zadanie o charakterze prywatnym poproszono w styczniu 2021 r.”, ponieważ „poseł od kilku miesięcy czekał na meble a pracownicy sklepu mówili jedynie w języku francuskim, a zatem poseł zwrócił się do niego o poproszenie składającej skargę o przesłanie e-maila do sklepu w języku francuskim, co uczynił”. To oświadczenie nie przeczy jednak stwierdzeniu i wnioskowi zawartym w pkt 6.2.2 sprawozdania komitetu, przypomnianym w pkt 36 powyżej. Punkt ten wskazuje na istnienie dowodów ustnych potwierdzających, że składająca skargę miała wykonywać dla skarżącego zadania o charakterze prywatnym. Tymczasem A potwierdza, że skarżący, choć pośrednio, rzeczywiście zwrócił się do składającej skargę o wykonanie co najmniej jednego zadania o charakterze prywatnym. W każdym razie twierdzenie składającej skargę jest również poparte dowodami pisemnymi.

72      Po czwarte, skarżący nie wykazał przed Sądem, że gdyby zapoznał się z treścią protokołu z przesłuchania A w toku postępowania administracyjnego, mógłby przedstawić dowody inne niż te, które zostały już podane do wiadomości komitetu, a które mogłyby sprawić, że przewodnicząca Parlamentu dokonałaby odmiennej oceny okoliczności sprawy.

73      W szczególności nie można przyjąć, aby pismo z dnia 17 stycznia 2023 r. skierowane przez A do przewodniczącej Parlamentu zawierało dodatkowe dowody odciążające skarżącego. Jak bowiem twierdzi Parlament, pismo to zostało wysłane ponad 18 miesięcy po przesłuchaniu A przez komitet i po otrzymaniu przez skarżącego zaskarżonej decyzji. Ponadto pismo to zawiera nowe informacje, które mogły zostać wspomniane podczas przesłuchania A przez komitet. A dokonał w nim poza tym oceny zachowania składającej skargę, która nie znalazła się w jego pierwszym zeznaniu. Okoliczności te wzbudzają poważne wątpliwości co do obiektywności i niezależności twierdzeń A zawartych w tym piśmie.

74      W konsekwencji z pkt 63–73 powyżej wynika, że przekazanie skarżącemu poufnej wersji sprawozdania komitetu nie pozwoliłoby mu lepiej zorganizować swojej obrony.

75      Należy zatem oddalić część pierwszą zarzutu pierwszego jako bezzasadną, przy czym pozostałe argumenty skarżącego przedstawione w ramach tej części zarzutu powinny zostać zbadane w ramach badania zarzutu trzeciego, gdyż dotyczą one zaistnienia nękania psychicznego.

 W przedmiocie części drugiej dotyczącej naruszenia prawa do dobrej administracji

76      Skarżący zarzuca Parlamentowi, że nie przeprowadził dochodzenia z wymaganą skrupulatnością, obiektywnością i niezależnością. Świadczyć o tym miałyby, po pierwsze, fakt, że w sprawozdaniu komitetu zignorowano informacje pochodzące z jego uwag i zeznań A, a po drugie, przyznanie racji twierdzeniom składającej skargę, które są jego zdaniem oczywiście bezzasadne, w szczególności te dotyczące mieszkania jego syna. Skarżący wymienia w tym względzie kilka przykładów swojej korespondencji ze składającą skargę i uważa, że ich interpretacja dokonana przez komitet dowodzi jego stronniczości. Dodaje on, że sprawozdanie komitetu zawiera uogólnienia, które nie pozwalają na ustalenie, które z jego działań dowodzą sytuacji nękania psychicznego. W odniesieniu do twierdzenia Parlamentu o niedopuszczalności tego ostatniego argumentu skarżący podnosi w replice, że dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano konkretne działania mające świadczyć o zarzucanym mu zachowaniu.

77      W uwagach dotyczących protokołów z przesłuchania skarżący dodaje, że prywatna relacja składającej skargę z B, charakter wykonywanych przez niego podróży służbowych, a także sprzeczności, jakie wykazują jego zeznania z innymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, stoją na przeszkodzie uznaniu go za wiarygodnego świadka. Samo uwzględnienie tych zeznań świadczy zatem o stronniczości komitetu.

78      Parlament wnosi o oddalenie twierdzeń skarżącego.

79      Zgodnie z orzecznictwem administracja jest zobowiązana, na podstawie zasady dobrej administracji ustanowionej w art. 41 Karty, do zbadania w sposób staranny i bezstronny wszystkich istotnych okoliczności rozpatrywanej przez siebie sprawy oraz do zebrania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do wykonywania jej uprawnień dyskrecjonalnych, a także do zapewnienia prawidłowego przebiegu i skuteczności prowadzonego przez nią postępowania (wyrok z dnia 30 marca 2022 r., KF/EBI, T‑299/20, niepublikowany, EU:T:2022:171, pkt 45).

80      Z art. 41 Karty wynika również, że prawo do dobrej administracji obejmuje między innymi prawo każdego do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jego sytuację, prawo każdego do dostępu do akt swojej sprawy, przy poszanowaniu uprawnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej, jak również obowiązek uzasadniania przez administrację jej decyzji.

81      Skarżący zarzuca Parlamentowi, że nie zastosował się do tej zasady.

82      W pierwszej kolejności skarżący twierdzi, że w sprawozdaniu komitetu zignorowano jego uwagi ustne i pisemne oraz zeznania A.

83      Poza faktem, że skarżący nie przedstawia nic na poparcie tych twierdzeń, należy zauważyć, że są one bezzasadne.

84      Co się tyczy przede wszystkim uwag ustnych skarżącego przedstawionych przy okazji jego wysłuchania, należy zauważyć, że zostały one streszczone w sprawozdaniu komitetu. W następstwie tego streszczenia sprawozdanie zawiera ocenę tych uwag dokonaną przez komitet. W braku dowodu przeciwnego to streszczenie i ocena pozwalają stwierdzić, że ustne uwagi skarżącego zostały uwzględnione przez komitet.

85      Następnie, co się tyczy uwag pisemnych skarżącego, należy zauważyć, że zostały one zebrane przez komitet najpierw przed jego wysłuchaniem, następnie przed sfinalizowaniem sprawozdania i wreszcie przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W sprawozdaniu komitetu w odniesieniu do każdego z zarzucanych czynów nękania psychicznego wspomniano o uwagach skarżącego. W zaskarżonej decyzji przewodnicząca Parlamentu odniosła się również do niektórych uwag skarżącego, a w szczególności do uwag sformułowanych przez niego w przedmiocie sprawozdania komitetu. Przewodnicząca Parlamentu stwierdziła, że uwagi te nie zawierały informacji podważających wnioski komitetu, co potwierdził komitet. W związku z tym, w braku dowodu przeciwnego, dowody te pozwalają przyjąć, że przedstawione przez skarżącego uwagi na piśmie zostały uwzględnione zarówno przez komitet, jak i przez przewodniczącą Parlamentu.

86      Wreszcie w odniesieniu do oświadczeń A, o ile pominięcie jego zeznań w sprawozdaniu komitetu może stanowić naruszenie prawa do dobrej administracji w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 80 powyżej, o tyle należy jednak stwierdzić, że w niniejszej sprawie, z powodów przedstawionych w pkt 63–73 powyżej, brak tej nieprawidłowości nie pozwoliłby skarżącemu na lepsze zorganizowanie obrony. Argument ten należy zatem oddalić.

87      W drugiej kolejności skarżący twierdzi, że komitet był stronniczy, o czym świadczą przyznanie racji jego zdaniem oczywiście bezzasadnym oświadczeniom składającej skargę oraz brak wiarygodności zeznań B.

88      W tym względzie należy zauważyć, że Sąd uznał już, że po pierwsze, obecność lekarza zakładowego instytucji w komitecie doradczym, po drugie, okoliczność, że przewidziano, iż ten komitet doradczy „prowadzi prace w warunkach całkowitej autonomii, niezależności i poufności”, a po trzecie, kolegialny charakter obrad tego komitetu stanowią wystarczające gwarancje bezstronności i obiektywności opinii, którą ów komitet doradczy ma opracować (zob. podobnie wyrok z dnia 29 czerwca 2018 r., HF/Parlament, T‑218/17, EU:T:2018:393, pkt 103).

89      W niniejszej sprawie z art. 6 ust. 4 decyzji z dnia 2 lipca 2018 r. w sprawie funkcjonowania komitetu (zwanej dalej „przepisami wewnętrznymi”) wynika, że lekarz zakładowy i członek służby prawnej instytucji są powoływani jako wyspecjalizowani doradcy. Artykuł 8 przepisów wewnętrznych przewiduje ponadto, że komitet „prowadzi prace w warunkach całkowitej autonomii, niezależności i poufności” oraz że „bada wniesione do niego sprawy z należytą starannością i dyskrecją oraz w stosownym tempie”. Wreszcie z art. 7 ust. 2 i 3 przepisów wewnętrznych wynika, że obrady są prowadzone kolegialnie. W związku z tym należy przyjąć, że zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 88 powyżej opinia komitetu została obwarowana wystarczającymi gwarancjami staranności, bezstronności i obiektywności.

90      Pozostałe argumenty skarżącego nie są w stanie podważyć tego wniosku.

91      Skarżący twierdzi przede wszystkim, że komitet był stronniczy, ponieważ w swoim sprawozdaniu wskazał, że składająca skargę wykonywała prace w mieszkaniu jego syna, podczas gdy syn nie ma mieszkania w Brukseli (Belgia). Parlament przyznaje się w tym względzie do błędu pisarskiego. W każdym razie należy jednak zauważyć, że wniosek komitetu dotyczący wykonywania przez składającą skargę zadań o charakterze prywatnym w imieniu skarżącego wyraźnie odnosi się do mieszkania skarżącego, a nie do mieszkania jego syna.

92      Następnie skarżący twierdzi, że komitet nie zweryfikował informacji o zamiarze ubiegania się przez skarżącego o kolejny wybór na funkcję wiceprzewodniczącego Parlamentu. Należy jednak stwierdzić, że brak ponownego wyboru skarżącego na tę funkcję nie jest okolicznością uwzględnioną przez komitet w jego wnioskach, ponieważ okoliczność ta została jedynie zrelacjonowana w ramach zapisu oświadczeń składającej skargę złożonych podczas przesłuchania przez komitet.

93      Wreszcie skarżący twierdzi, że zeznania B nie są wiarygodne i że komitet nie był bezstronny, skoro nie odrzucił jego oświadczeń.

94      Niemniej komitet uznał, że w wystarczający sposób wykazano jedynie zachowania poświadczone co najmniej dowodami pisemnymi, głównie korespondencją między składającą skargę a skarżącym. Z tego tylko względu komitet zastosował ostrożność w stosunku do zebranych zeznań, w szczególności zeznań B, którego wiarygodność została zakwestionowana przez skarżącego.

95      W każdym razie argumenty przedstawione przez skarżącego w celu podważenia wiarygodności B nie są przekonujące. W tym względzie należy przypomnieć, że orzecznictwo przyznaje organowi prowadzącemu dochodzenie administracyjne, na którym spoczywa obowiązek zbadania przedłożonych mu akt w sposób proporcjonalny, szeroki zakres uznania w odniesieniu do prowadzenia dochodzenia, a w szczególności w odniesieniu do oceny jakości i użyteczności współpracy świadków (zob. podobnie wyrok z dnia 30 marca 2022 r., KF/EBI, T‑299/20, niepublikowany, EU:T:2022:171, pkt 71).

96      I tak komitet wyraźnie wskazał w swoim sprawozdaniu, że zeznania B i A zostały uznane za wiarygodne, a w odniesieniu do niektórych kwestii – szczegółowe. Domniemana bliskość B ze składającą skargę, podobnie jak jego obowiązki, nie pozwalają na podważenie tego wniosku.

97      Po pierwsze, należy podkreślić, że B pracował jako AAP ze skarżącym, bezpośrednio lub pośrednio, w ramach grupy politycznej, którą skarżący reprezentował, przez większą część badanego okresu. W tym samym okresie składająca skargę pracowała dla skarżącego i nie można wykluczyć, że w tym kontekście ściśle współpracowała z B, jak twierdzi ten ostatni. Wbrew twierdzeniom skarżącego B był zatem w stanie zaświadczyć o atmosferze panującej w biurze skarżącego w tym okresie, a w szczególności o jego zachowaniu wobec składającej skargę. B był w stanie w szczególności zaświadczyć o obciążeniu pracą składającej skargę, godzinach jej obecności w biurze oraz pojedynczych zdarzeniach, do których dochodziło w biurze skarżącego.

98      Po drugie, z protokołu przesłuchania B wynika, że poinformował on o swoim własnym doświadczeniu i przeżyciach zawodowych w kontakcie ze skarżącym i składającą skargę. Jednakże wbrew temu, co twierdzi skarżący, z jego oświadczeń nie wynika nic, czego prawdziwość można by podważyć. B opisuje zatem toksyczne środowisko pracy, przy czym nie uznaje tego za motyw swego zakończenia współpracy ze skarżącym. Jego oświadczenia w zakresie, w jakim wspominają o obecności kilku osób pracujących na rzecz skarżącego, nie są sprzeczne, ponieważ nie wykazano, że skarżący pracował wyłącznie ze składającą skargę w okresie, w którym dochodziło do zarzucanego nękania psychicznego. Oświadczenia B, zgodnie z którymi skarżący krytykował pracę składającej skargę, nie są również sprzeczne z formalnie pozytywnymi ocenami składającej skargę dokonanymi przez skarżącego.

99      Z powyższych rozważań wynika, że podnoszony brak wiarygodności zeznań B nie został wykazany i że komitet nie wykazał się stronniczością w tym względzie.

100    W trzeciej kolejności skarżący utrzymuje, że sprawozdanie komitetu zawiera uogólnienia, które nie pozwalają na ustalenie, które z jego działań dowodzą nękania psychicznego.

101    Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem na podstawie art. 21 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mającym zastosowanie do postępowania przed Sądem stosownie do art. 53 akapit pierwszy tego statutu, oraz do art. 76 lit. d) regulaminu postępowania przed Sądem, skarga wszczynająca postępowanie powinna określać przedmiot sporu, podnoszone zarzuty i argumenty, a także zwięzłe omówienie tych zarzutów. Elementy te winny być na tyle jasne i precyzyjne, by umożliwić stronie pozwanej przygotowanie obrony, a Sądowi wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, w razie potrzeby bez dodatkowych informacji. W celu zagwarantowania pewności prawa i należytego sprawowania wymiaru sprawiedliwości, aby skarga była dopuszczalna, konieczne jest, by istotne okoliczności faktyczne i prawne, na których została oparta, wynikały w sposób spójny i zrozumiały z samej treści skargi (zob. postanowienie z dnia 17 listopada 2020 r., González Calvet/SRB, T‑257/20, niepublikowane, EU:T:2020:541, pkt 9 i przytoczone tam orzecznictwo).

102    W niniejszej sprawie nie wydaje się możliwe określenie z całą pewnością dokładnego zakresu argumentacji skarżącego. W związku z tym argumentację tę, która nie spełnia obowiązku nałożonego na stronę skarżącą, o którym mowa w pkt 101 powyżej, należy odrzucić jako niedopuszczalną.

103    W czwartej kolejności skarżący uważa, że komitet wyciągnął błędne wnioski i pominął dowody odciążające w świetle licznej wymiany korespondencji między składającą skargę a skarżącym. Informacje te, które odnoszą się do oceny okoliczności faktycznych, zostaną zbadane w ramach zarzutu trzeciego.

104    Część drugą zarzutu należy zatem w części odrzucić jako niedopuszczalną, a w części oddalić jako bezzasadną, w związku z czym zarzut pierwszy należy oddalić w całości.

105    Sąd uważa za właściwe zbadanie zarzutu trzeciego przed zbadaniem zarzutu drugiego.

 W przedmiocie zarzutu trzeciego dotyczącego oczywistych błędów w ocenie, naruszenia obowiązku uzasadnienia oraz obowiązku staranności

106    Zarzut trzeci dzieli się na trzy części, z których: pierwsza dotyczy oczywistych błędów w ocenie, druga – naruszenia obowiązku uzasadnienia, a trzecia – naruszenia obowiązku staranności.

107    Na wstępie należy zauważyć, że na poparcie tej ostatniej części zarzutu skarżący nie przedstawia żadnego argumentu.

108    W tym kontekście przesłanka dopuszczalności przewidziana w art. 76 lit. d) regulaminu postępowania, zgodnie z którą skarga powinna zawierać podnoszone zarzuty i argumenty oraz zwięzłe omówienie tych zarzutów, nie jest spełniona.

109    W konsekwencji część zarzutu dotyczącą naruszenia obowiązku staranności należy odrzucić jako niedopuszczalną.

 W przedmiocie części pierwszej dotyczącej oczywistych błędów w ocenie

110    Skarżący twierdzi, że Parlament popełnił szereg oczywistych błędów w ocenie w odniesieniu do przedstawionych mu dowodów.

111    Po pierwsze, skarżący zaprzecza, jakoby wymagał od składającej skargę, by pracowała poza godzinami pracy i nie brał pod uwagę jej życia prywatnego oraz podnosi z jednej strony, że rozpatrywane okoliczności zaistniały w okresie, w którym składająca skargę w charakterze członka personelu tymczasowego wspierała go w piastowaniu funkcji wiceprzewodniczącego, a z drugiej strony, że z dostępnej korespondencji wynika, iż czynności poza urzędowymi godzinami pracy były wykonywane głównie z własnej inicjatywy składającej skargę lub były przez niego zlecane jedynie sporadycznie.

112    Po drugie, skarżący podnosi, że Parlament niesłusznie stwierdził, iż skarżący nie respektował urlopu wypoczynkowego ani zwolnienia chorobowego składającej skargę. W odniesieniu do zwolnień chorobowych uważa on, że nie wymagał niczego od składającej skargę a jeśli już, to jego interwencja była uzasadniona postawą składającej skargę, która poważnie zdestabilizowała pracę biura. Jeśli chodzi o coroczny urlop wypoczynkowy, skarżący twierdzi, że ponieważ Parlament nie pracował podczas wakacji letnich, nie było możliwości nierespektowania urlopów składającej skargę w tym okresie.

113    Po trzecie, skarżący twierdzi, że Parlament błędnie założył, iż skarżący wymagał od składającej skargę wykonywania zadań, które albo w niewielkim stopniu, albo w ogóle nie były związane z rolą AAP. W szczególności kontakty ze sprzątaczką, za które składająca skargę była odpowiedzialna, odbywały się w okresie, w którym nie była ona zatrudniona jako AAP. Czynności składającej skargę w związku z naprawami w mieszkaniu skarżącego lub zamówienie mebli ograniczały się do poinformowania, w jaki sposób podłączyć Internet i do wskazania składającej skargę jako osoby kontaktowej w formularzu zamówienia mebli w okresie kryzysu zdrowotnego i pracy zdalnej, która była następstwem tego kryzysu. Zgłoszenie wypadku nastąpiło po wypadku, do którego doszło w wyniku nieprzewidzianych obowiązków zawodowych. Wykonywana przez składającą skargę praca polegająca na przepisywaniu tekstów redagowanych przez skarżącego nie może zostać oddzielona od wsparcia udzielanego posłowi, ponieważ skarżący redaguje przedmiotowe teksty jako członek Parlamentu i profesor w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie (Polska). Jedyna przysługa wyświadczona żonie skarżącego na jego prośbę, a mianowicie poszukiwanie lekarza wskutek nagłej dolegliwości zdrowotnej, wydaje się wyrazem zwykłej ludzkiej życzliwości, a inne przysługi zostały wyświadczone z inicjatywy składającej skargę. Zajęcie się prośbą syna skarżącego, jako że chodziło o sprawę zawodową, należało do obowiązków zawodowych skarżącego. Wreszcie dokonywanie opłat przez składającą skargę za skarżącego odbywało się z jej inicjatywy i wyłącznie w związku z zakupami na święta bożonarodzeniowe. Skarżący podkreśla ponadto w replice, że za każdym razem działał w granicach prawa, opierając się albo na przepisach prawa, albo na utrwalonej od dawna praktyce w ramach swojej współpracy ze składającą skargę, albo na zwyczajach akceptowanych przez nią.

114    Po czwarte, skarżący podnosi, że z dostępnych dowodów nie wynika, by sugerował on rozwiązanie umowy ze składającą skargę lub nim groził albo że próbował obniżyć jej grupę zaszeregowania.

115    Po piąte, skarżący zaprzecza, jakoby wywierał presję na składającą skargę, aby składała zeznania przed sądem.

116    Parlament wnosi o oddalenie twierdzeń skarżącego.

117    Skarżący kwestionuje dokonaną przez komitet ocenę niektórych dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Kwestionuje on zatem prawdziwość niektórych okoliczności faktycznych ustalonych w sprawozdaniu komitetu i powtórzonych w zaskarżonej decyzji w celu wykazania nękania psychicznego.

118    W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zakwalifikowanie zjawiska jako nękania psychicznego jest uzależnione od przesłanki, by takie działania były obiektywnie wystarczająco realne w tym znaczeniu, że bezstronny i rozsądny obserwator o zwykłym stopniu wrażliwości, który znalazłby się w takich samych warunkach, uznałby dane zachowanie lub czyn za przesadne i naganne (wyrok z dnia 12 października 2022 r., Paesen/ESDZ, T‑88/21, EU:T:2022:631, pkt 240).

119    Ponadto nękanie psychiczne może, ze względu na samą swą definicję, być wynikiem całokształtu różnych zachowań, które rozpatrywane z osobna niekoniecznie stanowią same w sobie nękanie psychiczne, lecz oceniane całościowo i z uwzględnieniem kontekstu, również ze względu na ich kumulację w czasie – mogą zostać uznane za takie nękanie psychiczne. Dlatego też przy badaniu kwestii, czy zachowania, na które powołuje się strona skarżąca, stanowią nękanie psychiczne, okoliczności te należy zbadać zarówno z osobna, jak i łącznie, jako elementy ogólnego środowiska pracy utworzonego przez zachowania jednego członka personelu wobec innego członka tego personelu [wyrok z dnia 12 października 2022 r., Paesen/ESDZ, T‑88/21, EU:T:2022:631, pkt 241 (niepublikowany)].

120    Wreszcie należy podkreślić, że definicja nękania psychicznego zawarta w art. 12a regulaminu pracowniczego opiera się na pojęciu obiektywnym, które wprawdzie opiera się na kwalifikacji umieszczonych w kontekście czynów i zachowań urzędników i pracowników, co nie zawsze jest łatwe do przeprowadzenia, nie wymaga jednak dokonywania złożonych ocen, takich jak te, które mogą wiązać się z pojęciami o charakterze ekonomicznym lub też technicznym, które to oceny uzasadniałyby przyznanie administracji pewnego zakresu uznania przy stosowaniu przedmiotowego pojęcia. Zatem w przypadku podnoszonego naruszenia art. 12a regulaminu pracowniczego należy zbadać, czy właściwy organ popełnił błąd w ocenie stanu faktycznego w odniesieniu do definicji nękania psychicznego zawartej w tym przepisie, nie zaś oczywisty błąd w ocenie tego stanu faktycznego (wyrok z dnia 13 lipca 2018 r., Curto/Parlament, T‑275/17, EU:T:2018:479, pkt 75).

121    Zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 118–120 powyżej należy zbadać, czy – jak twierdzi skarżący – przewodnicząca Parlamentu popełniła błąd w ocenie, gdy uznała, że fakty ustalone w sprawozdaniu komitetu stanowiły nękanie psychiczne.

–       W przedmiocie godzin pracy i życia prywatnego składającej skargę

122    Skarżący zaprzecza, jakoby wymagał od składającej skargę pracy w godzinach nadliczbowych i nie brał pod uwagę jej życia prywatnego.

123    Po pierwsze, chociaż skarżący przyznaje, że składająca skargę wykonywała zadania poza godzinami pracy ogólnie uznawanymi za zwykłe, to uważa on, że w czasie wykonywania tych zadań pracowała ona jako asystentka ds. zarządzania (management assistant), aby wspierać go w wykonywaniu obowiązków wiceprzewodniczącego.

124    Tymczasem, o ile skarżący przyznaje, że składająca skargę, jako członkini personelu tymczasowego wykonująca obowiązki asystentki ds. zarządzania, mogła, zgodnie z art. 2 ust. 1 przepisów wewnętrznych, złożyć przeciwko niemu skargę na nękanie psychiczne, o tyle uważa on, że sformułowanie przekazanego mu zarzutu, który odnosił się do składającej skargę wyłącznie jako AAP, powinno prowadzić do ograniczenia okresu badanego przez komitet i przewodniczącą Parlamentu do okresu, w którym składająca skargę faktycznie zajmowała stanowisko AAP. Skarżący twierdzi ponadto, że obowiązki powierzone składającej skargę, w czasie gdy była ona AAP i w czasie gdy była asystentką ds. zarządzania, różniły się również pod względem wymogów, w szczególności godzin pracy.

125    Twierdzenia skarżącego nie są przekonujące.

126    Przede wszystkim skarżący był informowany od początku postępowania, że okres objęty skargą AAP obejmował okres, w którym składająca skargę była zatrudniona w charakterze członka personelu tymczasowego. W dniu 2 czerwca 2021 r. przewodnicząca komitetu poinformowała go o skardze złożonej przez składającą skargę i przekazała mu między innymi streszczenie zarzutów podniesionych wobec niego w odniesieniu do całego okresu, w którym składająca skargę z nim współpracowała. Ponadto pismem z dnia 14 marca 2022 r. przewodnicząca Parlamentu przekazała skarżącemu nieuznaną za poufną wersję sprawozdania komitetu, w którym wyraźnie wskazano, że składająca skargę zwróciła się o to, by podnoszone nękanie psychiczne zostało stwierdzone od początku jej współpracy ze skarżącym, i podkreślono, że dowody przedstawione przez składającą skargę obejmują cały ten okres, w tym okres, gdy była asystentką ds. zarządzania, a w załączniku zawarto streszczenie zarzutów składającej skargę. Dodatkowo zaskarżona decyzja wskazuje jednoznacznie, że zarzuty nękania psychicznego podniesione wobec skarżącego dotyczą całego okresu, w którym ze sobą współpracowali.

127    Poza tym niezależnie od wszystkiego z akt sprawy przedłożonych Sądowi wynika, że dowody potwierdzające długie godziny pracy składającej skargę dotyczą zasadniczo okresów poprzedzających i następujących po okresie, w którym pracowała ona na rzecz skarżącego jako asystentka ds. zarządzania. W tym względzie należy zauważyć, że w tym ostatnim okresie składająca skargę dysponowała telefonem służbowym, który musiała jednak zwrócić Parlamentowi po zakończeniu obowiązków asystentki ds. zarządzania. Wymiana wiadomości między skarżącym a składającą skargę w tym samym okresie nie mogła zatem zostać włączona do akt sprawy.

128    Po drugie, skarżący utrzymuje, że jako członek Parlamentu, a w szczególności wiceprzewodniczący, miał prawo wymagać od składającej skargę większej dyspozycyjności, w szczególności w okresie pandemii COVID-19.

129    Wprawdzie, jak przyznaje Parlament, pełnienie przez skarżącego obowiązków wiceprzewodniczącego uzasadniało wykazanie się przez składającą skargę większą elastycznością i dyspozycyjnością, w razie potrzeby poza zwykłymi dniami i godzinami pracy, jednak taka dyspozycyjność powinna być obiektywnie uzasadniona celem polegającym na zapewnieniu prawidłowego wykonywania przez skarżącego jego obowiązków.

130    W niniejszym wypadku z akt sprawy wynika, że wiadomości skarżącego kierowane do składającej skargę poza zwykłymi godzinami pracy nie były uzasadnione. I tak niektóre z tych wiadomości były wysyłane bez zapowiedzi przed godz. 8.00 lub po godz. 22.00, chociaż ich przesłanie można było z całą pewnością odłożyć w czasie, ponieważ nie wymagały one natychmiastowej odpowiedzi ze strony składającej skargę, lecz wyrażały jedynie niezadowolenie skarżącego. Skarżący domagał się ponadto od składającej skargę, aby była ona dyspozycyjna również wtedy, gdy była chora, i nie miał żadnych skrupułów, aby kontaktować się z nią w niedzielę wieczorem w celu zwrócenia się do niej o zakup lub wymianę biletu lotniczego w ostatniej chwili, chociaż tak późna prośba nie była uzasadniona.

131    Ponadto, jak wspominają komitet w swoim sprawozdaniu, a przewodnicząca Parlamentu w zaskarżonej decyzji, z korespondencji między skarżącym a składającą skargę, która odbywała się poza zwykłymi godzinami pracy, wynika, że skarżącemu nie przyszło w ogóle do głowy, aby usprawiedliwić się za to, że zwracał się do niej w takich okolicznościach, bowiem uznawał jej dyspozycyjność za coś oczywistego i nie wyrażał jej żadnej wdzięczności.

132    Po trzecie, skarżący uważa, że wymiana wiadomości, na której oparł się komitet w swoim sprawozdaniu, była sporadyczna i miała miejsce w odstępach kilku lat.

133    Wprawdzie korespondencja poświadczająca nierespektowanie godzin pracy składającej skargę występuje w zmiennych odstępach czasowych, zasadniczo krótszych niż rok a ponadto nie ma dowodów wymiany wiadomości w trzech z siedmiu rozpatrywanych lat, jednak okoliczności te wynikają przede wszystkim z objęcia stanowiska przez składającą skargę dopiero w drugim półroczu pierwszego roku, następnie z sytuacji przedstawionej w pkt 127 powyżej w odniesieniu do drugiego roku, a wreszcie z tego, że składająca skargę udała się na zwolnienie chorobowe z początkiem ostatniego rozpatrywanego roku.

134    Tym samym uwzględniona korespondencja, rozłożona w czasie przez cały badany okres, świadczy o zwykłym sposobie współpracy między skarżącym a składającą skargę. Stwierdzenie to znajduje ponadto potwierdzenie w zeznaniu B, który współpracował ze składającą skargę przez większą część badanego okresu, jak wskazano w pkt 97 powyżej.

135    Wynika z tego, że prośby o wykonanie czegoś i inne wiadomości skarżącego wysyłane poza godzinami pracy skumulowały się w czasie i poświadczają tym samym utrwalone i powtarzające się zachowanie z jego strony.

136    Po czwarte, skarżący uważa, że składająca skargę z własnej inicjatywy wykonywała zadania poza zwykłymi godzinami pracy, co między innymi skłoniło go do uznania, że składająca skargę nie widziała niedogodności w takim sposobie pracy. Świadczy o tym wiadomość wysłana przez składającą skargę do skarżącego, w której poinformowała go, że wysłucha przemówienia, które miał on wygłosić w sali posiedzeń plenarnych tego samego dnia o godz. 20.00.

137    To odosobnione zdarzenie, które świadczy co najwyżej o tym, że składająca skargę była gotowa pracować poza normalnymi godzinami pracy w należycie uzasadnionych okolicznościach, nie jest jednak przekonujące.

138    W każdym razie nawet przy założeniu, że skarżący zadowolił się domniemaniem zgody składającej skargę na kontaktowanie się z nią w późnych godzinach, w tym w weekendy lub w czasie jej choroby, okoliczności takie wystarczają do stwierdzenia, że skarżący w żaden sposób nie zastanowił się nad konsekwencjami swojego zachowania dla zdrowia fizycznego i psychicznego swojej współpracownicy, z naruszeniem ciążącego na nim obowiązku staranności.

139    Po piąte, w odpowiedzi na wspomnianą w pkt 57 powyżej argumentację skarżącego, zgodnie z którą nie wymagał on, aby składająca skargę była stale dostępna telefonicznie, należy przypomnieć, że okoliczności tej nie uznano za dowiedzioną w sposób wystarczający w sprawozdaniu komitetu lub w zaskarżonej decyzji, ponieważ twierdzenie to zostało poparte wyłącznie dowodami ustnymi.

140    Po szóste, w ramach części drugiej zarzutu pierwszego skarżący twierdzi, że komitet wyciągnął błędne wnioski i pominął dowody odciążające w świetle wymiany licznych wiadomości między nim a składającą skargę.

141    W tym względzie z jednej strony skarżący powołuje się na wiadomość, w której zwrócił się do składającej skargę, by odpoczęła, co nie zostało odnotowane przez komitet. Jak podnosi Parlament, wiadomość ta została jednak wysłana stosunkowo późno, o godzinie 18.48. Ponadto należy zauważyć, że wiadomość ta zachęca jedynie składającą skargę, żeby poszła na „odpoczynek”. Komitet nie pominął zatem dowodu odciążającego skarżącego.

142    Z drugiej strony skarżący odsyła do korespondencji wspomnianej w streszczeniu jego oświadczeń zawartym w sprawozdaniu komitetu, z której można wywnioskować, że troszczył się o stan zdrowia składającej skargę. Z korespondencji, o której mowa, wynika jednak, że pomimo pogarszającego się stanu zdrowia składającej skargę skarżący przyjmował jako rzecz oczywistą jej dyspozycyjność. Komitet nie popełnił zatem błędu w ocenie, gdy nie uwzględnił tego dowodu jako dowodu odciążającego skarżącego.

143    W świetle powyższego przewodnicząca Parlamentu nie popełniła błędu w ocenie, gdy uznała, że skarżący nie respektował godzin pracy i życia prywatnego składającej skargę.

–       W przedmiocie zwolnień chorobowych i urlopów wypoczynkowych składającej skargę

144    Skarżący zaprzecza, jakoby nie respektował zwolnień chorobowych i urlopów wypoczynkowych składającej skargę, wbrew temu, co stwierdziła przewodnicząca Parlamentu.

145    W tym względzie, po pierwsze, skarżący uważa, że podczas długotrwałego zwolnienia chorobowego, na którym przebywała, składająca skargę „destabilizowała pracę biura”. Kontakty, jakie skarżący utrzymywał ze składającą skargę w tym okresie, były zatem jego zdaniem konieczne w celu zapewnienia prawidłowej pracy jego zespołu.

146    Przede wszystkim skarżący podkreśla, że podczas długotrwałego zwolnienia chorobowego składająca skargę zabrała ze sobą urządzenie e-Token umożliwiające wykonywanie zadań związanych z głosowaniem.

147    Skarżący twierdzi, że wymiana wiadomości, do której doszło między nim a składającą skargę podczas tego zwolnienia, świadczy o tym, że składająca skargę szukała powodów, aby nie zwracać rzeczonego urządzenia. Interwencja skarżącego była zatem uzasadniona, aby A mógł przejąć obowiązki składającej skargę w zakresie zadań związanych z głosowaniem.

148    Z rozpatrywanych wiadomości wynika jednak, że dopiero prawie dwa miesiące po rozpoczęciu przez składającą skargę zwolnienia chorobowego skarżący wyraźnie zażądał od niej zwrotu urządzenia e‑Token. Z tych samych wiadomości wynika, że składająca skargę nie sprzeciwiła się przekazaniu wspomnianego urządzenia. Zwróciła ona jedynie uwagę skarżącego na fakt, że urządzenie to, poza wykonywaniem zadań związanych z głosowaniem, umożliwia dostęp do pewnej liczby dodatkowych funkcji.

149    Ponadto składająca skargę starała się zapewnić jak najszybsze przesłanie tego urządzenia z państwa, w którym przebywała na zwolnieniu chorobowym. Zaproponowała ona również skarżącemu alternatywne rozwiązanie, potencjalnie szybsze niż przesyłka pocztowa, polegające na dezaktywacji urządzenia e-Token, które znajdowało się w jej posiadaniu, i na zamówieniu nowego urządzenia e-Token do użytku A. Rozwiązanie to skarżący odrzucił i zlecił jej porozumienie się w tej sprawie z A, jednocześnie wymagał od niej, aby nie „wyłączyła się zupełnie” z pracy z uwagi na pewną liczbę trwających lub przyszłych projektów, a następnie dodał, że jeśli chce, aby ich współpraca była kontynuowana, pracę trzeba przeorganizować.

150    Składająca skargę przypomniała wówczas w wiadomości wysłanej zaledwie kilka minut po wiadomości skarżącego, że przebywa na zwolnieniu chorobowym ze względu na pogarszający się stan zdrowia. Następnie podkreśliła, że pomimo tych okoliczności nadal wspierała A, z którym pozostawała w ciągłym kontakcie, jednocześnie wykonywała swoje własne zadania, których A nie mógł wykonywać samodzielnie. Zadania te obejmowały, poza zadaniami związanymi z głosowaniem, sprawdzanie służbowej skrzynki poczty elektronicznej skarżącego, opracowywanie przetargów i dokonywanie rozliczeń. W tym względzie wymiana wiadomości między skarżącym a składającą skargę świadczy o tym, że podczas zwolnienia chorobowego została ona poproszona o wykonywanie zadań innych niż związanych z głosowaniami, w szczególności o sprawdzenie i zapłatę rachunku telewizyjnego w domu skarżącego, rozwiązanie problemu z jego odbiornikiem telewizyjnym lub zapewnienie jego podpisu i wysłanie dokumentów przetargowych.

151    Skarżący ograniczył się do udzielenia odpowiedzi, że ze względu na późną godzinę nie zamierza kontynuować korespondencji, i podkreślił jednocześnie, że sprawa nie jest z kategorii bardzo pilnej.

152    W następstwie tej wymiany, jak poinformowała go składająca skargę, lekarz Parlamentu skontaktował się ze skarżącym i zwrócił się do niego o zaprzestanie powierzania pracy składającej skargę podczas jej zwolnienia chorobowego. Prośba ta nie przeszkodziła jednak skarżącemu żądać od składającej skargę, bez zachowania należnej formy, informacji na temat abonamentu telewizyjnego w jego domu i to podczas świąt bożonarodzeniowych, mimo że chodziło o dzień, w którym biura Parlamentu były zamknięte, a składająca skargę nadal przebywała na długotrwałym zwolnieniu chorobowym.

153    Następnie, jeśli chodzi o podnoszone zaniedbanie ze strony składającej skargę, która zabrała ze sobą klucze do biura i spowodowała, że konieczna stała się wymiana zamków w biurze, należy zauważyć, że chodzi tu o twierdzenie, które skarżący podnosi po raz pierwszy przed Sądem, bez przedstawienia dowodu na jego poparcie, z wyjątkiem pisma z dnia 17 stycznia 2023 r. wysłanego przez A do przewodniczącej Parlamentu, które z powodów przedstawionych w pkt 73 powyżej budzi wątpliwości.

154    Niezależnie od wszystkiego, z pisma tego wynika, że do wymiany zamków doszło po długotrwałym zwolnieniu chorobowym składającej skargę, o którym mowa w sprawozdaniu komitetu, podczas gdy składająca skargę w następstwie ponownego podjęcia pracy w ramach niepełnego wymiaru czasu pracy ze względów zdrowotnych ponownie przebywała na długotrwałym zwolnieniu chorobowym.

155    Wreszcie, co się tyczy nierespektowania przez skarżącego innego zwolnienia chorobowego składającej skargę, tym razem krótkotrwałego, skarżący powołuje się na wiadomość przywołaną przez komitet w sprawozdaniu. Skarżący uważa, że wniosek komitetu, zgodnie z którym nie respektował on wspomnianego zwolnienia, jest sprzeczny z treścią tej wiadomości.

156    Jednakże, jak podkreślono w sprawozdaniu komitetu w odpowiedzi na tę samą uwagę sformułowaną przez skarżącego na etapie administracyjnym, przedmiotowa wiadomość zawierała prośbę, aby składająca skargę nie udawała się do biura z powodu opóźnienia samolotu posła, a nie ze względu na zwolnienie chorobowe. Ponadto, o ile skarżący dowiadywał się o ewentualne zastępstwo w okresie, w którym składająca skargę była nieobecna, o tyle nie zasugerował jej pozostania w domu, lecz zwrócił się do niej z pytaniem, czy będzie obecna w biurze następnego dnia. Wniosek komitetu nie jest zatem sprzeczny z treścią rozpatrywanej wiadomości, jeśli odczytywać go w tym kontekście.

157    Po drugie, skarżący zaprzecza, jakoby nie respektował corocznego urlopu wypoczynkowego składającej skargę, ze względu na to, że Parlament nie pracował podczas letnich wakacji, w związku z czym nie było możliwe nierespektowanie urlopów współpracownika w tym okresie.

158    Argument ten należy jednak oddalić, ponieważ nie można wykluczyć, że w trakcie przywołanego okresu urlopowego skarżący mógł zwracać się do składającej skargę. Taki okres urlopowy nie oznacza bowiem wstrzymania wszystkich prac w Parlamencie, a w szczególności wszelkich interakcji w ramach gabinetów posłów. Ponadto skarżący nie zaprzecza temu, że niepokoił składającą skargę podczas urlopów, z których korzystała poza okresem letnim.

159    W świetle powyższego przewodnicząca Parlamentu nie popełniła błędu w ocenie, gdy uznała, że skarżący nie respektował zwolnień chorobowych i urlopów wypoczynkowych składającej skargę.

–       W przedmiocie zadań powierzonych składającej skargę

160    Na wstępie należy przypomnieć, że składająca skargę zajmowała najpierw stanowisko AAP w grupie funkcyjnej I, a następnie została asystentką ds. zarządzania w charakterze członka personelu tymczasowego, a później AAP w grupie funkcyjnej II.

161    Zgodnie z art. 19 ust. 2 decyzji Prezydium Parlamentu z dnia 14 kwietnia 2014 r. w sprawie przepisów wykonawczych do tytułu VII WZIP składająca skargę, jako AAP w grupie funkcyjnej I, miała wykonywać zadania w zakresie wsparcia administracyjnego i obsługi sekretarskiej, pełniąc jednocześnie obowiązki redakcyjne i doradcze. W ramach zaszeregowania AAP w grupie funkcyjnej II składająca skargę miała przede wszystkim wykonywać zadania redakcyjne i doradcze, zachowując jednocześnie pomocniczo obowiązki wsparcia administracyjnego i obsługi sekretarskiej.

162    Ponadto z dupliki, jak również ze sprawozdań z oceny składającej skargę wynika, że jako asystentka ds. zarządzania była odpowiedzialna za wspieranie skarżącego w wykonywaniu jego obowiązków wiceprzewodniczącego, w szczególności poprzez zapewnienie koordynacji z jego interlokutorami, zarządzanie jego kalendarzem i wspieranie go na płaszczyźnie administracyjnej. Kompetencje wymagane na tym stanowisku obejmują dogłębną znajomość procedur administracyjnych i politycznych Parlamentu, szerokie kompetencje w zakresie analizy, planowania i redagowania tekstu oraz znajomość kilku języków.

163    W tym kontekście skarżący zaprzecza, jakoby powierzał składającej skargę zadania, które miały niewielki związek lub nie miały żadnego związku z jej stanowiskiem. Kwestionuje on w tym względzie zadania, o których poinformowała składająca skargę i które zostały zbadane przez komitet w sprawozdaniu.

164    W pierwszej kolejności, co się tyczy zarządzania pracą sprzątaczki skarżącego, dowody pisemne dotyczyły wyłącznie okresu, w którym składająca skargę pracowała jako asystentka ds. zarządzania dla skarżącego. Sama ta okoliczność powinna jego zdaniem prowadzić do odrzucenia zarzutu składającej skargę.

165    Argument ten nie znajduje jednak poparcia w aktach sprawy. Po pierwsze, jak podkreślono w pkt 126 powyżej, komitet i przewodnicząca Parlamentu mieli prawo włączyć do badanego okresu okres, w którym składająca skargę pracowała jako asystentka ds. zarządzania w charakterze członka personelu tymczasowego. Po drugie, jak wynika ze sprawozdania komitetu, istnieje obfita korespondencja między składającą skargę a sprzątaczką skarżącego. Korespondencja ta dowodzi, że w okresie pięciu lat – obejmującym okres, w którym składająca skargę pracowała jako asystentka ds. zarządzania, ale wykraczającym też poza ten okres – składająca skargę umawiała się ze sprzątaczką, wskazywała jej prace, jakie należało wykonać, i przekazywała jej klucze do mieszkania skarżącego, w razie potrzeby podczas weekendu. W niektórych przypadkach była nawet zmuszona do dokonywania opłat za prace sprzątaczki.

166    Tymczasem takie zadania w żaden sposób nie wchodzą w zakres obowiązków opisanych w pkt 161 i 162 powyżej.

167    W drugiej kolejności skarżący zaprzecza, jakoby domagał się od składającej skargę dokonywania napraw w swoim mieszkaniu lub zamawiania mebli. Miał zwrócić się do niej jedynie o podłączenie Internetu i ograniczył się do wskazania jej jako osoby kontaktowej na formularzu zamówienia mebli ze względu na jej znajomość języka francuskiego, co miało miejsce w okresie kryzysu zdrowotnego i pracy zdalnej, z którym to kryzysem owa praca się wiązała.

168    Na wstępie należy podkreślić, jak uczyniono to w zaskarżonej decyzji, że na składającej skargę nie spoczywał obowiązek ułatwiania podłączenia do Internetu lub umeblowania osobistego miejsca zamieszkania posła, o czym świadczą również obowiązki opisane w pkt 161 i 162 powyżej.

169    W tym względzie skarżący podnosi w odniesieniu do wskazania składającej skargę jako osoby wyznaczonej do kontaktów przy zamawianiu mebli, że ogólnie uzgodnił z nią, że w sprawach wymagających używania języka francuskiego powinna być wskazana jako osoba kontaktowa. Jednakże takie porozumienie, przy założeniu, że istniało, świadczyłoby w każdym razie o tym, że skarżący zwrócił się do składającej skargę o wykonanie zadań należących do jego sfery prywatnej. Komitet nie pomylił się zatem w swoim sprawozdaniu, gdy wywnioskował z tych okoliczności, że składająca skargę była zobowiązana do wykonywania niewdzięcznych zadań niezwiązanych z jej rolą AAP.

170    Ponadto, jak wynika ze sprawozdania komitetu, zadania, jakie miała wykonywać składająca skargę w związku z mieszkaniem skarżącego, nie ograniczały się do zadań wymienionych w pkt 167 powyżej. Tak więc składająca skargę musiała w szczególności pomóc skarżącemu w wynajęciu mieszkania, podczas gdy zadania związane z tym wynajmem nie zawsze wymagały posługiwania się językiem francuskim.

171    W sprawozdaniu komitetu podkreślono również szereg zadań należących do sfery prywatnej skarżącego, które składająca skargę była zobowiązana wykonywać.

172    Skarżący uważa natomiast, że zadania te należały do sfery zawodowej. Tak miało być między innymi w przypadku żądania przełożenia kontroli technicznej samochodu i zgłoszenia wypadku, o których mowa w sprawozdaniu komitetu, ponieważ przełożenie to miało wynikać z nieplanowanych wcześniej obowiązków służbowych, a do wspomnianego wypadku miało dojść w drodze powrotnej, „w drodze do pracy”.

173    Jednakże skarżący nie sprecyzował ani nie udowodnił obowiązków służbowych, na które się powołuje. Ponadto do wypadku doszło w państwie skarżącego, a uczestniczył w nim pojazd, który – jak wynika z formularza wypadku – był ubezpieczony na nazwisko skarżącego, a ten zresztą nie wykazał, że chodzi o pojazd służbowy. Nie udowodniono zatem, że zajmowanie się tą kontrolą techniczną i wypadkiem wchodziło w zakres obowiązków zawodowych składającej skargę.

174    Tym bardziej nie było tak w przypadku zajmowania się prośbą syna skarżącego, która według skarżącego miała zostać wysłana na służbową skrzynkę jego poczty elektronicznej, zarządzaną przez składającą skargę. Wiadomość ta, w której zwracano się o umożliwienie osobie trzeciej, pracującej w prywatnej spółce zajmującej się badaniem kredytów, monitorowania stanu prac nad niektórymi aktami ustawodawczymi w dziedzinie bankowości, została bowiem wysłana bezpośrednio na skrzynkę poczty elektronicznej składającej skargę, a okoliczności tej skarżący nie uzasadnił. Skarżący nie wyjaśnia również, dlaczego prośba jego syna miała należeć do jego obowiązków zawodowych.

175    Ponadto, wbrew temu, co twierdzi skarżący, nie jest „oczywiste”, że niektóre z pozostałych zadań wymienionych w sprawozdaniu komitetu należały do sfery zawodowej. Przeciwnie, wydaje się, że takie zadania należą do sfery prywatnej skarżącego. Jest tak w szczególności w przypadku sporządzenia pisemnego oświadczenia dotyczącego niestawiennictwa skarżącego w sądzie w sprawie spadkowej dotyczącej zmarłego współpracownika, a także nieopatrzonego datą formularza przystąpienia do klubu VIP w kompleksie spa i wellness.

176    Wreszcie skarżący uważa, że działał on, jeśli chodzi o zadania, co do których sam przyznaje, że nie należą do sfery zawodowej, w granicach prawa lub zgodnie z od dawna ustaloną ze składającą skargę praktyką. Zadania te były również wykonywane w charakterze przysługi, zgodnie z tym, co jest powszechnie przyjęte w środowisku kulturowym skarżącego i składającej skargę. W świetle zadań opisanych w pkt 161 i 162 powyżej argumenty te nie mogą jednak zostać uwzględnione, a wręcz przeciwnie, świadczą o tym, że skarżący miał w zwyczaju powierzać składającej skargę zadania o charakterze prywatnym.

177    W trzeciej kolejności skarżący utrzymuje, że pomoc udzielona przez składającą skargę w ramach nauczania przez niego w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie wchodziła w zakres jej obowiązków AAP. Nauczanie to stanowiło jednak prywatną działalność skarżącego, odrębną od jego mandatu poselskiego. Ponadto, jak wynika ze sprawozdania komitetu, zadania powierzone składającej skargę w związku ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie były liczne i zróżnicowane, nie ograniczały się zaś do zarządzania kalendarzem skarżącego jako posła.

178    W czwartej kolejności skarżący twierdzi, że jedyna przysługa, która została wyświadczona jego żonie na jego prośbę, a mianowicie poszukiwanie lekarza w sytuacji nagłego problemu zdrowotnego, była wyrazem zwykłej ludzkiej życzliwości, podczas gdy inne przysługi były wyświadczane z inicjatywy składającej skargę.

179    Twierdzeniu temu przeczą jednak informacje zawarte w aktach sprawy przedstawione w sprawozdaniu komitetu, które potwierdzają, że składająca skargę wyświadczała liczne przysługi małżonce skarżącego, na przykład w zakresie zakupu kosmetyków, obuwia lub produktów farmaceutycznych, w tym w godzinach pracy. Skarżący nie wykazał, że zadania te były wykonywane wyłącznie z inicjatywy składającej skargę. Ponadto nawet przy założeniu, że taka okoliczność zostałaby wykazana, nie pozwala ona na podważenie wniosku komitetu, biorąc pod uwagę zakres zadań opisany w pkt 161 i 162 powyżej oraz fakt, że rozpatrywane zadania były wykonywane w szczególności w godzinach pracy.

180    W piątej kolejności skarżący podnosi, że składająca skargę dokonywała za niego opłat z własnej inicjatywy i wyłącznie w celu zakupów na święta bożonarodzeniowe. Twierdzenie to jest jednak bezzasadne w świetle akt sprawy przedłożonych Sądowi. Wynika z nich bowiem, że składająca skargę, poza zakupami na święta, dokonywała wielu opłat za skarżącego, na przykład z tytułu najmu mieszkania, rachunku telewizyjnego, prywatnej podróży do Strasburga (Francja) i prac osoby sprzątającej jego mieszkanie, i to w kwotach przekraczających 200 EUR.

181    W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że przewodnicząca Parlamentu nie popełniła błędu w ocenie, gdy stwierdziła, że skarżący zwracał się do składającej skargę o wykonywanie licznych zadań, które nie były ściśle związane lub w ogóle nie były związane z jej obowiązkami.

–       W przedmiocie umowy i grupy zaszeregowania składającej skargę

182    Skarżący uważa, że z dowodów, którymi dysponuje, nie wynika, aby zamierzał rozwiązać umowę ze składającą skargę, aby jej tym groził lub aby próbował obniżyć jej zaszeregowanie. Podnosi on również, że nie umożliwiono mu ustosunkowania się do tego zarzutu.

183    Co się tyczy przede wszystkim groźby rozwiązania umowy ze składającą skargę, ze sprawozdania komitetu oraz z pkt 146–152 powyżej wynika, że groźba ta została wyrażona przy okazji wiadomości wysłanej przez skarżącego do składającej skargę, podczas gdy przebywała ona na długotrwałym zwolnieniu chorobowym. Skarżący wskazuje w niej zasadniczo, że współpraca ze składającą skargę będzie mogła być kontynuowana tylko wtedy, gdy praca w jego biurze zostanie przeorganizowana – tuż po tym, gdy wezwał ją do niewyłączania się zupełnie z pracy.

184    Tymczasem taka wiadomość, przytoczona przez samego skarżącego w jego uwagach do sprawozdania komitetu, świadczy o dorozumianej groźbie rozwiązania umowy ze składającą skargę.

185    Następnie, co się tyczy próby obniżenia zaszeregowania składającej skargę, zarówno ze sprawozdania komitetu, jak i z dowodów, na których się ono opiera, wynika, że po powrocie z długotrwałego zwolnienia chorobowego składająca skargę przesłała skarżącemu wiadomość informującą go, że otrzymała zgodę służby medycznej Parlamentu na podjęcie pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy i zdalnie ze względu na swój stan zdrowia. Składająca skargę poinformowała również skarżącego, że te nowe warunki pracy zostały należycie uwzględnione przez służby Parlamentu.

186    Wynika z nich również, że dziesięć dni po otrzymaniu tej wiadomości skarżący skontaktował się z dyrektorem generalnym ds. personelu, który poinformował go, że wynagrodzenie składającej skargę będzie obciążać skarżącego, ponieważ nie przebywała ona już na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, lecz korzystała z połowy wymiaru czasu pracy ze względów zdrowotnych. Przy tej okazji skarżący został również poinformowany o tym, że niepełny wymiar czasu pracy ze względów zdrowotnych składającej skargę został formalnie zaakceptowany przez służby Parlamentu.

187    Wreszcie z akt sprawy wynika, że sześć dni po otrzymaniu tych informacji skarżący złożył wniosek o obniżenie z 15. do 8. grupy zaszeregowania składającej skargę oraz o zmniejszenie jej wymiaru czasu pracy z pełnego do niepełnego, z tym uzasadnieniem, że składająca skargę wyraziła wolę świadczenia pracy jedynie w niepełnym wymiarze czasu pracy, a on ustosunkował się do tego pozytywnie. Tak jednak nie było, ponieważ składająca skargę, jak wspomniano w pkt 185 powyżej, poinformowała jedynie skarżącego o swojej sytuacji zdrowotnej i administracyjnej.

188    Wszystkie te okoliczności, o których skarżący nie mógł nie wiedzieć przed wydaniem zaskarżonej decyzji, świadczą o tym, że skarżący rzeczywiście próbował obniżyć grupę zaszeregowania składającej skargę po powrocie z długotrwałego zwolnienia chorobowego po tym, jak poinformowała go, że będzie korzystać z niepełnego wymiaru czasu pracy ze względów zdrowotnych. Przewodnicząca Parlamentu nie popełniła zatem błędu w ocenie w tym względzie.

–       W przedmiocie skierowanego do składającej skargę nakazu złożenia zeznań przed sądem

189    Zdaniem skarżącego komitet błędnie uznał, że jedna z jego wiadomości skierowanych do składającej skargę świadczy o wywieraniu nacisków na nią, aby złożyła zeznania przed sądem w sprawie spadkowej.

190    Skarżący twierdzi, że wiadomość ta ograniczała się do poinformowania składającej skargę o działaniach, które miały zostać podjęte przed sądem. Jednakże z samej treści tej wiadomości wynika, że poseł wyraźnie poinformował w niej składającą skargę, że otrzyma instrukcje dotyczące informacji, jakie należy umieścić w zeznaniu, które chciał, aby złożyła. W wiadomości tej skarżący wyjaśnił ponadto, że chciałby spojrzeć na oświadczenia składającej skargę. Co się tyczy odpowiedzi składającej skargę na tę wiadomość, napisała ona, że następnego dnia powinna skonsultować treść i formę swoich oświadczeń z adwokatem prowadzącym sprawę.

191    Zważywszy na kontekst, w jakim skarżący zwrócił się ponadto do składającej skargę o „pomoc w biedzie” a sam nie chciał składać zeznań, wniosek wyciągnięty z tej wiadomości przez komitet nie wydaje się błędny.

192    Z powyższego wynika, że przewodnicząca Parlamentu nie popełniła błędu w ocenie, gdy uznała, że skarżący wywierał nacisk na składającą skargę w celu złożenia zeznań przed sądem.

193    Z powyższego wynika, że część pierwszą zarzutu trzeciego należy oddalić jako bezzasadną.

 W przedmiocie części drugiej dotyczącej naruszenia obowiązku uzasadnienia

194    Skarżący twierdzi, że uzasadnienie przedstawione przez przewodniczącą Parlamentu w zaskarżonej decyzji jest niewystarczające. Decyzja ta nie wskazuje bowiem konkretnych zebranych dowodów, w szczególności ich daty, nie rozróżnia okresu, w którym składająca skargę wspierała skarżącego, gdy był on wiceprzewodniczącym Parlamentu, i nie przeprowadziła analizy na podstawie zadań AAP.

195    Parlament wnosi o oddalenie twierdzeń skarżącego.

196    Ustanowiony w art. 296 TFUE wymóg uzasadnienia ma na celu, po pierwsze, dostarczenie zainteresowanemu wystarczających wskazówek dla oceny zasadności niekorzystnego dla niego aktu oraz celowości wniesienia skargi do sądu Unii, a po drugie, umożliwienie sądowi Unii sprawowania kontroli nad zgodnością aktu z prawem (wyrok z dnia 1 czerwca 2022 r., OG/EDA, T‑632/20, niepublikowany, EU:T:2022:308, pkt 25).

197    W pierwszej kolejności skarżący uważa, że zaskarżona decyzja nie wskazuje w sposób wystarczająco jasny, które z działań komitet uwzględnił dla stwierdzenia, że z jednej strony krytykował on pracę składającej skargę, w sytuacji gdy nie była w stanie wywiązać się z narzucanych przez niego zadań, a z drugiej strony, że przejawiał wobec niej seksistowskie zachowanie.

198    Jednakże sprawozdanie komitetu, na którym wyraźnie opiera się zaskarżona decyzja, przedstawia w odniesieniu do każdego z tych dwóch zarzutów konkretne okoliczności faktyczne, jak również dowody pisemne i, w stosownym przypadku, ustne, które umożliwiły mu uznanie ich za udowodnione.

199    Co się tyczy przede wszystkim krytyki związanej z niezadowoleniem skarżącego z pracy składającej skargę, sprawozdanie komitetu opisuje wyraźnie dwie konkretne sytuacje, w których musiała się ona usprawiedliwiać. Chodzi, po pierwsze, o informację uzyskaną od służb kierowców Parlamentu, którą poseł uznał za fałszywą, a po drugie, o niemożność zorganizowania wizyt grupowych w Parlamencie. Sprawozdanie odnosi się również do wymiany wiadomości, które choć nie są wyraźnie krytyczne wobec składającej skargę, świadczą o niezadowoleniu skarżącego. Sprawozdanie odnosi się również do ustnego zeznania B, przywołanego w pkt 97 i 98 powyżej, zgodnie z którym skarżący miał zwyczaj krytykowania swoich asystentów i porównywania ich z innymi asystentami.

200    Skarżący miał zresztą możliwość skomentować te okoliczności w swoich uwagach z dnia 24 marca 2022 r. przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Stwierdził on w tym względzie, że twierdzenia składającej skargę są bezzasadne. Po pierwsze, oparł się on na tym, że składająca skargę odmawiała od lat organizowania pobytu grup odwiedzających ze względu na obciążenie pracą, nie przedstawił jednak żadnych dowodów w tym względzie. Po drugie, podniósł on, że wiadomości, w których wyraził swoje niezadowolenie, były jedynie informacyjne.

201    W odpowiedzi na te uwagi przewodnicząca Parlamentu uznała zresztą za konieczne przypomnieć w zaskarżonej decyzji, że nie zezwalano na wizyty grupowe przez okres prawie dwóch lat, począwszy od marca 2020 r.

202    Następnie, jeśli chodzi o traktowanie składającej skargę w sposób lekceważący jako kobietę, sprawozdanie komitetu, na którym wyraźnie opiera się zaskarżona decyzja, wskazuje, że skarżący powierzał składającej skargę zadania pomocnicze o niskim prestiżu, takie jak zarządzanie sprzątaniem mieszkania i robienie drobnych zakupów lub porządkowanie, które musiała ona wykonywać nawet po przybyciu do pracy w biurze nowego AAP, który był mężczyzną. Sprawozdanie opiera się również na dowodach ustnych potwierdzających fakt, że skarżący pozwalał sobie na obraźliwe lub niedyskretne uwagi na temat składającej skargę, od której ponadto domagał się wykonywania zadań uznawanych za ogólnie wykonywane przez kobiety, takich jak podawanie napojów, a następnie posprzątanie.

203    Skarżący również miał możliwość skomentować te okoliczności w swoich uwagach z dnia 24 marca 2022 r. przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Odrzucił on podniesione wobec niego zarzuty i podkreślił swoją przynależność do partii politycznej zajmującej się obroną praw kobiet. Skarżący zakwestionował ponadto przypisywane mu wypowiedzi, a w szczególności jakikolwiek związek z pogłoską, zgodnie z którą składająca skargę była w ciąży. W tym ostatnim względzie należy jednak podkreślić, że sprawozdanie komitetu wyraźnie wskazuje, iż nie wykazano żadnego związku między tą pogłoską a skarżącym.

204    W związku z tym z pkt 198–203 powyżej wynika, że zaskarżona decyzja umożliwiała skarżącemu zapoznanie się w sposób wystarczający z działaniami, które komitet przyjął w celu stwierdzenia, że krytykował on pracę składającej skargę i traktował ją w sposób lekceważący.

205    W drugiej kolejności skarżący uważa, że zaskarżona decyzja nie wskazuje konkretnych zebranych dowodów, w szczególności ich daty, nie rozróżnia okresu, w którym składająca skargę wspierała skarżącego, gdy był on wiceprzewodniczącym Parlamentu, i nie przeprowadza analizy na podstawie zadań AAP.

206    W tym względzie, po pierwsze, sprawozdanie komitetu odnosi się właśnie do dowodów pisemnych i, w stosownym przypadku, ustnych, które umożliwiły komitetowi ustalenie okoliczności, jakie mogą zostać zakwalifikowane jako nękanie psychiczne. W zaskarżonej decyzji oparto się wyraźnie na tym sprawozdaniu, a następnie ustosunkowano się do uwag skarżącego dotyczących tego sprawozdania, aby na koniec stwierdzić, zgodnie z zaleceniami komitetu, dopuszczenie się nękania psychicznego w stosunku do składającej skargę.

207    Po drugie, z zaskarżonej decyzji wynika, że obowiązki składającej skargę jako AAP lub jako asystentki ds. zarządzania zostały wyraźnie uwzględnione przy ocenie zadań powierzonych jej przez skarżącego. W zaskarżonej decyzji uściślono bowiem, że zadania o charakterze prywatnym, niekiedy mało wdzięczne, powierzane składającej skargę „nie wchodzą w zakres zadań administracyjnych lub obsługi sekretarskiej świadczonych przez [AAP] na podstawie art. 19 ust. 2 [przepisów wykonawczych do tytułu VII WZIP]” ani nawet zadań członka personelu tymczasowego pełniącego funkcję asystenta ds. zarządzania.

208    Bez względu bowiem na konkretne stanowisko zajmowane przez składającą skargę w badanym okresie, czy też bez względu na konkretne obowiązki skarżącego w tym samym okresie, godziny pracy i zadania, które były jej narzucane, wykraczały poza jej zakres obowiązków, jak wynika z pkt 122–143 i 160–181 powyżej.

209    Z powyższego wynika, że część drugą zarzutu trzeciego należy oddalić jako bezzasadną, w związku z czym zarzut trzeci należy w części odrzucić jako niedopuszczalny, a w części oddalić jako bezzasadny.

 W przedmiocie zarzutu drugiego dotyczącego naruszenia art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego

210    Skarżący zarzuca Parlamentowi, że instytucja ta oparła się głównie na dowodach w postaci korespondencji sms oraz e‑mailowej między skarżącym a składającą skargę i wykazała nadmierny subiektywizm w ocenie, czy doszło do nękania psychicznego, ponieważ przypisała zbyt dużą wagę do sposobu postrzegania sytuacji przez składającą skargę. Skarżący dodaje, że awans i pozytywne oceny, które przyznał składającej skargę, stoją na przeszkodzie wykazaniu zamiaru jej nękania. Skarżący podnosi wreszcie, że jedynie sporadycznie powierzał składającej skargę zadania pomocnicze o niskim prestiżu, których wykonywanie miałoby być uwłaczające dla AAP, co jest niewystarczające do stwierdzenia zachowania stanowiącego nękanie psychiczne.

211    Parlament kwestionuje argumenty skarżącego.

212    Poza orzecznictwem przytoczonym w pkt 118–120 powyżej należy przypomnieć, że art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego definiuje nękanie psychiczne jako „niewłaściwe zachowanie”, które dla swego wykazania wymaga spełnienia dwóch kumulatywnych przesłanek. Pierwsza przesłanka dotyczy istnienia sposobu zachowania, wypowiedzi ustnych i pisemnych, gestów lub innych działań, które mają miejsce „na przestrzeni pewnego okresu, powtarza[ją] się lub ma[ją] charakter ciągły” – co oznacza, że nękanie trzeba rozumieć jako proces rozciągający się w czasie i zakładający istnienie działań powtarzających się lub ciągłych – i są one „podejmowane umyślnie”. Druga przesłanka, oddzielona od pierwszej za pomocą zaimka względnego „które”, wymaga, by ten sposób zachowania, wypowiedzi ustne i pisemne, gesty lub inne działania godziły w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub psychiczną danej osoby. Z tego, że przymiotnik „umyślny” dotyczy pierwszej przesłanki, a nie drugiej, można wysnuć dwojaki wniosek. Po pierwsze, sposób zachowania, wypowiedzi ustne i pisemne, gesty lub inne działania, o których mowa w art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego, muszą wynikać z własnej woli, co wyklucza z jego zakresu stosowania działania przypadkowe. Po drugie, nie jest natomiast niezbędne wykazanie, że ten sposób zachowania, wypowiedzi ustne i pisemne, gesty lub inne działania były podejmowane z zamiarem godzenia w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub psychiczną danej osoby. Innymi słowy, można mówić o nękaniu psychicznym w rozumieniu art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego bez wykazania, że sprawca nękania zamierzał poprzez swoje działania dyskredytować ofiarę lub rozmyślnie pogorszyć jej warunki pracy. Wystarczy, by te działania, o ile zostały dokonane z własnej woli, obiektywnie pociągały za sobą takie konsekwencje (wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Bonnafous/EACEA, T‑614/17, niepublikowany, EU:T:2019:381, pkt 220).

213    W niniejszej sprawie, jak wskazano w zaskarżonej decyzji, sprawozdanie komitetu opierało się na dowodach przedłożonych wraz ze skargą AAP, a także na innych dowodach pisemnych i ustnych uzyskanych w toku dochodzenia, do których skarżący miał możliwość się odnieść. Następnie komitet ocenił te okoliczności w świetle przepisów mających zastosowanie w dziedzinie nękania.

214    Przede wszystkim w zaskarżonej decyzji potwierdzono, że ustalone przez komitet okoliczności faktyczne, co najmniej na podstawie dowodów pisemnych, świadczą o umyślnych zachowaniach skarżącego, które miały charakter utrwalony, powtarzający się lub ciągły.

215    Następnie w zaskarżonej decyzji stwierdzono wykraczający poza normę i budzący sprzeciw charakter tych zachowań. Komitet i przewodnicząca Parlamentu uznały, że z dużej liczby ustalonych faktów wynika, iż przez kilka lat skarżący wymagał od składającej skargę pracy po godzinach pracy, co kolidowało z jej życiem prywatnym, robił uwłaczające komentarze i wymagał od niej wykonywania zadań związanych w niewielkim stopniu albo niezwiązanych w ogóle z przypisanymi jej obowiązkami, w kontekście, w którym zawierano z nią umowy krótkoterminowe.

216    W szczególności, jak wynika z pkt 164–181 powyżej, zaskarżona decyzja słusznie opiera się na okoliczności, że składająca skargę musiała regularnie wykonywać zadania należące do sfery prywatnej skarżącego, w szczególności w związku z utrzymaniem w czystości jego prywatnego mieszkania i zajmowaniem się nim. Skarżący nie ma zatem podstaw, by twierdzić, że takie zadania były jedynie sporadyczne.

217    Należy stwierdzić, że biorąc pod uwagę nagromadzenie się takich okoliczności w okresie siedmiu lat i przyjmując punkt widzenia bezstronnego i rozsądnego obserwatora o zwykłym stopniu wrażliwości, który znalazłby się w takich samych okolicznościach, przewodnicząca Parlamentu mogła zasadnie uznać, że zachowanie skarżącego wobec składającej skargę miało charakter lekceważący, stanowiło nadużycie i było niezgodne z zasadami, które obowiązują w stosunkach służbowych między posłem a jednym z jego współpracowników.

218    Wreszcie, zgodnie z zaleceniem komitetu, w zaskarżonej decyzji stwierdzono dopuszczenie się nękania psychicznego, i uznano, że zachowanie skarżącego mogło godzić w osobowość, godność i integralność psychiczną składającej skargę. W tym względzie w sprawozdaniu komitetu wyjaśniono przede wszystkim, że składająca skargę dostarczyła zaświadczenie od uznanego specjalisty wraz ze szczegółową i jasną analizą jej stosunkowo poważnego stanu zdrowia. Następnie przypomniano o długotrwałym zwolnieniu chorobowym, niepełnym wymiarze czasu pracy ze względów zdrowotnych, a potem o ponownym długotrwałym zwolnieniu chorobowym składającej skargę, które poprzedziły złożenie przez nią skargi AAP. Dodano wreszcie, że wydaje się, iż po siedmiu latach współpracy składająca skargę straciła pewność siebie, a jej samoocena uległa pogorszeniu.

219    Skarżący zaprzecza, jakoby jego zamiarem było nękanie składającej skargę, i kwestionuje okoliczność, że jej warunki pracy obiektywnie pogorszyły się w świetle awansu i przyznanych jej pozytywnych ocen. Jednakże, jak przypomniano w pkt 212 powyżej, aby można było stwierdzić nękanie psychiczne, wystarczy, by rozpatrywane zachowania godziły w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub psychiczną składającej skargę.

220    Z powyższego wynika, że skarżący nie wykazał, iż przewodnicząca Parlamentu przypisała zbyt dużą wagę sposobowi postrzegania sytuacji przez składającą skargę ani że naruszyła art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego.

221    W konsekwencji zarzut drugi należy oddalić.

 W przedmiocie wniosków o zastosowanie środków organizacji postępowania i o przeprowadzenie środków dowodowych

222    W pierwszej kolejności skarżący wnosi do Sądu o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania dodatkowych świadków, w tym A.

223    Należy jednak stwierdzić, że Sąd stoi na stanowisku, iż po wezwaniu Parlamentu do przedstawienia protokołów zeznań świadków przesłuchanych przez komitet i uzyskaniu ich istotne okoliczności niniejszej sprawy są wyjaśnione w wystarczającym stopniu. Ponieważ środek dowodowy, o który wnosi skarżący, nie jest konieczny do rozstrzygnięcia niniejszego sporu, nie ma potrzeby odwoływania się do niego.

224    Ponadto w odpowiedzi na pismo przewodniczącej komitetu z dnia 2 czerwca 2021 r. skarżący zwrócił się jedynie o przesłuchanie A, którego zeznania zostały rzeczywiście uwzględnione przez komitet.

225    W drugiej kolejności skarżący zwraca się do Sądu o uwzględnienie w ramach jego badania z jednej strony pisma A z dnia 17 stycznia 2023 r., a z drugiej strony odpowiedzi odmownej na jego wniosek z dnia 7 lutego 2023 r. o udzielenie dostępu do całości akt dochodzenia.

226    Po pierwsze, należy w tym względzie stwierdzić, że pismo A z dnia 17 stycznia 2023 r. zostało zbadane w pkt 73 powyżej i uznane za pozbawione mocy dowodowej. Po drugie, ze względu na włączenie do akt protokołów zeznań świadków przesłuchanych przez komitet, a także uwzględniając uwagi przedstawione w tym względzie przez skarżącego, można uznać, że badanie odmowy uwzględnienia jego wniosku o udzielenie dostępu do akt sprawy nie jest konieczne.

227    Z powyższych rozważań wynika, że skargę należy oddalić.

 W przedmiocie kosztów

228    Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.

229    Ponieważ skarżący przegrał sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Parlamentu – obciążyć go kosztami postępowania.

Z powyższych względów

SĄD (czwarta izba)

orzeka, co następuje:

1)      Skarga zostaje oddalona.

2)      VP zostaje obciążony kosztami postępowania.

da Silva Passos

Pynnä

Cassagnabère

Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 10 września 2025 r.

Podpisy

*      Język postępowania: polski.

1 Dane poufne utajnione.

Top